جوان افغانستان؛ از فروپاشی امید تا ضرورت رستاخیز فکری و…

 نویسنده: مهرالدین مشید در تاریخ ملت‌ها، گاهی فاجعه تنها در ویرانی…

ولادیمیر مایاکوفسکی

برگردان. رحیم کاکایی نگاه لنین به فوتوریسم و مایاکوفسکی  چهره‌ کلیدی فرهنگ…

زنان و تولید علم در تاریخ تمدن اسلامی !

مقدمه زنان مسلمان ، از خانه تا دانشگاه ، از مسجد…

کودتای داوود؛ آغاز فصل پرآشوب تاریخ معاصر افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید کودتای  ۲۶ سنبله ۱۳۵۵ سرآغاز تراژدی نیم‌قرن افغانستان کودتای…

         وحدت خواست مبرم زمان است

هرکه دورافتاده شد ازاصل خویش  باز جوید روز گاری وصل خویش اصالت…

فن تفکر و تمرین فلسفه

درسنامه برای مدارس آموزش سیاسی پدیدآورنده و ویراستار: یوری نیکولاویچ آنتونوف…

بدخشان در محراق کارزار تبلیغات

سیاسی -- نظامی پاکستان ! ولایت بدخشان در شمالشرق ترین قسمت…

سفرنامۀ زندگی

رسول پویان نــوای نـی و نـغـــمـۀ آبـشار هـوای خوش و دامـن کهسار سـرود…

هه‌لو شهید جعفر

آقای "هه‌لو شهید جعفر" (به کُردی: هەڵۆ شەهید جەعفەر) شاعر…

پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

«
»

علمی و معلوماتی

 از فلسفه ایده آلیسم و متافیزیک چه خبر؟

آرام بختیاری فلسفه متافیزیک بخشی از مکتب ایده آلیسم است. فلسفه ایده آلیسم و تداوم آن بقول رفقا، محصول جامعه طبقاتی و تضادهایش است. این اندیشه طبق ریشه و منابعش، اشتراکاتی با دین و خداباوری دارد. مورخین، تاریخ فلسفه را به دو شاخه: ایده آلیسم و ماتریالیسم تقسیم میکنند. فلسفه ایده آلیستی خود به دو…

بیشتر بخوانید

جردانو برونو، قربانی دفاع از جهانبینی “طبیعت خدایی”

آرام بختیاری  طبیعت خدایی فلسفی در مقابل خداباوری دینی.  پانته ایسم، جهانبینی است مادی که نه تنها طبیعت را خدا میداند بلکه بر این باور است که جهان بدون خدا میباشد ، شخصی بودن و استقلال خدا را نیز منکر میشود. پانته ایسم در فلسفه یونان باستان و در قرون وسطای اروپا نیز مطرح بود…

بیشتر بخوانید

واکاوی برکاربُردانتقادوچگونگی ردّ وپذیرش آن 

نگارشی از سخی صمیم.  افکارونظریات این قلم انفرادی ومنحصربفرداست ولی اجابت آن اختیاریست.  ***  ***  بایسته های بررویکردانتقاد برمبنای ضرورت روز  انتقاد جستجو وپیدا کردن عیب وآشکار ساختن آنست:  اگر روش نقد کردن طور خالصانه وبدون انحراف در کاربُرد آن و پیدا کردن عیوب و برملا سازی نواقص بکار گرفته شده وطور سالم به مفهوم…

بیشتر بخوانید

فلسفه زندگی؛ محصول بحران عبور کاپیتالیسم به امپریالیسم؟ 

“فلسفه زندگی”،- عنوانی جعلی،ذهنی،بورژوایی؟ آرام بختیاری “فلسفه زندگی” نتیجه اندیشه 4 فیلسوف بورژاویی با نام: دیلتای، برگسن، شوپنهاور، و نیچه است که هرگونه امکان شناخت و موضوع شناخت را نسبی میداند. این جریان فکری شاخه ای از مکتب رمانتیسم آلمانی است که افکار: خردگریز، بدبین، نسبی گرا، شکاک، آگنوستیک، درونگرا، و لاادری را در فلسفه…

بیشتر بخوانید

از طبقات و مبارزات طبقاتی چه خبر ؟

آرام بختیاری  رهبری و هژمونی پرولتاریا، بجای دیکتاتوری آن. از جمله ترکیبات لغوی” طبقه” در دانشنامه های چپ و لیبرال: منافع طبقاتی، کینه طبقاتی، مبارزه طبقاتی، جامعه طبقاتی، آگاهی طبقاتی، حکومت طبقاتی، منفت طلبی طبقاتی، آشتی ناپذیری طبقاتی، تئوری طبقاتی، فرهنگ طبقاتی، ساختارطبقاتی، اقشار طبقاتی، انقلاب طبقاتی، عشق طبقاتی، و غیره است. انگلیسی ها گاهی…

بیشتر بخوانید

اختلال شخصیتی

دکتر بیژن باران اخوان: تا جنون فاصله ای نیست از اینجا که منم. در سده 20 دولتمردان بدون جواز صحت دماغی و مزاجی با معرفی مقامات بالا مشاغل اجرایی مملکت را اشغال کردند. آنها صحت اخلاق نداشته؛ بنا بر توصیه دول استعماری یا دیوانسالاری مقامات را قبضه کردند. این نحوه احراز مقامات منجر به افراد…

بیشتر بخوانید

  نساجی گلبهاردر مسیر جنبش کارگری افغانستان 

                     یکی از بزرگترین دستگاه تو لیدی در شرق جهان فابریکه نساجی گلبهار مجهز با عصری ترین تکنالوژی صنعتی با چرخش بینظیرتولیدی و نیروی کاری بیش از پانزده هزار کارگر ماهر ومجرب در مقام نخست زیر بنای اقتصادی افغانستان ومنطقه قرار داشت .   نساجی گلبهار در سال ۱۳۳۲ خورشیدی بسرمایه ی مختلط دولتی وخصوصی به…

بیشتر بخوانید

ماه صیام

یا ماه تصفیه وتزکیه نصیراحمد «مومند»                                                                                    ۲مارچ۲۰۲۳م روزه ماه مبارک رمضان رکنی از ارکان پنجګانه اسلام وفرضی ازفرایض دینی است وازمهمترین عبادات محسوب میګردد ، مسلمانان جهان روزهای این ماه متبرک را جهت امتثال امرالهی وتزکیه نفس وتطهیر باطن خویش به روزه می پردازند، روزه عبارت است از ترک خوردنی وآشامیدنی وعمل جنسی بانیت روزه…

بیشتر بخوانید

رسالت ومسوولیت خانواده

نصیراحمد – مومند  سدنی ۲مارچ ۲۰۲۳م با یک مقایسه نظری وعملی بوضاحت تمام درمیبابیم که آیین مبین زندګی سازاسلام که ناجی بشریت ازګمراهی است به بهترین وجه مانند سایرعرصه ها درتشکیل خانواده اهتمام زیاد نموده وخانواده راکه ازوصلت زن ومردآغاز واولاد،پدران، مادران ، برادران، خواهران و سایر اقارب وسعت می یابدوهسته اجتماع وجمعیت های بزرګتر را تشکیل…

بیشتر بخوانید

عرفان،- میان طبیعت خدایی و صحرای کربلا

آرام بختیاری عارف برای نزدیکی به خدا، نیاز به روحانی و کلیسا ندارد. عرفان مسیحی توتالیتاریسم کلیسا را زیر سئوال برد و واسطگی کلیسا میان خدا و انسان مذهبی را غیرضروری ساخت. عرفان اغلب شرح و توضیحی پانته ایستی طبیعت خدایی از جهان دارد که ممکن است به مواضع آته ایستی عارف منتهی گردد. هدف…

بیشتر بخوانید

همه کس جگر ندارد! 

دكتور نبيل پاكطين غمِ دل نگفته بهتر،همه كس جگر ندارد!   ناگفته هاى تاريخ، در پيوند با سخنان وزير صحت عامه طالبان در برترى  سيستم صحى/ طبى  پاكستان  بر افغانستان   آيا واقعاً سيستم صحى پاكستان از افغانستان برتر است؟  اگر بلى!  اين برترى  از كجا مى آيد؟  برترى شهروندان پاكستان بر افغانستان؟  برترى سياسيون پاكستان بر…

بیشتر بخوانید

خشم طبیعت

نگارشی ازسخی صمیم. افکارونظریات این قلم انفرادی ومنحصر بفرد بوده ـ اجابتش اختیاریست:  ***   یارب مبادآنکه خشم طبیعت زمینه ساز استفادهٔ سؤ وبیرحمی انسان گردد:  خشم بیرحمانهٔ طبیعت رابطورعینی ومستند دیدیم: منظورم درعصرکنونی همین زلزلهٔ اخیردرترکیه وسوریه ودر این أواخر به أفغانستان وممالک همجوار که بگونهٔ هولناک، بیرحمانه و ظالمانه بوقوع پیوست وسبب قتل ده…

بیشتر بخوانید

گذر اندرابی کابل

نوشته : کریم پوپل مورخ  2023. 03. 25 کوچه اندرابی نام یک فامیل بزرگ است که از اندراب بکابل نقل مکان نموده  و در محوطه کنار دریای کابل بودباش را آغاز نمودند. بدین لحاظ مردم کابل آنها را اندرابی می گفتند. این خانواده بسمت شمال گذر که بنام باغ علم گنج شهرت داشت سرای کلان…

بیشتر بخوانید

مکتب فرانکفورت، اطاق فکرجنبش: زنان، دانشجویان، مسلحانه؟

آرام بختیاری  مکتب فرانکفورت و شعار: هو هو هوشی مین، یانکی گوو هووم! مکتب فرانکفورت (1975-1925.م)، نوعی از مارکسیسم نو بود که مفسر و منتقد مارکسیسم؛ ولی مخالف مارکسیسم-لنینیسم بود،و در میان جریانات و گروههای چپ  قرن 20 در غرب، توانست بشکل مکتب و سیستم فلسفی درآید و حدود نیم قرن در جوامع صنعتی اروپا،…

بیشتر بخوانید

حقیقت مقوله های چپ، سوسیالیزم و کمونیزم چیست؟

آیا در افغانستان؛ واقعن چیزی به مصداق «کمونیست» و «حکومت کمونیستی» بود و میتوانست باشد؟ پروفیسور دکتور سید احمد جهش بخش سوم  فراز هایی ازین تألیف: *از بیانات فوق چنین بر می آید که سوسیالیزم به مثابه یک نظام اقتصادی نه تنها با دین منافات ندارد، بلکه فرمایشات و توصیه های دینی را درعمل پیاده…

بیشتر بخوانید