وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

آلزایمر

آلزایمرم که بیدار می‌شود نمی‌دانم امروز، دیروز است! یا که دیروزم، فردا!!! به…

دوران خونین حفیظ‌الله امین و سرکوب رهبران حزب دموکراتیک خلق…

https://www.youtube.com/watch?v=pxhsNfqSXRE افغانستان پس از قیام ثور؛ دوران خونین حفیظ‌الله امین و…

افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست…

نصیب الله سیماب

*** له پښتو ژبې او پښتني فرهنګ تکړه شاعر، ادبپوه، څېړونکی،…

دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

«
»

د مشاوریت ساري ناروغي

                  لیکوال : خوشحال آصفی

پخواني ولسمشر کرزي په ارګ کې له کابینې څخه یې مشاورین زیات ساتلي و. په هره برخه یې ځانته یو مشاور ټاکلی و. اصلاً په افغانستان کې د مشاورت په نامه ساري ناروغي رامنځته شوې ده او دا د تیرو حکومتونو په ځانګړي ډول له ۱۳۷۰ کلونو راوروسته حکمومتونو میراث دی آن دا چې په ۱۳۷۰ کال کې د افغانانو سرسخته دښمنان او د بهرني هیوادونو اتباع هم د مشاورینو په توګه ټاکل شوي و. دا هغه میراث دی چې شونې ده تر ډیره وخته په دې هیواد کې شتون ولري، په تیرو حکومتونو کې هم کار به یې معلوم نه و خو د ولسمشر په څنګ کې به ترسلو ډیر مشاورین ناست و، اوس دا دی د ګډ حکومت د مشرانو د مشاورینو شمیر له کرزي هم اوړي. ولسمشر او اجرایوي ریس په هره برخه کې ځانته یو یو مشاور لري. هله دا د اقتصادي چارو مشاور دی، هله دا په کار او ټولنیزو چارو کې مشاور دی، هله دا په سیاسي چارو کې مشاور دی، هله دا په کورنیو چارو کې مشاور دی، هله دا په نړیوالو چارو کې مشاور دی، هله دا د ښځو په چارو کې مشاوره ده، هله دا د ځوانانو په چارو کې مشاور دی. هله دا په جهادي او د مجاهدینو په چارو کې مشاور دی او هله دا په کمونستي چارو کې مشاور دی، همداشان دیته ورته په لسګونو نور بې ګټې مشاورین.

د خدای لپاره دا څه حال دی؟ ولس په څه کې دی او حکومت مشران په څه کې دي؟ ولس له لوږې مري؛ سهار چې یوه مړۍ د خوراک لپاره په سوال پیدا کړي بیا د بیګا لپاره حیران وي چې خدایه اولاد به مې بیا په نهاره ویده کیږي، خو د ګډ حکومت مشران مو لکه د غنیمت مال په بیلابیلو نومونو د څوکیو په ویش نه جوړیږي، ولس مو د پوښاک لپاره په تن کولو جامې نلري او حکومت مشران مو په فرمایش له بهره د زرهاوو ډالرو په ارزښت دریشي ګانې غواړي، ولس مو د سرپناه ځای نلري خو چارواکي مو په بهرنیو هیوادونو کې بلډګونه او مارکيټونه رانیسي. خلک له لوږې او بیکارۍ خپل اولادونه پلوري یا هم بهر ته د تګ لپاره یې په دریابونو کې ماهیانو او په ځنګلونو کې د حیواناتو د خوراک ښکار کوي خو دوی د ملت په سرمایه په لسګونو مشاورین د ځان لپاره ټاکي.

زه حیران یم چې دلته زما په هیواد کې څه ریشخندي روانه ده، د مشاورینو په شمير کې ورځ تر بلې ډیروالی راځي خو د کار یې درک نه لګیږي. زه ډاریږم چې د مشاورینو د ګمارنې دا لړۍ تر دې حده ونه رسیږي چې سبا به وایې دا مې په ورځنیو چارو کې مشاور دی، دا مې د فامیل په چارو کې مشاور دی، دا مې په لباس اغوستو کې مشاور دی، دا مې د ږيري او یښتانو په اصلاح کې مشاور دی او دا مې …….

اصلاً دا مشاورین څه داسې مسلکي خلک نه دي چې ګویا د ملت له غمه به مړه وي او د هرې ستونزې د لازم حل لپاره به د ګډ حکومت مشرانو ته مشورې ورکوي، دوی ولس د مشاورینو په توګه نه دي ټاکلي بلکه دا هغه څوک دي چې د اجرایوي مشر او ولسمشر لخوا ورسره د ټاکنیز کمپاین پر مهال د څوکۍ وعدې شوې وې، دوی هغه څوک دي چې یا د ولسمشر او یا د اجرایوي ریس لخوا د یو وزارت او یا بل پوسټ لپاره ولسي جرګې ته د باور رایې اخیستو په موخه وړاندي شوي و خو د رد رایه یې اخیستې. نو اوس چې د څوکۍ وړتیا نلري او د باور رایه یې ترلاسه نه شوه کړای نو د مشاور په نوم یې خوله وربنده کړه.

زه له حکومتي مشرانو پوښته کوم چې آيا د ولس په نوم څوک پیژنۍ؟ آيا د حق په نوم مو څه اوریدلي یا یې پیژنۍ؟ او آیا د قیامت د ورځې په نوم مو څه تر غوږو در رسیدلي دي او که نه؟ تاسې ولې د ملت په پانګه او د بیت المال په شتمنیو ملنډې وهۍ؟

زه بیا هم د ګډ حکومت په مشرانو غږ کوم دغه کسان چی تاسې خپل مشاورین ټاکلي دي او ستاسې تر شاوخوا راټول دي، دغه کسان چې تاسې ته مشورې درکوي او جناب صیب، جلالت ماب صیب، فلان صیب او نور لقبونه درته استعمالوي؛ دوی ستاسې او د ملت دوستان نه دي بلکې هغه د څوکۍ او پیسو دوستان دي، هغوی د واک او قدرت دوستان دي، که باور نه کوۍ په امتحاني ډول یې یوه میاشت تنخواوې مه ورکوۍ بیا به وګورۍ چې څوک ستاسې رښتونی مشارو دی او څوک د ملت له غمه مړ او خاص د الله رضا او د ولس د ارامۍ لپاره مشورې درکوي؟