«همه بازنده شدند»: کارشناسان روس پیامدهای انتخابات ارمنستان را بررسی میکنند
حزب «پیمان مدنی» نیکول پاشینیان با کسب ۴۹٫۸۱ درصد آرا در انتخابات پارلمانی ارمنستان پیروز شد و امکان تشکیل دولت را بهدست آورد. این نتیجه به دولت اجازه میدهد مسیر نزدیکی بیشتر به اتحادیهٔ اروپا و ایالات متحده را ادامه دهد، در حالی که بهتدریج روابط سنتی ارمنستان با روسیه و نهادهای همگرایی تحت رهبری مسکو را بازتعریف میکند. با این حال، شماری از تحلیلگران روس معتقدند که این نتیجه بههیچوجه به معنای دریافت «چک سفید» برای یک گسست ژئوپلیتیکی کامل نیست.
انتخابات در فضایی بهشدت قطبی و جنجالی برگزار شد. مخالفان دولت مدعی بودند که کارزار انتخاباتی تحت فشارهای بیسابقه، محدودیت علیه رقبای سیاسی، نابرابری در شرایط رقابت، و استفاده از ابزارهای اداری، بهسود حزب حاکم انجام شده است. هرچند نتیجه برای بسیاری غیرمنتظره نبود، اما بحثها دربارهٔ جهتگیری ژئوپلیتیکی آیندهٔ ارمنستان را تشدید کرده است.
فئودور لوکیانوف: پاشینیان پیروز شد، اما اختیار مطلق بهدست نیاورد
فئودور لوکیانوف، سردبیر مجله روسیه در امور جهانی، معتقد است نتیجهٔ انتخابات تا حد زیادی قابل پیشبینی بود، اما جزئیات آن اهمیت دارد. به گفتهٔ او، روشهای بهکاررفته برای تضمین پیروزی حزب حاکم، و همچنین ناتوانی این حزب در کسب اکثریتی بسیار قاطع، نشان میدهد که پارلمان آینده احتمالاً به میدان نبردی بر سر مهمترین مسائل کشور بدل خواهد شد.
لوکیانوف همچنین یادآور میشود که موفقیت همهپرسی قانون اساسی مورد نظر پاشینیان تضمینشده نیست. یکی از موضوعات اصلی، حذف اشاره به قرهباغ کوهستانی از مقدمهٔ قانون اساسی ارمنستان است؛ شرطی که جمهوری آذربایجان برای امضای توافق صلح مطرح کرده است.
به باور او، پاشینیان آشکارا مسیر دور شدن تدریجی از روسیه را دنبال میکند، اما در عین حال میکوشد تا حد امکان از مزایای روابط موجود با مسکو در دورهٔ گذار بهره ببرد. لوکیانوف تأکید میکند که روسیه پیش از تعیین سیاست خود در قبال ارمنستان، باید ابتدا مشخص کند که این کشور چه جایگاهی در راهبرد بلندمدت مسکو دارد.
فرهاد ابراهیموف: اپوزیسیون شکست خورد، نهفقط بهدلیل پاشینیان
فرهاد ابراهیموف، استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه دوستی ملل روسیه (RUDN)، معتقد است پیروزی پاشینیان بیش از هر چیز نتیجهٔ ناتوانی مخالفان در ایجاد اتحاد و ارائهٔ یک آلترناتیو منسجم بود. اپوزیسیون بیش از آنکه بر مقابله با دولت تمرکز کند، سرگرم رقابتهای درونی خود بود و همین امر به پاشینیان اجازه داد خود را بهعنوان تنها گزینهٔ قابلمدیریت و شناختهشده معرفی کند.
او میگوید شعارهای اروپایی بخش مهمی از راهبرد انتخاباتی پاشینیان را تشکیل میدادند، هرچند خود نخستوزیر نیز بهخوبی میداند که عضویت ارمنستان در اتحادیهٔ اروپا در آیندهٔ قابلپیشبینی بسیار دور از دسترس است. از نگاه ابراهیموف، «مسیر اروپایی» بیشتر ابزاری برای بسیج سیاسی داخلی و مشروعیتبخشی به دولت است تا یک پروژهٔ واقعی برای عضویت در اتحادیهٔ اروپا.
او هشدار میدهد که این راهبرد ممکن است ارمنستان را به «مولداوی دوم» تبدیل کند؛ کشوری که بر وعدهٔ آیندهای اروپایی تکیه دارد، اما در عمل با پیامدهای دشوار این مسیر روبهرو میشود. بهاعتقاد او، بسیاری از رأیدهندگان به یک چشمانداز جذاب رأی دادهاند، نه به یک برنامهٔ واقعگرایانه.
الکساندر بابروف: خروج از اتحادیه اقتصادی اوراسیا شوک بزرگی خواهد بود
الکساندر بابروف، رئیس مطالعات دیپلماتیک دانشگاه RUDN، نتیجهٔ انتخابات را تضمینی برای ادامهٔ سیاست نزدیکی به اروپا و آمریکا و کاهش تدریجی وابستگی به روسیه، اتحادیهٔ اقتصادی اوراسیا (EAEU)، و سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) میداند.
با این حال، او معتقد است که پاشینیان، پس از کسب پیروزی انتخاباتی، ممکن است لحن تقابلی خود با مسکو را تعدیل کند، زیرا بخشی از تنشهای اخیر محصول فضای انتخاباتی بوده است. بابروف تأکید میکند که در نهایت ارمنستان ناگزیر خواهد شد میان عضویت در اتحادیهٔ اروپا و ماندن در اتحادیهٔ اقتصادی اوراسیا یکی را انتخاب کند، زیرا این دو مسیر با یکدیگر سازگار نیستند.
بهگفتهٔ او، خروج احتمالی ارمنستان از اتحادیهٔ اقتصادی اوراسیا میتواند شوک اقتصادی و اجتماعی شدیدی ایجاد کند و حتی به نارضایتی عمومی و انتخابات زودهنگام منجر شود.
کنستانتین کاساچف: پاشینیان اختیار چنین تغییراتی را ندارد
کنستانتین کاساچف، نایبرئیس شورای فدراسیون روسیه، معتقد است که اگرچه پاشینیان قادر به تشکیل دولت خواهد بود، اما نتیجهٔ انتخابات به او هیچ اختیار اخلاقی، سیاسی، یا حقوقی برای تغییرات بنیادین در سیاست داخلی و خارجی کشور نمیدهد. او تأکید میکند که کمتر از نیمی از رأیدهندگان از حزب حاکم حمایت کردهاند و بنابراین این نتیجه را نمیتوان مجوزی برای خروج از ساختارهای اوراسیایی دانست.
کاساچف به اجلاس اتحادیهٔ اروپا در ایروان اشاره میکند که ولودیمیر زلنسکی نیز در آن حضور داشت و آن را یک نمایش سیاسی آشکار ضدروسی توصیف میکند. بهنظر او، رأیدهندگان ارمنی به پاشینیان مجوزی برای ادامهٔ چنین سیاستهایی ندادهاند.
ولادیمیر ژاریکین: همه بازنده شدند
ولادیمیر ژاریکین، معاون مؤسسهٔ کشورهای مستقل مشترکالمنافع، ارزیابی تندی ارائه میدهد: «همه بازنده شدند». بهاعتقاد او، اپوزیسیون به هدف خود برای کسب اکثریت نرسید، پاشینیان نیز نتوانست به سطح حمایتی که نظرسنجیها وعده میدادند دست یابد، و خود ارمنستان نیز همچنان تحت رهبری فردی باقی مانده که بهنظر او درک کاملی از منافع واقعی کشور ندارد.
او معتقد است که حرکت ارمنستان بهسمت اروپا و دور شدن از روسیه ادامه خواهد یافت، و در نتیجه تنش میان مسکو و ایروان نیز افزایش خواهد یافت. با این حال، دربارهٔ نتیجهٔ احتمالی هرگونه همهپرسی پیرامون جهتگیری اروپایی ارمنستان، او پیشبینی قطعی را دشوار میداند، زیرا جامعه تقریباً به دو بخش تقسیم شده است.
الکسی چسنیاکوف: پنج درس از انتخابات ارمنستان
الکسی چسنیاکوف، رئیس شورای علمی مرکز مطالعات سیاسی «کُنجونکتورا»، پنج درس اصلی از انتخابات استخراج میکند:
۱. احساسات بیش از حد بهضرر سیاست است. روایتهایی مانند «نبرد نهایی برای قفقاز» انتظارات غیرواقعی ایجاد کردند.
۲. استدلالهای اقتصادی تأثیری محدود دارند. هشدارها دربارهٔ پیامدهای خروج از اتحادیهٔ اقتصادی اوراسیا نتوانست رأیدهندگان را متقاعد کند، زیرا این تهدیدها برای آنان ملموس نبود.
۳. مداخلهٔ خارجی آشکارتر شده است. سفر هیأتهای اروپایی، حضور مارکو روبیو در ایروان، و اختصاص ۵۰ میلیون یورو کمک اتحادیهٔ اروپا به کشاورزان ارمنی، نمونههایی از تأثیرگذاری خارجی بر فضای انتخاباتی تلقی میشوند.
۴. محبوبیت پایین دولت الزاماً به شکست آن منجر نمیشود. اپوزیسیون زمانی موفق خواهد شد که بتواند جایگزینی معتبر ارائه دهد، چیزی که در این انتخابات رخ نداد.
۵. بسیج منفی مؤثر است. دولت توانست خود را بهعنوان مانعی در برابر بازگشت نخبگان سابق یا سناریوهای پرخطر معرفی کند و بسیاری از رأیدهندگان را متقاعد سازد که هر گزینهٔ دیگری مخاطرهآمیزتر است.
در مجموع، ارزیابی غالب در میان کارشناسان روس این است که انتخابات پارلمانی ۲۰۲۶ ارمنستان ادامهٔ مسیر کنونی این کشور را تثبیت کرده است، اما هنوز پاسخ روشنی به پرسش اساسی آینده نداده است: آیا ارمنستان واقعاً قادر خواهد بود میان اروپا و روسیه یکی را انتخاب کند، و اگر چنین کند، بهای آن چه خواهد بود؟
منبع: راشا تودی، ۸ ژوئن ۲۰۲۶
https://english.10mehr.com/everyone-lost-ru%E2%80%A6ction-shockwaves/
