از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی…

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت…

 اقلیت های کامران، طردشدگان گناهکار؛ و دفاع میشل فوکو.

Michel Foucault (1926- 1984 ) آرام بختیاری فلسفه فوکو؛ ضرورت انحلال زندان…

افغانستان؛ قلب آسیا — سرزمینی که دردش از مرزهایش عبور…

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Strategic &…

د فکر خونه یا (Think Tank) څه ته وایي؟

نور محمد غفوری د سیاسي، ټولنیزو، علمي او اقتصادي ډلو او…

افغانستان؛ سرزمینی میان جغرافیا و تاریخ

چرا راه‌ها همیشه سرنوشت ما را تعیین کرده‌اند؟ گاهی برای فهم…

از اصلاحات تا شورش؛ چه بر سر انقلاب ثور افغانستان…

https://www.youtube.com/watch?v=l0ow4OzGHJQ https://www.youtube.com/watch?v=Hyq-bga7Suc https://www.youtube.com/watch?v=tOXvTwiDiOM https://www.youtube.com/watch?v=H1Qje9nj1e0 https://www.youtube.com/watch?v=oaAMDDVRm44 دوم سپتامبر ۲۰۲۶، پنجمین جلسه از سلسله گفت‌وگوهای ما با…

وقتی دین و فلسفه به ایدئولوژی بدل می‌شوند

 نویسنده: مهرالدین مشید ایدئولوژیک شدن دین و فلسفه؛ آغاز فاجعه دین و…

انتقاد،اعتراض، پاڅون او بغاوت

عبدالصمد ازهر                 …

دل « قلب » چیست؟ 

برهان الدین « سعیدی » دل نباشد غیر آن  دریای نور…

افغانستان؛ کشوری که توسعه در آن چند بار متوقف شد

نگاهی تاریخی و فرهنگی به «آغازهای ناتمام»، از دولت‌سازی تا…

نــذر

سعید، ماشینش را جلوی در ورودی امامزاده پارک کرد. پیاده…

انشاء

خانم "میر"، معلم کلاس سوم "شهید شمسه"، رو به دانش‌آموزان…

اسراف

"رها" دست مادرش را سفت گرفته بود، که در شلوغی…

از افغانستان تا هرمز؛ وقتی بحران‌های منطقه به یک زنجیره…

وحیدالله نورزی Wahidullah Noorzai Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist |…

عدالت در اسلام !

شیخ الاسلام امام ابن تیمیه می گوید . ان الله…

 افغانستان در بن‌بست پیچیده؛ روزنه‌های امید برای گشایش

 نویسنده: مهرالدین مشید قومی‌سازی جنگ؛ ترفند طالبان برای بقای انحصار قدرت  این…

مکثی بر طرح «ضرورت عقلانیت سیاسی، واقعبینی و گفتگوی سیاسی»

نوشته از بصیر دهزاد برای اولین بار است که ، بعد…

  نوستالژی انقلابی رمانتیسم فقرو بیچارگی

Victor Hugo (1802- 1885 ) آرام بختیاری آثار هوگو؛ مدرن، روشنگر، اخلاقی،…

فراتر از فروپاشی: چرا دولت‌ها پیش از سقوط، از درون…

تحلیلی نهادی از افغانستان و منطق سرایت بحران در منطقه وحیدالله…

من مسئول اعمال خودم هستم، نه مسئول اشتباه هم‌تبارانم

 نور محمد غفوری اگر سخنانی که از نام رحمت‌الله نبیل در…

«
»

مسایل تاریخی

دریغی بزرگ

به‌مناسبت سالروز تولد زنده‌یاد رفیق احسان طبری (این مقاله در سایت «۱۰ مهر»، نخستین بار در تاریخ ۲۱ آبان ماه ۱۳۹۳ منتشر شده است)نویسنده: خسرو باقری برگرفته از : وبلاگ خسرو باقری، ۱۶ آبان ۱۳۹۳ احسان طبری، دانشمند فرهیخته و مبارز سیاسی و اجتماعی کم نظیر، و سرنوشت دردناک و اندوهبار او، برای مردم و تاریخ ایران…

بیشتر بخوانید

استالینگراد آغازی بود بر پایان دشمن

(۱۲ سپتامبر ۱۹۴۲-۲ فوریه ۱۹۴۳) الکساندر پریلوکوف (ALEXANDER PRILUKOV) ا. م. شیری استالینگراد به نماد شجاعت و پیروزی خلق‌های اتحاد شوروی تبدیل شد. در ماه اوت ۱۹۴۲، شعری در بالای اعلامیه‌ها چاپ می‌شد که نویسنده آن به دلیل افشای اسرار نظامی (دولتی) قابل تعقیب بود. «گفتگوی ولگا با دُن» بیان این واقعیت بود که دشمن…

بیشتر بخوانید

بدون محدودیت زمانی

نیکولای زوبریلین (Nikolai Zubrilin)، سیاستمدار، نماینده و رئیس فراکسیون حزب کمونیست در مجلس شهر مسکو،  ا. م. شیری حتی امروز هم همه نمی‌دانند که اصلاح‌طلبان از دروغ و تهمت برای نابودی اتحاد شوروی استفاده کردند. یکی از استدلال‌های عوامل نوسازی در دهۀ ۱۹۹۰، توسل به واقعیت کاهش قیمت نفت برای فریب افکار عمومی بود. گویا کاهش…

بیشتر بخوانید

لنین، دشمن هرج و مرج

 ولادیمیر نیکیتین (Vladimir Nikitin)، سیاستمدار، نامزد دکترای علوم اقتصادی، صدر شورای همآهنگی خلاقیت‌های کل روسیه (لاد) ا. م. شیری ما عادت داریم لنین را یک انقلابی بزرگ، خالق انقلاب پیروزمند سوسیالیستی و رهبر اولین دولت کارگری جهان بدانیم. همۀ این‌ها درست است. اما این‌ها شایستگی‌های او را به طور کامل منعکس نمی‌کند. لنین یک نابغۀ…

بیشتر بخوانید

اساسنامه حزب دموکراتیک خلق افغانستا ن

باز تایپ و تدوین دیجیتال رفیق قاسم آسمایی بازبخش انتشارات راه پرچم دربارۀ بازپخش «اساسنامه حزب دموکراتیک خلق افغانستا ن حزب دموکراتیک خلق افغانستان» سقوط دولت جمهوری دموکراتیک افغانستان در سال 1992و تسلط نیروهای عقب‌گرای جهادی سبب از بین رفتن تمام دستاوردهای مادی و معنوی شد که در عرصه‌های گوناگون اقتصادی‌،‌ نظامی‌،‌ سیاسی و فرهنگی…

بیشتر بخوانید

اروپا تا کی با سوزِ زمستان خواهد ساخت؟

زمستانی که اروپا به آن پاگذاشته تا به آن شکلی که خود و دیگران می‌گفتند سخت و سرد نیست اما آیا آشیانه اروپایی‌ها در امتداد جنگ اوکراین برای همیشه با سوز سرما خواهد ساخت؟ «زمستان سخت اروپا» با گذشت چند ماه، اوضاع آنچنان که پیش‌بینی می‌شد پیش نرفت تا اینکه «یورو نیوز» ۲۸ دسامبر گذشته…

بیشتر بخوانید

خورشید سوزان وتابان تاریخ

                             فرخنده باد پنجاه هشتمین سالگرد                          تاسیس حزب دموکراتیک خلق افغانستان در مسیر روشنایی ها ، به عشقش سوختیم بر  بقای  جاو دانش  خون  دل  افرو ختیم در مقدمه  بحث تحولات بزرگ سیاسی تاریخی، نیازمند پژوهش وتحقیقات عمیق ی گزینه ها وپیش زمینه هاییست که درظهور ایجاد آن نقش اساسی وایجادی دارد . بنا بر آن…

بیشتر بخوانید

آخرین وصیت لنین

به‌مناسبت صدمین سالگرد تشکیل اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی والری بورت (VALERY BURT)، روزنامه‌نگار، پژوهشگر تاریخ، نویسنده. ا. م. شیری اگر چه بیماری لنین در بهار سال ۱۹۲۲ شدت گرفت، اما صدر شورای کمیسرهای خلق به کار خود ادامه داد. لنین نمی‌توانست ناظر بی‌تفاوت رویدادها باشد. تشکیل اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی موضوع اصلی آن زمان بود.…

بیشتر بخوانید

ششم جدی در کوره راه تاریخ

رویداد تاریخی ششم جدی ۱۳۵۸ خورشیدی فصل جدیدی در تاریخ کشورما ومنطقه گشود که هرچند سپیدی روزهای کوتاه آن را ، سیاهی شبهای دراز وطولانی بلعیده باشد ولی تابش گهر بار آن تا هنوز پابر جاست. تحول سیا سی ششم جدی مسبب اسباب وعواملیست که در دوران حکومت هژده ماهه خلقی در وجود جنایات مرگبار…

بیشتر بخوانید

کشتی اتمی «اتحاد شوروی»

به مناسبت صدمین سالگرد تشکیل اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی لاریسا شسلر (LARISA SHESLER) ا. م. شیری صدمین سالگرد تشکیل اتحاد جماهیر سوسالیستی شوروی فقط یک تاریخ رند از زمان ایجاد نوع جدید دولت نیست. هرگز در تاریخ بشر به اندازۀ پس از انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر پیشرفت سریع در توسعه صورت نگرفته است. انقلاب‌های بورژوایی…

بیشتر بخوانید

لنین و اتحادیه

به مناسبت صدمین سالگرد تشکیل اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی آندری پارشِف (ANDREY PARSHEV) ا. م. شیری بیش از صد سال پیش در شعر یک آهنگ قدیمی چنین گفته می‌شد: چینی‌های بیچاره، هندی‌های بدبخت با امید به اتحادیۀ ما می‌نگرند، بالاخره از تایگا تا دریاهای بریتانیا! ارتش سرخ از همه قوی‌تر است! اما اکنون اتحادیه دیگر…

بیشتر بخوانید

محمود بریالی پیشتازجنبش ترقیخواه ودموکراتیک افغانستان 

هفده سال قبل جنبش ترقی خواهی افغانستان بهترین فرزند برو مند ، شحصیت فرهیخته ،نستوه ، انقلابی وچهره اکادمیک خود را از دست داد . با نبود چنین شخصیت عالی وپیشکسوت خلای بزرگی در جنبش ترقی خواهی افغانستان ایجاد گردید. زنده یاد محمود بریالی یکی از پیشکسوتان جنبش ترقیخواهی ، از فعالین دوره اساسگذاری حزب…

بیشتر بخوانید

ببرک کارمل خورشید همیشه تابان تاریخ 

شخصیت گرامی زنده یاد ببرک کارمل بسیار بزرگتر از آنست که وصف آن در قلم بیان بگنجد بآنکه نظریات و نگارشات گسترده ی قلم بدستان ،تحلیلگران سیاسی ، فرهنگیان مترقی وداد خواه ،محققان وپژوهشگران خرد ورز ، شخصیتهای علمی واکادمیک وجنبشهای مترقی ، دادخواهانه ودموکراتیک افغانستان وجهان پیرامون شخصیت فرزانه رهبر محبوب حزب دموکراتیک خلق…

بیشتر بخوانید

سیزدهم نوامبر یکصدوبیست ونهمین سال امضای معاهده منحوس دیورند

در مورد امضای این معاهده نظریات متفاوت ابراز شده است . عده ای در سطح تحلیلگران اکادمیک در بحثها میگویند در معاهده امضای امیر عبدالرحمن خان وجود ندارد ، گروهی هم چنین ابراز نظر میکنند که امیر عبدالرحمن زیر فشار انگلیس تن به قبولی این معاهده داده است ، منجمله آغای عبدالصمد غوث معین وزارت…

بیشتر بخوانید

نظر مختصر بر سیاست بیطرفی افغانستان

از مطالعه آغاز و ختم این سیاست بر می اید که اتخاذ سیاست بیطرفی افغانستان ناشی از موقعیت جغرافیایی ان بخصوص حایل بودن میان دو امپراطوری روسیه تزاری و هند برتانوی بوده بعدآ با انکشافات جدید بعد از جنگ‌جهانی دوم ادامه یافته است ، اما با تغیرات ۴۳ ساله  به اثر عدم رعایت این سیاست…

بیشتر بخوانید