آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

«
»

لویدیځ، له پیغمبر سره دښمنې او د یوه امت د نجات ستراتیژی!

لیکنه: قاضي نجیب الله جامع
د لویدیځ تاریخی مطالعه سړې دې پایلۍ ته رسوی چې د نړۍ د دې برخي وګړې له ټولو انساني تمدنونو، هویتونو، پرګنو، ادیانو، رنګونو او حتا خاورینۍ جغرافیي سره یو ډول لیونۍ دښمني، کېنه، کرکه او نه پخلاه کېدونکې تربګنۍ لری.

د بېلګې په توګه که تاسو نوی کشف شوی امریکا ته چې اروپایانو د بی خلګو جنت نوم ورته کارولی مطالعه کړۍ، او بیا هلته له سور پوټکو انسانانو سره د سپین پوټکي اروپایي انسان عقده، وحشت او له درندګۍ ډک نا انساني کردار او چلند وګورې نو دې پایلۍ ته به ورسیږی چې لویديځ مېشته انسان د ټولو زړه راښکونکو او ښکلیو انساني ایډیالونو، ارمانونو او ګډو بشری باورونو په خلاف د دې زغم، وړتیا او منلي سړېتوتب ته ژمنتیا او ريښتنولي نه لری، د کومو چې شعار ورکوی او نور ملتونه هغه ته رابولي.

د اروپا خپل منځه وحشتونه، د صلیبي جګړو په نوم د مذهبي جګړو څو پیړۍ بدرنګه اورونه، درې نړیوالۍ امریکایی ـ اروپایی جګړې او بیا را وروسته د لسګونو آزادو ملتونو پر آزادیو تیرې، غورځی، پرځی، د ملی او ولسي نظامونو نسکورول دا ټول په دې استدلال او دلالت کړې، چې  له انساني نړۍ سره د لویدیځ او اروپایي انسان دښمني د نه پخلاینۍ وړ او له تراژدیو ډکه کیسه ده.
د لا سپیناوی او وضاحت لپاره د مخکښو امریکایی تیوری کښونکو او پالیسي میکرانو هنری کسینجر، هانټینګټون او بریژنیسکی کتابونه او څرګندوني د یادونې وړ ده.

۱. فرانسه، د یرغل او نیواک بدنام تاریخ یې:

تازه فرانسوی واکمن ایمانویل ماکرون پدغه هېواد کې د یوه مسلمان ځوان د هغه غبرګون له امله چې د اسلام د ګرانقدر پیغمبر سپکوونکي کاریکاتور انځورونکي ښووونکي یې وژل وو، په نقد کې اسلام له ګواښ سره مخ دین یاد کړې، او په فرانسه کې مېشته لږکۍ مسلمانه ټولنه یې په سختدریځو ټولنیزو بندیزونو او عقیدوی سانسور ګواښلي.

هغه چې لدغه ګام سره فرانسوی پولیس د مسلمانانو کور او کار ځایونو ته ورځی، هغوی تنګوی، بی ځایه ټولنیز فشار سره یې مخ کوی او یو ډول ناوړه سیاسی ـ ټولنیز توپیر او کرکي سره یې مخ کړې.
بل لور ته اروپایي رهبرانو د مسلمانو ولسونو او حکومتونو د نیوکو او غبرګون په خلاف د فرانسي ترڅنګ درېدلی، د بیان د ازادۍ په عنوان یې د چارلی ابډو مجلې د پسخند او ریشخند څخه ډک او سپکوونکې کاریکاتورونه یې ستایلی، دا یې د بیان د ازادۍ په نوم ګډ اروپایې ارزښتونه بللی، او د اسلامی نړۍ د ملتونو له لورې یې د فرانسوی توکو د تحریم د کمپاین پر ضد یې د دغه هېواد د توکو د پیر ټټر وهلي.

د اروپا دې دریځ په ډاګه کړله چې اروپاه لا څومره صلیبي ده، اروپایان په اسلامی خاورو کې د سیکولاریزه کولو او الحادپالو هڅو او پروژو پر خلاف، پخپل منځ کې څومره تندلارې مذهبی باورونه، دریځونه او له اسلامی او انساني نړۍ سره یو ډول بی رحمانه دیني تعصب لری.

د بېلګي په توګه کله چې فرانسوی اشغالګرانو د الجزایر مسلمان هېواد په کال ۱۸۳۰ کې تر خپل اشغال او رسمي استعمار لاندی راوستل، او پدغه مسلمان ملت یې، د صلیبي ـ عیسوی فاشیزم او کرکې پر بنسټ ۱۳۲ کاله نیواکګرانه حکومت وچلاوه.
هغه چې پدغه اوږده له تورتم، ظلم او بربریت ډکه موده کې یې پراخې هڅې وکړې چې د دې ستر او با عزمته مسلمان ولس دین، ژبه، کلتور، لیک لوست او حتا اسلامی ـ عربی هویت ورڅخه واخلي او په بدل کې یې د هغوی په فرانسوی بڼه بدلولو هڅې یې وکړې، کوم چې د دې لپاره یې بی شمیرې کلیساه ګانې جوړې کړلي او یا یې جوماتونه په کلیساګانو بدل کړل، عربي ژبه او لیک یې له منځه یوړل او پر ځای یې فرانسوی لیک او ژبه دود کړله…

د یوه چینی ګرځندوی شینڅ تڅه په خبره، په الجزایر کې پدغه موده کې د دغه هېواد نیم وګړې یانې ۵/۵ میلیونه انسانان یوازی د دین او عربیت په ګناه د فرانسوی وحشتکارو او انسان خوړونکو اشغالګرانو له لوری چې نن ځان د انساني ارځښتونو، تمدن، کلتور او ګډو مدنی حقونو بانی بولي په زړه بوږنونکې او جنایتکارانه بڼه قتل عام کړل.

دوی یوازی پدغه زړه سختۍ او درندګۍ هم بسنه ونه کړه، بلکي د الجزایر د مخکښو دینی عالمانو، ولسي رهبرانو، ملي انقلابیونو او د الجزایر د عزت او آزادۍ د جګړې د زرګونو مخکښانو سرونه به یې د هغوی له تن او بدن څخه پرې کول او د ( انسان ) په نوم د پاریس ښار یوی موزی ته یې وړل او هلته به یې د ګډ اروپایی تمدن څخه د دفاع په ننګ پدغه صلیبي موزه کې یې د انسان د وژنې نمایش بل انسان ته کول.
د معتبرو نړېوالورسنیو د مستندو څېړنیزو رپوټونو په بنسټ، چې د فرانسي د انسان نومي صلیبي موزه کې یوازی د الجزایری ولس د ( ۱۸۰۰۰ ) انقلابی، ملي او دیني مخکښانو جمجې نمایش ته ښودل شوی وې.

د فرانسي اسلام دښمنه او نا انساني چلند یوازی تر الجزایر پورې محدود نه دی، بلکي تر هغه وړاندې چې په کال ۱۷۹۸ کې فرانسويان مصر ته د دغه هېواد د نیواک په موخه ننوتل، نو د دوی جنرالان خوراه استعماری غرور درلود، دوی پدغه موده کې د مصر خلکو او ارزښتونو ته يې له هېڅ راز سپکاوی، ویری اچولو او درندګۍ څخه مخ وانه ړاوه، بلکې ملنډې يې پرې وهلې، ازهر چې په اسلامي نړۍ کې ستر تاريخي ديني مرکز ده او د ځانګړې علمي ارزښت او درناوی څخه برخمن دی، دوی د خپل پوځ د اسونو د درېدو ځای ترې جوړ کړ.
فرانسي په افریقاه کې د جنایاتو او وحشتکاریو د بدنام تاریخ سربیره د ایران په خلاف د عراق په لمسولو کې هم پراخه ونډه لرله، صدام ته یې زهرجنی وسلی ورکړې، فرانسوی پیلوټان یې د روسی ـ عراقی جنګی الوتکو د الوځولو لپاره ورته راولیږل او حتا په ۲۰۱۱ کې په لیبیا د ناټو د ګډ غربی یرغل پرمهال پدغه اسلامی هېواد کې یې بی شمیره جنایتونه وکړل، بنسټیز تاسیسات یې بمبارد کړل او یو له هغو جهتونو څخه ده چې تراوسه د لیبیا د ځمکني وحدت او سیاسي ټیکاو په لاره کې د خپل ځانګړې اسلام ضد لیدلوری پر غرض نوی ستونزی او ټکرونه راپاروی.

۲. فرانسه او دوه ګونې معیارونه یې: 
په اسلامي خاورو باندې د فرانسي او لویدیځ د غصب، یرغل او قتل عام د یوه بدنام او تور پړاو تر تیرېدو وروسته، اوس غرب پدې هڅه او فکر کې دې چې د مخامخ اشغال ترڅنګ باید د فرهنګي یرغل او له اسلام څخه د ویری او کرکي نوی سیاست هم په لاره واچوی، ترڅو د اسلام د نرم ځواک، بدیل او انسانی ځانګړنو او په ځانګړې توګه د سولې او آمن د ځواکمن پیغام مخه ډب او پیکه کړې.
هغه چې پدی برخه کې د سویس، ډینمارک او فرانسي هیوادونه د اسلام او ګډو انسانی ارزښتونو د دښمنانو په یوه آمن او مصون چاپیریال بدل شوی.
د بېلګي په توګه دوی څو کاله وړاندې چارلی ابدو مجلې ته اجازه ورکړله چې د اسلام د ګرانقدر پیغمبر نبی اکرم ( صلي الله علیه وسلم ) ته د سپکاوی کاریکاتورونه وکاږی.

د فرانسي دغه ناوړه چارې په اسلامي نړۍ کې د پراخو ناخوښیو او ولسي غبرګونونو سبب شوې، مسلمانانو له فرانسوی واکمنو د سپیناوی او د نورو ادیانو او ولسونو ارزښتونو ته د یوه متمدنې ټولني په توګه د درناوی کولو تمه لرله، ولي فرانسوی واکمنو او اروپایی مشرانو د سپکاوی کوونکو ترڅنګ ودرېدل، د هغوی په ریشخند او توهین ولاړ کار یې د بیان آزادۍ په نوم وستایه، ملاتړ یې ترې وکړل او د اسلام سره د دښمنۍ، د اسلام د کم راوستلو او د مسلمانانو د منزوی کولو کمپاین یې په لاره واچاوو.
حال داچې د دی په مقابل کې که څوک په فرانسه یا هر بل اروپایی او غربی هېواد کې د هولوکاسټ اړوند علمي څېړنه کوی، دوی هغه غندی، د حقیقت څخه انکار یې ګڼی، د یوه ولس د سرښندنو سپکاوی یې ګڼی او دغه ډول څېړونکې محکمي ته راکشوی او د بی شمیره ټولنیزو بندیزونو سره یې مخ کوی.
دا دوه مخې، د مور ـ میری چلند او په ټوله کې فاشیستي توپیرونه او تناقضات د دې ښوودنه کوی چې، د دوی اصلي ستونزه له اسلام، د اسلام له مخ پر لوړ نرم ځواک او په ټوله کې د اسلام د عزت او عزمت له لارې د مسلمانانو له یوالی او بیا په پایله کې د غربی تپل کړې نظم او یواړخیزه نړېوال فرعونیت د راپرزېدو، ماتي او دړې وړې کېدو څخه ده.

ځکه که خبره د غربی ایډیالونو او ارزښتونو د دریځ شي، نو دا څنګه ممکن، معقول او منطقي ده چې په یوه هېواد کې دې د زرګونو میلیوني امت د ارزښتونو، مقدساتو او تر ټولو لوړو اعتقادې بنسټونو د سپکاوی حق خوندی وی، قانونی دې وی او د اروپا په نوم یوه پوره لویه وچه دې ورڅخه ملات وکړې، د جګړې تر بریده دې مخکې لاړ شي، ولی په یوه بله کاذبه کیسه یانې هولوکاسټ دې دومره ټینګ ودرېږی چې بیا نه د بیان آزادۍ ځای لری، نه د بشر آزادی مانا ولری او نه د مډرنیته سیکولاره موجونه دې کار وکړې.

۳. څه کول پکار دې:
د فرانسوی واکمن ایمانویل مکرون د اسلام دښمنو دریځونو خلاف د ګڼ شمیر مسلمانو ملتونو له لوری د فرانسوی توکو سره پریکون ـ نټه کول او د فرانسوی واکمن دیته اړوتل چې د یوې اونۍ دننه سپیناوی ته حاضرېدلو، دا وښوده چې که په اسلامي نړۍ واکمن رهبریتونه او حکومتونه لږ هم د خپلو ملتونو د ننګ او اوچتی فرهنګي ویښتابه سره مله شي نو د اسلامي امت روان بد حالت به ډېر ژر بدلون ومومي، د استعمار تورې لړې به ټولي شي او امت به یوځل بیا د خپل ارمانجن زرین پړاو د عزت او عزمت دریځ ته وګرزی.

ځکه هغه پریمانه اقتصادی شتمنۍ، جغرافیوی فرصتونه، انساني وړتیاوی، ارماني ځواک، ایډیالوژیک ملاتړ او پراخه نړېواله بشری اړتیا چې د لویدیځ د درواغجن تمدن، بدنام تهذیب، اشغالګریو، ظلم، بربریت او وحشتکاریو له امله د نړېوال نظم په دریځ تپل شوی دې، نړېوال انسان او بیلابیل تمدنی بشری استعدادونه یې له ګواښ، ناخوښۍ او د تباهۍ تر درشله له مرګ او محکومیت سره مخ کړې دې.

د دې ظرفیت د پاللو، پنځولو او بشپړتیا په لار کې تر ټولو مهم او عملي ګامونه د مسلمانو ملتونو ترمنځ د مذهبي توپیر پرځای دیني ورورولۍ ته کار کول، په خپل منځو دردونو غلبه کول، د اسلامي خاورو څخه د پردو جګړو او اورونو د بسترونو ټولول، د مسلمانو حکومتونو ترمنځ د مشترکاتو رغونه او پر ستراتیژیکو ټکرونو غلبه، د تکفیری ډلو منزوی کول او په ټوله کې د اروپایی ټولني، اروپایی ګډې جرګګۍ او د شمالی اتلانتیک یا ناټو او په اقتصادی ډګرونو کې د ګډو اقتصادی منظمو او اغېزمنو بدیلونو رامنځته کول دې.

اسلامي نړۍ کولای شي پدې برخه کې د چینې او نورو له لویدیځه په تنګ او جنګ ټولنو څخه هم د خپلې ښې سباه او نړېوالۍ عادلانه رهبرۍ او نظم په ټوکولو، جوړولو او رغولو په برخه کې مدبرانه ګټه واخلي.
ځکه ترڅو چې د نړېوال رهبریت اوچلېدونکې نظم هویت تعریف نه شي، کمزوری او دردېدلي ملتونه د دریځ څښتنان نه شي او نړۍ ته عادلانه رهبریت اعاده نه شي، تر هغه د لویدیځ سړېتوب ته د راګرزېدو او د اوسنې فرعونی چلند د سمون تمه لرل مهال ده.
مګر اسلامي نړۍ د دې هر څه د بدلون، تنظیم او رهبریت پراخ واک او ظرفیت لری.
درنښت