پس از پنج سال؛ آغاز شمارش معکوس برای پایان یک…

نویسنده: مهرالدین مشید پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت،…

جوهر عشق

رسول پویان دلی از جـوهـر عشق آفریدند سری در پیکـر عشق آفریدند سفر…

۱۵ اگستروزی که نه‌تنها جمهوریت؛ بلکه رویاهای یک ملت فرو…

نویسنده: مهرالدین مشید ۱۵ اگست ۲۰۲۱ را نباید صرف به‌عنوان روز…

آیازبان پارسی گویشی مردم کابل و تهران  ویا گویش هزارگی …

نوشته: دکتر حمیدالله مفید در این پسین روز ها برخی ماجراجویان…

آسیب شناسی  استقلال افغانستان آن در بعد های سیاسی، اقتصادی،…

نوشته از بصیر دهزاد   روابط بین المللی و تکنالوژی معاصر…

کمدی الاهی یا کمدی انسانی؟ بالزاک و دانته

Balzak, Honore de (1799- 1850) آرام بختیاری بلبشو و شهر فرنگ جامعه…

         پنجساله گی چیره گی تاریکی درافغانستان       

    نوشته ی :اسماعیل فروغی                                                            پنجسال ازفاجعه ی تسلیم دادن…

میرزا تورسون‌زاده شاعر صلح و دوستی تاجیکستان

 برگردان. رحیم کاکایی زویا عثمانووا میهن‌دوستی پرشور که هرگز چیزی را بر…

 افغانستان ؛ در چنبره افراطیت دینی و تندروی قومی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در طول تاریخ معاصر خود، به‌ویژه در…

از دیدگاه علم سیاست !

تلاش و سعی چه به شکل مسلحانه باشد یا غیر…

افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در…

فرانس مهرینگ؛ تئوریسین ژورنالیست، ژورنالیست صاحبنظر

France Mehring (1846- 1919 ) آرام بختیاری مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری…

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

«
»

پر نورو نیوکه، ملي ضد دریځ نه شي پټولای!

له هغې ورځې روسته چې د ټاکنو په اړه یوې څرګندونه کې جنرال دوستم وویل: د افغانستان د نه تجزيي په پار يي د عبدالله عبدالله له ډلې سره ایتلاف ونه کړ، نظارشورا او د عبدالله نورو پلویانو د ولسمشرۍ ټاکنو ته نوماند ډاکټر اشرف غني او د هغه ټاکنیزټیم، په رسنیو کې تر پرلپسې ګوزارونو لاندې نیولی دی.
که څه هم د دوستم څرګندونې د ټاکنیزو منډو ترړو په درشل کې ترسره کیږي او په لومړي سر کې ښايي د ټاکیزو سیالیو بڼه او رنګ وځلوي، خو باید پام کې ولرو چې دوستم د نظارشورا او د هغې له بېلابېلو پلویانو او لارویانو سره اوږدې او ژورې اړیکې لري او د هغه دا څرګندونې یوازې د ټاکنیز کمپاین په لمن او غیږ کې راایسارې نه دي، بلکې د هیواد په وړاندې د پټو او خطرناکو چلوټو څخه په وخت پرده پورته کوي.
په ټولټاکنو او د ادامې او بدلون په تګلار سره د ډاکټر اشرف غني په څنګ کې د جنرال دوستم دریدا، د راتلونکي یو موټي افغانستان لپاره چې د تغییر، سمون او مختګ ژمنه هم لري، د ځینو سیکټاریستي او تنګنظرو کړیو لپاره د سترګو اغزی دی. مخکې هم له افغان ولس څخه د خپلو تېروتنو او شویو اشتباګانو په اړه د دوستم اعتراف او بخښنه غوښتل، د ډېرو هغو ډلو لپاره چې په افغانوژنه او هیواد ورانولو کې له نورو مخکښ تېرشوي خندنۍ ننداره ښکاري، خو جنرال دوستم په دې اړه تر ټولو لومړی ګام پورته کړ او که نظارشورا او عبدالله هم بڅرکې شهامت لري، د کابل د ۷۰ زره شهیدانو په اړه دې لومړي اعتراف وکړي او بیا دې له کابلیانو لږترلږه بخښنه وغواړي!
دلته موخه دا نه ده چې دوستم دې له حساب کتابه معاف شي، بلکې نورې ډلې دې هم چې لاسونه يي د افغانانو په وینو ککړ دي او تر ټولو لومړی باید د نظارشورا سړیخواره، د ملت په مخکې حساب کتاب ته کښينول شي.
د جنرال دوستم دوهم ګام هم چې له افغان وژونکو او د هیواد تجزیه کوونکو څخه يي خپله لار بېله کړه او له ټاکنو روسته يي د هیواد په اړه د هغوی شوم پلان او ملي ضد چلوټه رسوا کړه او د واحد او نه بېلېدونکي افغانستان په ننګه يي خپل غږ پورته کړ، ستاینوړ دی.
هغوی چې په خپلو تېروتنو او خطاوو د اعتراف او بخښنې غوښتلو ځواک لري او نه تکرار ته يي ژمن دي، پیاوړي او غښتلي دي خو هغوی چې خپلې خطاوې پټې ساتي، اعتراف پرې نه کوي، بخښنه نه غواړي او بیا بیا تکرار ته يي په کمین کې ناست وي؛ ولس او هیواد ته درواغجن، بې زړه، ډارن او خاین دي!
په ټولټاکنو کې د ډاکټر د اشرف غني او جنرال دوستم ملګرتیا او د راتلونکي افغانستان د یوموټيتوب، پياوړتیا او سوکالۍ لپاره د دوی ګډه تګلار، هغه څه دی چې سر له اوسه پرې د سیالو، حریفو، مخالفو او دوښمنو کړیو نیوکې، تورونه، ګواښونه او چلوټې یو په بل پسې راپیل او په نږدې راتلونکې کې به د ډېرو داسې پېښو لیدونکي واوسو.
د جنرال دوستم له وینا او ورپسې د ټاکنیزو ډلو د تګلارو د څرنګوالی په اړه د ډاکټر اشرف غني له څرګندونو روسته چې ویلي يي وو، چمتو دی په ۳۴ ولایتونو کې د ولسمشرۍ نوماندانو سره مناظره وکړي، که چیري له دوی څخه کوم یو دفتر ته اړتیا لري، همکاري ورسره کوي او که په ټاکنو کې دیموکراتیک اصول نه پلي کوي او وزلوبه جوړوي، د ټاکنو د وخت د یوې ټوکې پتوګه يي ویلای وو، دوی له دوستم څخه په وزلوبه کې ماهر نه دي، اوس له دې خبرې څخه ځیني په تېره بیا د ډبل عبدالله پلویان په رسنیو کې یوه انجړه مشوړه جوړوي او غواړي دا ټوکه پخپل ټاکنیز شعار بدله کړي.
که څه هم د ټاکنیزو شکایتونو د کمیسون ویاند، محمدنادر محسني وايي « کمیسون اشرف غني احمدزي او د هغه مرستیالانو ته د یوه لیک له لارې د خبرداري ورکولو پریکړه کړې، چې هغوی بیا په داسې کار لاس پورې نکړي»
خو د ولسي جرګې استازی احمد بهزاد د کمیسون په پریکړه بسیا نه کوي او وايی « با یک تحلیل منطقی می توان به این نتیجه رسید که در صورت ورود جناب دکتر احمدزی به ارگ ریاست جمهوری – البته با چنین دیدگاه و نظرات عالمانه ای – کار به جایی خواهد رسید که مردمان این دیار به روح کفن کش سابق درود و صلوات بفرستند »
په پورته څرګندونو کې چې ښاغلي بهزاد يی د خپلې ادعا له مخې په یوه منطقي څېړنه کې داسې پایلې ته رسولای، لېدل کیږي چې دا ښاغلي له یوې کوچنۍ خبرې، څونه غټه بلا جوړولای شي او بیا دا بلا څونه « به مردمان این دیار» خطر پېښولای شي چې « به روح کفن کش سابق» چې په ناویلي توګه بهزاد د ۹۰ کلونو د رباني په سرخیلۍ د نظارشورا فجایعو او خرمستیو ته اشاره کوي، دعاووې وکړي او د هغو د سر خیرات وغواړي!
ډاکټر اشرف غني سره د دوستم د ملګرتوب په لامل، د داسې بلاوو جوړول یوازې د نظارشورا په بټۍ کې کېدونکې دي چې پرون يي ورسره د هیواد د تجزيي لپاره هر رازسلاوې او مشورې کولې!
خو په اریايی بریښناپاڼه کې د اشرف غني په وړاندې داسې تبلیغات نور هم ښکر او لکۍ پيدا کوي« من کلیپ اخیر دکتر اشرف غنی احمدزی را دیدم وشنیدم. کژنگری آشکار در اظهارات وی غیرقابل توجیه است. باید بحث دانش علمی وموضع گیری سیاسی ایشان را از هم جدا کرد. دردستگاه حکومت هیتلر دانشمندان ورزیده ای هم اجیر شده بودند که گاه تخصص خود را دراختراع فن کشتار دسته جمعی به کار میبردند و تحت نام حل مشکلات آلمان به هیتلر ارایه می دادند.»
برعکس اشرف غني د مالي د وزیر، د کابل پوهنتون د رییس او روسته له ایساف څخه افغان امنیتي ځواکونو ته د واک په لیږد کې د بهیر د مشر پتوګه، خپله پوهه او کاري تجربه په بریالیتوب او نیکنامۍ سره پلې کړیده. د مالي وزیر په مهال يي عواید او ګمرکات مرکزي کړل، پولي واحد ــ افغانۍ يي له مرګوني حالته راوویسته او بیرته يي د ګاونډیو هیوادو له پولي واحدو سره سیاله او حتی مخکې کړه.
ولې او د څه لپاره د یو شخصیت د پوهې او سیاسي دریځ تر منځ، که چیري ټاکلی سیاسي موخه او غرض نه وي او بلخوا داسې پوهه او سیاست دواړه د ولس په ښېګڼه او چوپړکې وي، د چین دیوال جوړکړو؟
ولې له هر عالم او سیاستوال افغان څخه هټلر جوړوو؟ ایا داسې خبرې د هیواد د تجزيي د پلانونو پشان خطرناکې نه دي، ایا داسې څه د پردیو په اشاره او د هغو د ګټو لپاره نه ترسره کیږي ؟
خو د ماندګار په نوم رسنۍ د خبرې بل اړخ رااخلي او وايی« به اشرف غني هشدار کافي نیست! » و « آنچه را که در مورد آقای احمدزی از سوی کمیسیون شکایات انتخاباتی انجام شده، باید تنها یک اقدامِ کوچک دانست که هرگز متناسب به تخطی انجام ‌شده نیست. حداقل از کمیسیون شکایات انتخاباتی انتظار میرفت که واکنش قاطعتری در این خصوص از خود نشان می‌داد تا جریان انتخابات از همین مراحل اولیه، وارد چرخۀ بحران و سازوکارهای غیرقانونی نمی‌شد.ماندګار»
دلته هم کتل کیږي، که جنرال دوستم د هیواد په اړه د نظارشورا له پټو پلانونو او توطيو پرده نه وای پورته کړې، نو « جریان انتخابات از همین مراحل اولیه، وارد چرخۀ بحران و سازوکارهای غیرقانونی نمی‌شد.»!
خو خاوران بریښناپاڼه کې یو انګریز میشت، افغان لیکونکی له دې وړاندې ځي او لیکي « به نظر می رسد که حرفهای غیر منطقی، احساساتی و حرکات روانی آقای غنی احمدزی نه تنها بسیاری طرفداران وی را مایوس ساخته است، بلکه سلامت روانی، دانش و اخلاق اجتماعی خویش را نیز زیر سوال برده است.»
که ریښتیا وویل شي، اشرف غني سره د دوستم په ملتیا او بل پلو د دوستم لخوا د دوی د هیوادني ضد پلانونو په رسواکولوسره، نظارشورا او په خم کې يي غوپه او رنګ شوي لیکوالان او نیمچه سیاستوال، خورا وارختا شوي او د دوی د دا ډول اوتو بوتو ویاله له همدې ورخه اوبه څښي!
د ۲۰۱۴ کال د جنورۍ ۸ مه
سرلوڅ مرادزی