اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

«
»

Monthly Archives: January 2026

میراث و وارثان لنین

۱۰٢ سال پیش، رهبر انقلاب اکتبر درگذشت ا. م. شیری، مأخوذ از «روزنامۀ ادبیات» قلب لنین، که مدت‌ها بیمار بود و به شدت درد می‌کرد، در سرمای شدید از تپیدن باز‌ایستاد. از آن روز به بعد، یخبندان‌های تجلی مسیح در روسیه با احترام به‌عنوان روزهای لنین شناخته شدند و ۲۱ ژانویه همچنان یک روز غم‌انگیز…

بیشتر بخوانید

ټکنالوژي، سیاست او د عدالت پوښتنه

نور محمد غفوری ایا د نوې زمانې په راتګ سره ټولنیز فکرونه زاړه شوي؟ ځینې کسان ځای ځای داسې نظر وړاندې کوي چې د نویې زمانې په راتګ سره چې نړۍ د نانوتکنالوژۍ (Nanotechnology) او روباټونو پر لور روانه او له حکومتونو سره د مستقیمو معاملو رول زیاتیږي، نور د شعارونو او ټولنو دوران تېر او دا د تاریخ کندو ته…

بیشتر بخوانید

نگاهی اجمالی به اعتراضات اخیر و نقش عناصر و رسانه‌های امپریالیستی

شباهنگ راد دربارهٔ اعتراضات جوانان و دیگر اقشار ستمدیده در خیابان‌های ایران، به‌ویژه پس از تعرض به جان مهسا امینی، بسیار گفته و نوشته ‌شده است. هدف این مطلب نه برخورد تفصیلی با این اعتراضات، نه بررسی دوره‌های مختلف آن و نه نقد دیدگاه‌های مطرح‌شده پیرامون آن‌هاست، بلکه تمرکزِ کوتاه بر موقعیتِ سیاسی جامعهٔ ایران…

بیشتر بخوانید

وحدت به‌مثابه پراتیک تاریخی

بازخوانی تیوریک نشست شصت و یکمین سالگرد تأسیس حزب دموکراتیک خلق افغانستان نشست شصت و یکمین سالگرد تأسیس حزب دموکراتیک خلق افغانستان را باید نه به‌عنوان یک مناسبت تقویمی، بلکه به‌مثابه لحظه‌ای از خودآگاهی تاریخی جنبش چپ افغانستان دانست ؛ لحظه‌ای که در آن، بحران‌های انباشته‌شده گذشته به سطح آگاهی جمعی آمده و امکان گذار…

بیشتر بخوانید

یادنامهٔ دکتورعبدالسلام آثم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ در روزگاری که تاریخ کشورما مشحون از رخ داد های تلخ و شیرین وحوادث ناگواراست ، نام‌هایی چون ستارهٔ تابناک در آسمان فرهنگ می‌درخشند ؛ نام‌هایی که نه‌ تنهانمادی ازانسانیت اند ،بل که خود یک مکتب‌ اند وتندیسی ازدانایی ، صداقت ، فداکاری و عشق به خلق ومیهن که یکی از این چهره‌های درخشان…

بیشتر بخوانید

چرا نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی افغانستان از ابتدا آغاز می‌شود؟

 نور محمد غفوری  سخن  نخست: سقوط جمهوری اسلامی افغانستان به فروپاشی یک نظم سیاسی- حقوقی انجامید که در چارچوب آن، نظام حزبی و ساختارهای نهادی پیشین نیز مشروعیت و کارکرد خود را از دست دادند. این مقاله استدلال می‌کند که آغاز فعالیت نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی افغانستان از ابتدا، نه یک انتخاب سلیقه‌ای، بلکه پاسخی عقلانی به گسست ساختاری…

بیشتر بخوانید

ایران در گره‌گاه «نظم نوین» جهانی 

فهیم آزاد تحولات جاری در ایران را نمی‌توان جدا از صف‌آرایی نظم جهانی سرمایه‌داری و تشدید تضادهای امپریالیستی در دوران گذار به جهان چندقطبی فهم کرد. ایران امروز نه صرفاً یک «مسئلۀ داخلی» یا «بحران منطقه‌یی»، بلکه یکی از جبهه‌های فعال تقابل قدرت‌های سرمایه‌داری برای تأمین منافع استراتژیک، بازتعریف حوزه‌های نفوذ، کنترل بر منابع انرژی،…

بیشتر بخوانید

تشدید تضاد کار و سرمایه و خیزش جنبش های اعتراضی در ایران

جواد طیب در اوضاع فعلی ایران، جامعه در بطن یک بحران ساختاریِ تاریخیِ برآمده از مناسبات سرمایه‌داری قرار دارد؛ بحرانی که اساساً نه پیامد خطاهای مقطعی مدیریتی از خمینی تا خامنه‌ای و پادوان دیگر شان، بل نتیجه‌ی مستقیم انباشت سرمایه در دست اقلیت حاکم، استثمار سیستماتیک نیروی کار و تمرکز قدرت سیاسی–اقتصادی در چارچوب سرمایه‌داری…

بیشتر بخوانید

بحران فقر در افغانستان: عوامل، چشم‌انداز و راهکارهای مقابله با آن

افغانستان در یکی از تاریک‌ترین برهه‌های تاریخ معاصر خود بصورت عمومی و به ویژه از نظر معیشتی قرار دارد. فروپاشی نظام پیشین، قطع ناگهانی کمک‌های بین‌المللی که پیش از این ۷۵ درصد بودجه عمومی را تأمین می‌کرد، و تحریم‌های بانکی، شوک عظیمی به بدنه ضعیف اقتصاد کشور وارد کرد. امروز، فقر تنها یک پدیده اقتصادی…

بیشتر بخوانید

بازسازی نیروی چپ دموکراتیک افغانستان

افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و بحرانی‌ترین مراحل تاریخ معاصر خود قرار دارد. سلطه یک حاکمیت فاقد مشروعیت ملی و بین‌المللی، فروپاشی ساختارهای حقوقی و مدنی، حذف سیستماتیک زنان از حیات اجتماعی، گسترش فقر و بیکاری، انسداد کامل فعالیت‌های سیاسی و مدنی و تبدیل کشور به کانون تهدیدهای امنیتی و انسانی، آینده جامعه را با…

بیشتر بخوانید

زایش نظم نوین جهانی وشدت عمل امریکا

بخش نخست: سرنوشت ونزوئیلا وایران درموردتجاوز بی بند وبارانه امریکا برونزوئلا وتبعات وپی آمد های آن تاکنون اخبارو گذارشات فراوانی ارائه شده که افزودن برآن ها، ملال آور خواهد بود. ببینیم منطق درونی برخورد تجاوزگرانه امریکا که همه قوانین بین المللی رانادیده می گیرد، نه تنهادرمورد ونزوئلا بلکه درمقیاسی وسیع تر، درچیست. دروضع بغرنج کنونی،…

بیشتر بخوانید

موقف  و اهداف سازمان ملل متحد در حاشیه سیاست های  احیای امپراطوری های خشن، زور و توسعه اراضی 

نوشته از بصیر دهزاد   در اوضاع متشنج جهان که حاکمیت ملی ، تمامیت ارضی دولت ها و نظام های که  قانونی و دارای مشروعیت ملی و بین المللی اند، در معرض  تعرض قرار میگیرند، باید به سوال های متعددی پاسخ دریافت نمود و ضرورتن باید به یک بازبینی  و تعریف جدید از حقوق بین المللی ،  منشور سازمان ملل متحد و ارزش های حقوق بشری متوسل گردید. این گرایش جدید در میان مجامع…

بیشتر بخوانید

اهمیت شناخت از پدران بزرگ معنوی ما

میرعبدالواحد سادات  بخاطر روشنگری امروز ما  و درک  از  مدرنیته  و مشروطیت در جدل تاریخی و جاری  «مشروعه» و «مشروطه» شناخت مشروطیت در افغانستان، بدون درک  از نقش  پر اهمیت روحانیون روشن‌ضمیر و پیوند آنان بااندیشه قانون، آزادی و مسئولیت اجتماعی، ممکن نیست.  جدل تاریخی میان «مشروعه» و «مشروطه» در تاریخ  بازتابی از کشاکش میان…

بیشتر بخوانید

نسل‌کشی در غزه از اکتوبر (2023م) آغاز نشده است

نسل‌ کشی علیه فلسطینی‌ ها در هشتم اکتوبر (2023م) آغاز نشده است و به نوار غزه محدود نمی‌ شود. برای اینکه به ‌درستی به رنج صد ساله فلسطینی‌ ها بپردازیم، نیاز است که این کشتار جمعی جاری در غزه را در زمینه تاریخی آن مطالعه نماییم. مسیح سادات از زمانی که آنچه آخرینِ «توافقات آتش‌…

بیشتر بخوانید

طالبان؛ گسست خشونت‌بار و تعلیق تاریخ در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید حکومت ضد تاریخی طالبان؛ نمادی ازایستایی در برابر پویایی تاریخ حکومت طالبان نه یک وقفهٔ موقت، بلکه تعلیقی خشونت‌بار در مسیر تاریخ سیاسی–اجتماعی افغانستان است. با توجه به نظریه‌ ها در رابطه به تاریخ، دولت، و خشونت؛ طالبان از منطق تداوم تاریخی، نهادسازی و مشروعیت مردمی گسسته‌ اند و با جایگزینی خشونت…

بیشتر بخوانید