جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

«
»

پیر مردن اسان است اما رخنه مرگ باز میشود

توافق روی طرز العمل آغاز مذاکرات دوحه خبر نیک است ، اما جریان مذاکرات دشوار تر ازین توافق بوده میتواند  .

هنوز موضع سیاسیون ونظامیان امریکا در مورد چگونگی دولت سازی بعد از توافق صلح معین ویکسان نیست . طبق موافقتنامه دوحه دولت جدید اسلامی باید رویکار اید اما لوی درستیز امریکا امروز گفت طالبان در قدرت شریک شوند .

عده ای بنام تحلیلگران در میزهای مدور تلویزیونهای داخل افغانستان گاهی از دولت مینالند وباری از طالب ، اما با جانبداری ضمنی از طالبان در انتظار سقوط دولت هستند .

شاید پیامد مذاکرات تغیر حکومت باشد زیرا از زمان امضای موافقتنامه میان امریکا و طالبان ،انچه در مورد  شرط گذاری طالبان  ، طرزالعمل آغاز مذاکرات  وترتیب اجندا صورت گرفته برد با طالبان بوده است .رهایی زندان طالبان ، شدت جنگها وحملات تروریستی ، بنیاد قرار دادن موافقتنامه امریکا وطالبان برای مذاکرات همه به نفع طالبان انجام شده حدس اینکه پایان کار هم به نفع ایشان باشد دور از حقیقت بوده نمیتواند زیرا در توافقنامه از تشکیل حکومت جدید اسلامی یاد گردیده است .

درمورد ذوق زدگان سقوط حکومت که عمدتآ وا بستگی تنظیمی حزب اسلامی و جمعیت اسلامی را دارند  باید گفت که حدوث ً ناهنجاری های تکرار شده دور از امکان نمیباشد  .

اگر حکومت سقوط کند :

– سر قوماندانی اعلی قوای مسلح نمیباشد سوق واداره  نیرو های نظامی چگونه صورت خواهد گرفت ؟

— خطر از هم پاشی قوای مسلح را نمیشود دور از امکان دانست . در  قوای مسلح تعلقات تنظیمی و سمتی وقومی حل نا شده باقی مانده است از امکان بدور نیست که منسوبین طبق همین تعلقات ودلبستگی ها به اصل شان بپیوندند.

— نواحی شهر کابل همچون دوران ورود مجاهدین در سال ۱۳۷۱ بین تنظیمها مجددا تقسیم شده روی ساحه نفوذ هریک زدو خوردها تکرار نخواهد شد ؟

— بازارها ، تجارت خانه ها ، سرای های تجارتی ومندوی های پر وپیمان شهر به تاراج نخواهد رفت وبار دیگر چپاولگران وجنایت کاران با تعلقات تنظیمی شان روی دستبرد  دارایی های دولتی وشخصی به قتل وقتال نخواهند پرداخت ؟ در حالیکه در شرایط وجود حاکمیت روزانه این اعمال تکرار میشود .

— دختران وپسران مردم در خانه های شان مصئون خواهند بود ؟ در سرز مین فاقد حاکمیت بر خانواده ها چه خواهد گذشت ؟

— تصور کنید که دولت سقوط کند ولشکر های موتر سایکل سواران با راکت انداز ها وکلشنیکوفها از قره باغ ، ارغندی ، چهار اسیاب ، سروبی و خاک جبار به شهریکه نزد انها شهر کفر وبی سیرتی تبلیغ شده است وکشتن شهریان را حلال میدانند به شهر هجوم بیاورند بر همشهریان چه خواهد گذشت و کدام مرجع جلو انرا خواهد گرفت ؟

اگر گویند با سقوط طالبان هم حاکمیت وجود نداشت چیزی رخ نداد ، دران زمان‌هوا وزمین افغانستان زیر کنترول امنیتی خارجی ها قرار داشت ، قوتهای انگلیس پس از هشتاد سال بار دیگر امنیت شهر را بعهده داشتند  وتا تشکیل حاکمیت از شهر وامنیت ان مراقبت میکردند .

– دولت تعویض خواهد شد زیرا پاکستان ودستیاران داخلی ان جدآ در پی سقوط دولت هستند اما در خلای به میان انده انچه واقع شود تحلیلگران طرفدار پر جنب وجوش این سقوط در مقابل بروز حوادث وجنایت چه خواهند گفت ؟

–کسانیکه در هئیت مذاکره از جانب دولت تعین شده اند ولی دو دستگی ایجاد مینمایند ومیگویند ما یعنی افراد مربوط به تنظیم شان با طالبان به تفاهم رسیده ایم در قبال پیامد این دو دستگی سخت دچار بی مسئولیتی میشوند . بهتر ان است که : -هئیت دولت جمهوری اسلامی افغانستان یک دست ویک صدا به مذاکرات بنشیند .

— صلحی که بر بنیاد جور امد های جداگانه وتنظیمی برقرار گردد پایدار نمیباشد ، نشود که تضادها ورقابتها بار دیگر به برخورد ها بیانجامد .

— پبشبینی میگردد که جور امد یکی دو  تنظیم با طالبان در نهایت باعث حذف ایشان میگردد ، به تدبیر پاکستان پس از چند پارچه سازی ، یکطرف انها را به تدریج از حاکمیت نو تشکیل کنار زده قطعآ وَضعیت موجود را نمیداشته باشند وبا شکست فکری وتشکیلاتی مواجه میگردند .

– وحدت عمل همه انها یکه طی بیست سال اخیر در چتر حاکمیت دولت زنده گی کرده اند  وشاهد مصائب جنگ و اعمال تروریستی بوده اند بحیث یک دست واحد در مذاکرات ، تفاهمات و توافقات ضرور است ، بر بنیاد احساس ملی و وطنی مسئولیت در برابر مردم را باید بر عقده ها ، منفعتها ولجاجتها برتر شمرد .

— با در نظر داشت تجارب تاریخی بهتر انست که صلح در محور قانون و تعیر احتمالی در وجود حاکمیت عملی گردد نه از طریق جنگ .

— وضعیت شهر ها بخصوص شهر  کابل از لحاظ امنیتی ووجود باندهای تبهکار حالت آتش زیر خاکستر را دارد و با یک جرقه شعله ور گردیده تا استقرار وضعیت بربادی های جبران ناپذیر به بار خواهد امد .

— سلامتی کشور وتحفط جان ومال وناموس مردم در مصلحت ها وهمدیگر پذیریهاست نه در لجاجتها ، مر م یکبار دیدند که لجاجتها و انتقام کشی های تنظیمی چه مصیبتی بر ایشان وارد ساخت و نتیجه ان چه شد ؟