از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

چرا بخش مهم معاهده دوحه یعنی گفتگوی بین الافغانی انجام نشد؟

چون چهره های متضاد طالبان فاقد خرد سیاسی یا متراکم بودن روی هدف٬ از هم گسسته و با گفتار های تُهی معنی و با عقیم های سیاسی٬ که در حقیقت: سرکوب در حال جریان معلولیست که علت آن: این چهره متضاد طالبان است.

بیان مسئله: 

در آغازین حکومت دارای طالبان پسا ۲۰۲۱ و سیاست نسبتاً نرمی در مقایسه به حالت کنونی٬ یعنی با آمدن طالبان مکاتب٬ دانشگاها و مشاغل خانم ها ممنوعه نشد. سلطه پذیری و بستر توجه بردگی یا فقدان خرد سیاسی و مجموعه شجاعت های مدنی بیدون رهبریت تغییر افغانستان در هر گوشه و کنار در عدم انسجام و متمرکز بودن روی هدف٬ هر روز به طالبان روحیه سرکوب کردن را بیشتر کرد. 

یعنی همینطوریکه یک مرد عقیم نمی تواند ادامه نسل دهد٬ عقیم سیاسی را هرچه فرصت دهید امکان خدمت کردن به مردم  را ندارد. 

پس طالبان با توده از مردم روبروست نه نخبگان سیاسی که گفتگو کنند. از اینجا به باور من عده که افتخار واقعی نمایندگان مردم را داشته باشند نیست. و هنوز هم هر گروه و هر حرکت به سمت قومی و عقیدتی گروهی در حرکت بوده و تیغ استبداد را با این بی خردی تیز می کنند. 

فردای بدتر از امروز: 

امیرالمومنین محاکم مقامات بلند رتبه امارت را در فقدان پیش بینی محکمه مقام رهبریت خودش تصویب کرد و به معنی معصوم بودن رهبری و منوکراسی غیر دینی و مترداف آن لایحه محاکم یا قوه قضایه را در ۱۱ فصل و ۱۳۴ ماده که قطعاً در تضاد با اسلام و حقوق بنیادین بشر می باشد. و از اینجاست که ادامه کنونی فردا بسیار خطرناک را برای افغانستان منطقه و فرا منطقه قابل بینیش می کند.

بایدی که باید کرد:

۱- با انتخاب رهبر برای تغییر و کمیته حقوقدانان در نظارت رهبریت٬ و انسجام گروه های نظامی در حیطه آن٬ و الحاق حمایت های سیاسی منطقه وی و فرامنطقه وی تا رسیدن به نظام پایدار٬ از انتخابات رهبر و اعضاء حقوقدانان در سفارتخانه ها مقیم بیرون کشور و جمع آوری نتایج همه پرسی ها از طریق انترنت از داخل کشور٬ گام به گام با خرد سیاسی و فرهنگ سیاسی تا هدف به پیش رویم٬ زیرا مبارزات نظامی کنونی بدتر از تجزیه بوده و نتیجه معکوس یعنی شدت سرکوب بالای مردم الخصوص مردم شریف پنجشیر و اندراب می شود. و عده از دوره فقط در تماشا و شعارهای رسانه ای با هدف اینکه پسا مداخله نظامی یعنی آمریکا با مدراک دانشگاهی فاقد خرد خود٬ برای دلار جمع کردن دوباره وارد افغانستان شوند. 

۲- تاسیس دانشگاه آنلاین با کیفیت علوم انسانی زیرا آقایان نیز در دانشگاه ها با علوم انسانی حقوق مدار روبرو نیستند٬ و آموزش افراطیت که در لایحه محاکم هویداست و لینک آنرا در پا ورقی گذاشته ام٬ مصادق آنست.

نوت:‌ ابتکار عمل ایده فوق و انسجام مبارزات می تواند توسط سفارت خانه ها عملی شود و روی امکانات و انتخابات بیشتر بحث و گفتگو شود٬ که پسا انتخاب و انسجام –  روی سیاست های مقابله با طالبان٬ سیاست گزاری کرد.

محمدآصف فقیری 

پژوهشگر و نویسنده