آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

«
»

علمی و معلوماتی

دو جهت شناخت- مکمل بودن و وابستگی آن‌ها به یکدیگر

یوری آنتونوف (Yuri Antonov)  ا. م. شیری فرآیند شناخت در دو جهت مرتبط شناخت واقعیت عینی از طریق مشاهدۀ واقعیات و رویدادها و شناخت از طریق تدوین نظریه، مدل و تحلیل تعامل عوامل این مدل با یکدیگر روی می‌دهد. چرا این اتفاق می‌افتد؟ برای اینکه فقط از واقعیت عینی می‌توانیم در مورد پدیده‌های تشکیل‌دهندۀ آن…

بیشتر بخوانید

در بارۀ تغییر تقسیمات طبقاتی

یوری آنتونوف (Yuri Antonov) ا. م. شیری بسیاری از نویسندگان به تغییر در تقسیم طبقاتی در جامعه اشاره می‌کنند. آن‌ها موضوعاتی را مطرح می‌کنند، اما به دلیل دوری از طبقات، متوجه نمی‌شوند که محتوای این طبقات و اقشار چگونه تغییر می‌کند. به عنوان مثال، تعریف سرمایه‌دار این بوده و هست: «سرمایه‌دار افرادی را شامل می‌شود…

بیشتر بخوانید

دولت و خدمت!

دولت به انگلیسی State و به فرانسوی Etate  و یا به یونانی Status که از دید حکمای اسلام و فیلسوفان غیر مسلمان و یا از دید پوزیتویست ها و قرارداد گرایان که دولت ماهیت اش خدمت می باشد٬ و هیچ باور و نظری اختلاف نظر٬ در خدمت بودن دولت ندارند. پس سرکشی های دیکتاتوری قدرت…

بیشتر بخوانید

جوانمرگی گرامشی؛ مبارز ایتالیایی، در زندان

Antonio Gramaschi (1891-1937) آرام بختیاری گرامشی؛ کمونیست ایتالیایی، خالق دفترهای زندان. آنتونیو-گرامشی (1937-1891م) کمونیست ایتالیایی، خالق آثار مهمی پیرامون فلسفه، تاریخ، و ادبیات است. وی رهبر کارگری، تئوریسین برجسته میم-لام، سرباز و پایه گذار حزب کمونیست ایتالیا بود. او از نظر تئوریک در آغاز زیر تاثیر جریانات: هگلی های جوان، اندیشه برگسن، و سورل بود…

بیشتر بخوانید

جهان زیستی در بستر جهانی شدن جهان

جهان زیستی فرد٬ مجموعه خصایص و طرز فکری فردی وی می باشد. که از فرهنگ اجتماعی که فرد در آن جامعه تولد شده متاثرست٬ امروزه جهان زیستی انسان ها٬ در سیر جهانی شدن با تعارض مواجه می باشد. که پدیداری جهانی شدن عبارت از دهکده کوچک یا انترنت و شبکه های اجتماعی و مهاجرت اند.…

بیشتر بخوانید

به بهانهٔ روزجهانی عدالت 

نگارشی از سخی صمیم.  ***  نظریات و افکار این قلم انفرادی ومنحصر بفرد است که اجابت الزامی نمی طلبد:  ***  عدالت جوهریست که قایم بخود بوده ـ دید خارجی ندارد، ولی کار برد عدالت محسوس و مشهود است:  منبع ومنشأ تأمین «عدالت» قانون ومصادرِ مجاز اندکه قضاء ومحاکم مسئولیت اجرا وتطبیق آن را دارند:  چنانیکه میدانیم…

بیشتر بخوانید

ازمثالهای زشت ونامیمون فدرالیزم

برګرفته برخی از مقاله تحقیی تحت عنوان (سیستم ونظام های هوس آلودوابزاری ) نوشته نویسنده وژورنالست آزاد: نصیراحمد مومند                                                                                                ۱۲/۱۰/۲۰۲۰ ۰۰۰۰یکی دیګرهم ازمثالهای زشت ونامیمون برفدرالیزم بلژیک میتوان مکث نمود ،زیرابه لحاظ اینکه حاصل اندیشه وتلاش های هوس آلود وجدایی طلبانه سردمداران این سیستم است که  هم آهنګی وهمکاری بین نهاد های مختلف دولت رامانندشرایط حاکم درافغانستان مشکل…

بیشتر بخوانید

فلسفه هایدگر میان تبلیغ فاشیسم و آنتی کمونیسم

Martin Heidegger(1889-1976)  آرام بختیاری کج فهمی فیلسوفان مذهبی دانشگاهی وطن از هایدگر. چرا هایدگر، فیلسوف اگزیستنسیالیست آلمانی، مورد علاقه روشنفکران ملی مذهبی و فیلسوفان التقاطی در ایران است؟ چرا چپ ها منتقد فلسفه هایدگر هستند؟ احمد فردید(1375-1289)شمسی، معروف به فیلسوف شفاهی؛ چون هیچ کتاب و متنی از خود بجا نگذاشت، از سال 1340 شمسی کوشید…

بیشتر بخوانید

جامعه دین زده چگونه است؟

عبارت از جامعه می باشد٬ که دیندار از دین٬ چون امتیاز استفاده می برند. در این حالت شکل دین در جامعه در مقدم سرکوب آزادی بیان می کند تا بستری برای تولید برتری جوی و حس ولایت را٬ مهیا کنند…! شرح آسیب: در قرون وسطا٬ مذهبیون یا دیندار به اساس نقل٬ عقلگرایی را سرکوب تا…

بیشتر بخوانید

تعامل 

نور محمد غفوری از چندی به اینطرف در مکالمات و نوشتار گویندگان و نویسندگان افغانی کلمهٔ (تعامل) بیشتر از پیش مورد استعمال قرار گرفته و در محیط سیاسی و اجتماعی افغانستان طرح تعامل بین اطراف مختلف سیاسی بعضاً سوالها و سؤتفاهمات را در اذهان ایجاد می نماید که در این مقالهٔ مختصر تا حدی به…

بیشتر بخوانید

چین کاوشگری به نیمه تاریک ماه فرستاد

منبع تصویر، GETTY IMAGES ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ – ۳ مه ۲۰۲۴ آژانس فضایی چین کاوشگری را با هدف جمع آوری نمونه‌هایی از بخش «تاریک ماه» به فضا پرتاب کرد. اقدامی که برای اولین بار در جهان صورت می‌گیرد. یک موشک بدون سرنشین حامل کاوشگر «چانگ ای-۶» در حدود ساعت ۱۷.۲۷ دقیقه امروز به وقت محلی از…

بیشتر بخوانید

روشنفکر از نظر رفقا و تعریف ما زحمتکشان سابق

Intellektualismus. آرام بختیاری روشنفکر،- یک روشنگر منتقد و عدالتخواه دمکرات مردمی آرامانگرا – روشنفکران، قشری اجتماعی میان بورژوازی و زحمتکشان هستند. روشنفکر انقلابی و مردمی با اراده گرایی ولنتاریستی و احساس گرایی پوپولیستی مرزبندی و اختلاف دارد. او نحستین قدم برای پروسه شناخت را رجوع به عقل و خرد و فهم و هوش و تجربه…

بیشتر بخوانید

گزیده‌ای از مقالهٔ «هدف دوگانهٔ اکوسوسیالیسم دموکراتیک»

نویسنده: جیسون هی‎کل ــ با گذشت بیش از دو دهه از قرن بیست و یکم، ما با بحران دوگانه‎ای روبرو شده‌ایم: بحران زیست‎محیطی و تغییرات آب و هوایی و چند تنش دیگر بر روی سیستم زمین که به میزان خطرناکی از مرزهای سیاره‌ای فراتر رفته، از یک سو، و بحرانی اجتماعی از سوی دیگر که…

بیشتر بخوانید

ګوند، ائتلاف او خوځښت

نور محمد غفوری  په ټولنیزو فعالیتونو کې د ګډون وسیلې   د سیاسي ګوند، ائتلاف (جبهې) او جنبش- هر یوه جوړول په ټولنیزو فعالیتونو کې د برخې اخیستلو او د مطلوبو اصلاحي بدلونونو د رامنځته کولو په خاطر وي. د ټولنیزو، سیاسي اقتصادي، امنیتي، کلتوري او نورو بدلونونو په بهیر کې دا په پام کې نیول…

بیشتر بخوانید

مبانی استقلال از حاکمیت ملی در جغرافیای تعیین شده حقوق بین الملل چیست؟

سیر حاکمیت فردی یا منوکراسی تا به حاکمیت مردمی و حاکمیت ملی را٬ استقلال کشوری در برابر جنگ های نیابتی دانست…! شرح ملت سازی در افغانستان: بیدون شک ملت سازی در افغانستان با موانع های چون: فهم نادرست از دین و قوم گرایی روبروست. که از ۱۹۱۹ تا کنون فقط یک انتقال قدرت بیدون جنگ…

بیشتر بخوانید