زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

علمی و معلوماتی

میلاد مسعود

نصیراحمد – مومند                                                                                                          سدنی – آسترالیا   کوتاه سخنانی بمناسبت ‎                            وسیرت پیغمبرجلیل القدر«ص» خدا درانتظار حمد ما نیست       محمدچشم براه ثنا نیست                                       خدامدح آفرین مصطفی بس       محمد حامــــد حمد خدا بس      مناجاتی اګرباید بیان کرد         به بیتی هم قناعت میتوان کرد     محمد ازتو میخواهم خدا را        خدایا ازتـــــوعشق مصطفی را آنچه…

بیشتر بخوانید

قضاء وچگونگی آفرینش عدالت

پژوهش ونگارشی ازسخی صمیم:   قسمت پانزده   در پیوند به قسمت قبلی:   قانون جزاء و تنظیم جزاهای تعزیری:  قانون جزا در مادۀ اول ومواد ما بعد خویش چنین صراحت داده است:  مادۀ اول  این قانون جرایم وجزاهای تعزیری راتنظیم می نماید. مرتکب جرایم حدود، قصاص و دیت مطابق احکام فقه حنفی شریعت اسلام مجازات میگردد.  مادۀ دوم  هیچ عملی…

بیشتر بخوانید

دفاع و قیام مسلحانه در چه شرایطی مقبولیت دموکراتیک را دارا می باشند؟

هستی مستقل را مردم دارند. سازمانی که گروهی از مردم ایجاد می کنند و این سازمان دست به قیام مسلحانه می زند، نباید هستی ای مستقل از مردم بجوید. زیرا، در جا، با استفاده از مقبولیت، قیم مردم و حاکم بر مردم می شود. از این رو، استقلال و آزادی و عدم هژمونی می باید…

بیشتر بخوانید

توتالیتاریسم؛ تحلیلی علمی یا پروژه‌ای چپ‌ ستیزانه؟ 

فرستنده: حسین تلاش نگاهی به مفهوم توتالیتاریسم در آثار هانا آرنت شبگیر حسنی منبع: دانش و امید، شماره ۷، شهریور ۱۴۰۰ درآمد پس از پایان جنگ دوم جهانی و با آغاز جنگ سرد، با هزینۀ سازمان‌ های وابسته به امپریالیسم، موجی از تبلیغات ضد شوروی و اردوگاه سوسیالیستی شکل گرفت. در این میان، نبرد ایدئولوژیک…

بیشتر بخوانید

اریش فروم،- میان مارکس، موسی، بودا، و فروید 

Erich Fromm 1900- 1980 اریش فروم،- نقد عامیانه سرمایه داری یک متفکر التقاطی. آرام بختیاری اریش فروم(1980-1900 م.)، فیلسوف فرهنگ و اجتماع، روان پژوه، تئوریسین اجتماعی، نویسنده آلمانی-امریکایی یهودی تبار، از جمله رهبران جنبش صلح در دهه 70 قرن گدشته بود. او از مهمتربن هومانیست های قرن 20 و نمایندگان تئوری انتقادی بود که بیشتر…

بیشتر بخوانید

تروتسکیسم یا لنینیسم؟(بخش ۳ و پایانی)

ی. و. استالین/ آمادور نویدی تروتسکی «ناامیدانه» نیاز دارد که حزب، و کادرهای آن‌را که قیام را سازمان‌دهی و رهبری کردند، بی‌اعتبار کند، تا بدین‌منظور، پس از بی‌اعتبار کردن حزب، رهسپار به بی‌اعتبار کردن لنینیسم شود. و برای تروتسکی ضرورت داد که لنینیسم را بی‌اعتبار کند تا بدین‌صورت تروتسکیسم را بعنوان «تنها» ایدئولوژی «پرولتری» (نخندید!) جانشین سازد. البته (اوه، البته!) همه این‌ رسوایی‌ها زیر پرچم لنینیسم صورت می‌گیرند، تا…

بیشتر بخوانید

قواعد حاکم برشناخت دولت!

عبدالاحمد فیض موضوع شناخت دولت از سوي دولتهاي ديگرازمباحث بنيادي درحقوق بين المللي معاصر پنداشته ميشود، زيرا دولتهاست كه بمثابه عاليترين شخصيت درحقوق بين المللي به نمايندگي ازملتهای خویش نظام بين المللي راشكل ميدهد. بحث شناخت دولت جديد، درحقوق بين المللي سنتي با درنظرداشت نا محدود دانستن حق حاكميت دولت در چهارچوب منافع منحصربه فرد…

بیشتر بخوانید

قضاء وچگونگی آفرینش عدالت

 پژوهش ونگارشی ازسخی صمم:   قسمت چهاردهم   ***  چالشهای عمده درعملکردوکارمسلکی دادگاه درراه تأمین عدالت:  پژوهش ودریافت این مشکلاتِ درونی را که در بُود ونبود عدالت قضائی دراین پژوهش از اساسی ترین بخش آن است به بر رسی می گیریم: مگر درآغاز:  پژوهش: به معنای جستجو، تتبع، تفحص، بازرسی وتحقیق وتدقیق بوده.   امّا کاربرد واستعمال فرهنگی آن زیاد تر…

بیشتر بخوانید

واندالیسم،- یعنی تخریب آثار فرهنگی و تمدنی دیگران

  آرام بختیاری نیچه میگفت، پدیده ای قابل تعریف است که فاقد تاریخ باشد، فرهنگ موجب انسانیت انسان میشود. واندالیسم فرهنگی یعنی خشونت علیه فرهنگ دیگران، علیه رقیب،علیه دشمن، و علیه دگراندیشان. آن یک تناقض در تاریخ تمدن و فرهنگ بشریست که مورخین نباید سرسرانه از نقد آن بگذرند. خشونت علیه فرهنگ و تمدن دیگران یک…

بیشتر بخوانید

شناخت دولت ها و شرایط آن

اشتباه نشود که شناخت دولتها از شناخت حکومتها نظر به اصول حقوق بین الملل عمومی فرق دارد  . عناصر متشکله یک دولت عبارت از حاکمیت ، سرزمین ( قلمرو ) و نفوس است . وقتی سازمانی با چنین عناصر متشکله پا به عرصه وجود میگذارد بنام دولت یاد میگردد . چون دولتها بازیگران اصلی در…

بیشتر بخوانید

تقویم سال حیوانی یا ایغوری

نوشته کریم پوپل جنتری سال حیوانی در کشور ما نیز یک سنت بوده  بخصوص مردمان قدیم مردان موسفید  زنان پیچه سفید و فال بینان ازین سال استفاده می نمایند و بعضی ها این سال را بنام سال نجومی نسبت می دهند. یعنی در افغانستان تقویم حیوانی ، سال هجری شمسی و هجری قمری عملاً وجود…

بیشتر بخوانید

ضد کمونیست ها هم روزی فراموش میشوند

آرام بختیاری فلسفه لیبرال قرن 20،چپ ستیز،متفرق. آلمانی ها به ژورنالیست ها می آموزند که در سیاست، لیبرال، در اقتصاد محافظه کار، و در فرهنگ، چپ گرا باشند. در نیمه دوم قرن بیست و بعد از پایان جنگ حهانی دوم، فیلسوفان چپگرا با اشاره به فاشیسم و استالینیسم، توصیه میکردند که “بگذارید تئوریها بمیرند و…

بیشتر بخوانید

مشروعیت نظام و دولت چیست

نوشته کریم پوپل مورخ۷ سنبله سال ۱۴۰۰ نوع حکومتی است که بر اساس قانون استواربوده  و عملکرد آن بر مردم آشکار باشد. این چنین دولت تحت کنترول یک ملت شایسته  بوده توسط همه ملت به  رسمیت شناخته شود.  از دیدگاه علوم اسلامی و دینی، مشروعیت داشتن، به معنای انتساب یک موضوع به دین و شرعی…

بیشتر بخوانید

تروتسکیسم یا لنینیسم؟(بخش۱)

جی. وی. استالین/ آمادور نویدی قیام اکتبر الهام‌بخش و رهبر خود را داشت، اما این شخص، لنین بود، و کس دیگری غیراز لنین نبود، همان لنینی که کمیته مرکزی هنگام تصمیم‌گیری درباره مسئله قیام قطع‌نامه هایش را تصویب کرد، همان لنینی که، علی‌رغم آن‌چه که تروتسکی می‌گوید، مخفی بودنش، مانع از الهام‌بخش بودن واقعی قیام نشد.…

بیشتر بخوانید

قضاء وچگونگی آفرینش عدالت

وهش ونگارشی ازسخی صمیم:    قسمت سیزدهم    ***   من ومسئولیت ریاست محاکم ولایت بلخ:       ***   رابطهٔ سببیت، اثرات ورویکرد های را که در ایجاد نتیجهٔ (عدالت قضائی) بطور مستقیم و غیر مستقیم سهیم و درتکوین عدالت ویا نقض وجریحه دارساختن آن مدد رسان ودر تکامل آنها منتج به نتیجه می گردد ــ لازم است واجب الذکروقابل قبول بدانیم. برهمین…

بیشتر بخوانید