نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

«
»

د مشاوریت ساري ناروغي

                  لیکوال : خوشحال آصفی

پخواني ولسمشر کرزي په ارګ کې له کابینې څخه یې مشاورین زیات ساتلي و. په هره برخه یې ځانته یو مشاور ټاکلی و. اصلاً په افغانستان کې د مشاورت په نامه ساري ناروغي رامنځته شوې ده او دا د تیرو حکومتونو په ځانګړي ډول له ۱۳۷۰ کلونو راوروسته حکمومتونو میراث دی آن دا چې په ۱۳۷۰ کال کې د افغانانو سرسخته دښمنان او د بهرني هیوادونو اتباع هم د مشاورینو په توګه ټاکل شوي و. دا هغه میراث دی چې شونې ده تر ډیره وخته په دې هیواد کې شتون ولري، په تیرو حکومتونو کې هم کار به یې معلوم نه و خو د ولسمشر په څنګ کې به ترسلو ډیر مشاورین ناست و، اوس دا دی د ګډ حکومت د مشرانو د مشاورینو شمیر له کرزي هم اوړي. ولسمشر او اجرایوي ریس په هره برخه کې ځانته یو یو مشاور لري. هله دا د اقتصادي چارو مشاور دی، هله دا په کار او ټولنیزو چارو کې مشاور دی، هله دا په سیاسي چارو کې مشاور دی، هله دا په کورنیو چارو کې مشاور دی، هله دا په نړیوالو چارو کې مشاور دی، هله دا د ښځو په چارو کې مشاوره ده، هله دا د ځوانانو په چارو کې مشاور دی. هله دا په جهادي او د مجاهدینو په چارو کې مشاور دی او هله دا په کمونستي چارو کې مشاور دی، همداشان دیته ورته په لسګونو نور بې ګټې مشاورین.

د خدای لپاره دا څه حال دی؟ ولس په څه کې دی او حکومت مشران په څه کې دي؟ ولس له لوږې مري؛ سهار چې یوه مړۍ د خوراک لپاره په سوال پیدا کړي بیا د بیګا لپاره حیران وي چې خدایه اولاد به مې بیا په نهاره ویده کیږي، خو د ګډ حکومت مشران مو لکه د غنیمت مال په بیلابیلو نومونو د څوکیو په ویش نه جوړیږي، ولس مو د پوښاک لپاره په تن کولو جامې نلري او حکومت مشران مو په فرمایش له بهره د زرهاوو ډالرو په ارزښت دریشي ګانې غواړي، ولس مو د سرپناه ځای نلري خو چارواکي مو په بهرنیو هیوادونو کې بلډګونه او مارکيټونه رانیسي. خلک له لوږې او بیکارۍ خپل اولادونه پلوري یا هم بهر ته د تګ لپاره یې په دریابونو کې ماهیانو او په ځنګلونو کې د حیواناتو د خوراک ښکار کوي خو دوی د ملت په سرمایه په لسګونو مشاورین د ځان لپاره ټاکي.

زه حیران یم چې دلته زما په هیواد کې څه ریشخندي روانه ده، د مشاورینو په شمير کې ورځ تر بلې ډیروالی راځي خو د کار یې درک نه لګیږي. زه ډاریږم چې د مشاورینو د ګمارنې دا لړۍ تر دې حده ونه رسیږي چې سبا به وایې دا مې په ورځنیو چارو کې مشاور دی، دا مې د فامیل په چارو کې مشاور دی، دا مې په لباس اغوستو کې مشاور دی، دا مې د ږيري او یښتانو په اصلاح کې مشاور دی او دا مې …….

اصلاً دا مشاورین څه داسې مسلکي خلک نه دي چې ګویا د ملت له غمه به مړه وي او د هرې ستونزې د لازم حل لپاره به د ګډ حکومت مشرانو ته مشورې ورکوي، دوی ولس د مشاورینو په توګه نه دي ټاکلي بلکه دا هغه څوک دي چې د اجرایوي مشر او ولسمشر لخوا ورسره د ټاکنیز کمپاین پر مهال د څوکۍ وعدې شوې وې، دوی هغه څوک دي چې یا د ولسمشر او یا د اجرایوي ریس لخوا د یو وزارت او یا بل پوسټ لپاره ولسي جرګې ته د باور رایې اخیستو په موخه وړاندي شوي و خو د رد رایه یې اخیستې. نو اوس چې د څوکۍ وړتیا نلري او د باور رایه یې ترلاسه نه شوه کړای نو د مشاور په نوم یې خوله وربنده کړه.

زه له حکومتي مشرانو پوښته کوم چې آيا د ولس په نوم څوک پیژنۍ؟ آيا د حق په نوم مو څه اوریدلي یا یې پیژنۍ؟ او آیا د قیامت د ورځې په نوم مو څه تر غوږو در رسیدلي دي او که نه؟ تاسې ولې د ملت په پانګه او د بیت المال په شتمنیو ملنډې وهۍ؟

زه بیا هم د ګډ حکومت په مشرانو غږ کوم دغه کسان چی تاسې خپل مشاورین ټاکلي دي او ستاسې تر شاوخوا راټول دي، دغه کسان چې تاسې ته مشورې درکوي او جناب صیب، جلالت ماب صیب، فلان صیب او نور لقبونه درته استعمالوي؛ دوی ستاسې او د ملت دوستان نه دي بلکې هغه د څوکۍ او پیسو دوستان دي، هغوی د واک او قدرت دوستان دي، که باور نه کوۍ په امتحاني ډول یې یوه میاشت تنخواوې مه ورکوۍ بیا به وګورۍ چې څوک ستاسې رښتونی مشارو دی او څوک د ملت له غمه مړ او خاص د الله رضا او د ولس د ارامۍ لپاره مشورې درکوي؟