د تصوف او عرفان په تړاو مرکه‎

له ښاغلي پوهاند محمد بشیر دودیال سره، چې د علم،…

نمک شناسان!

امین الله مفکر امینی                     2026-15-01! دوستش میدارم آنــرا کزاعمــــاقی قلبی  مملو زمهــــرش دوستم بــــدارد  بسی…

رمان نیهلیستی، عرفان رفرمیستی، روشنفکر پوپولیستی

Aldous Huxely (1894- 1963) آرام بختیاری روشنفکران و فرهنگسازان در رمانهای هاکسلی. آلدوس…

پیام شادباش رفیق سلطانعلی کشتمند

پیام شادباش رفیق سلطانعلی کشتمند، از بنیان‌گذاران حزب دموکراتیک خلق…

دا نه یو انتخاب دی، بلکې یو تاریخي مسؤلیت دې 

درنو محضرو ملګرو! نن موږ دلته یوازې د یوې عادي غونډې…

فرخنده باد  شصت ویکمین سالروز تاسیس حزب دیموکراتیک خلق افغانستان

رفقای عزیز! امروز بخاطر تجلیل  شایسته ازشصت ویکمین سالروز حزب دیموکراتیک…

از اختناق در سطح طالبان تا اختناق در دموکراسی های…

نویسنده: مهرالدین مشید اختناق داخلی طالبان و مصلحت‌گرایی جهانیان اختناق در افغانستان…

فــــــــــــــراخــــــــــوان

نشست مشترک شورای اروپایی حزب آبادی افغانستان و تشکل نوین…

به پیشواز بزرگداشت از سالگرد ح د خ ا

هویت واقعی هر حزب یا سازمان سیاسی، پیش از هر…

تجلیل از شصت‌ویکمین سالگرد تأسیس ح د خ ا

به مناسبت شصت‌ویکمین سالگرد بنیان‌گذاری حزب دموکراتیک خلق افغانستان، نشست…

قتل نظم و قانون 

رسول پویان  خـدا نظـاره گـر قـتل نظـم و قـانـون است  ز بیم جنگ و تجاوز بشر جگرخون است  شرار حرص تجاوزگران چه افزون است  حدیث هیتلـر و چنگیز…

عشق فطرت اش!

امین الله مفکر امینی                             2026-04-01! زعشق گفتن نباید خواست صرف ارضای خواهشهای…

ګالیلیو ګالیله

دی یو ایتالیوي فیلسوف، ستوری پېژندونکی، فزیک‌پوه، ریاضي پوه…

آلبر کامو،‌ محصول یا قربانی استعمار فرانسه؟

درودها دوستان گرامی ما! محمدعثمان نجیب  نماینده‌ی مکتب  دینی فلسفی  من بیش از…

کتاب "زندگی عیسی" نقد مسیحیت بود 

Strauß, David (1808-1874) آرام بختیاری داوید اشتراوس؛- مبارز ضد مسیحی، مبلغ علم…

عدل الهی و عدالت اجتماعی و سرنوشت عدالت در جهان

نویسنده: مهرالدین مشید  خوانشی فلسفی–دینی از نسبت خدا، انسان و مسئولیت…

لذت چیست؟

لذت به معنای حقیقی٬ بدون وابستگی به خوردن و مراقبت جنسی٬ بصورت…

اختلاف دښمني نه ده؛ د اختلاف نه زغمل دښمني زېږوي

نور محمد غفوری په انساني ټولنو کې د بڼو او فکرونو اختلاف یو…

شاعر کرد زبان معاصر

آقای هوزان اسماعیل (به کردی: هۆزان ئیسماعیل) شاعر کرد زبان…

چند شعر کوتاه از لیلا طیبی

(۱) انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

«
»

فرقۀ استقلال و تجدد

قاسم آسمایی

فرقۀ استقلال و تجدد چه وقت، در کجا، توسط کی؜ ها ایجاد و اعضای آن بعد از سقوط دولت امانیه چه سرنوشتی داشتند؟

«مرامنامۀ اساسیۀ فرقه استقلال و تجدد» به تاریخ 30 سنبله 1307 توسط «مطبعه شرکت رفیق» در سه صفحه و 11 ماده چاپ شده است.

در این سند آمده است که: «فرقۀ استقلال و تجدد که ملت افغان؜ را بموقع ترقی و رفاه ارتقا می؜دهد، امکان هر قسم ادارۀ استبداد را مسدود می؜سازد و با كمال قناعت قلبيه و غايۀ سياسيه قبول و اعلان می؜نماید که حفاظت استقلال مملكت حالاً و آتیاً از هرگونه تهلكه و تعرضات وظيفۀ عاليۀ مليه و وطنيۀ هر فرد فرقه استقلال و تجدد است.»

در این سند قید شده که «رئیس عمومی فرقه استقلال و تجدد و بانی فرقه مذکور اعلیحضرت غازی امان الله خان می؜باشد.»

برای دریافت معلومات و اطلاعات بیشتر پیرامون این سند تاریخی و «فرقۀ استقلال و تجدد» از شماری دوستان خبیر طالب کمک شده و در کتاب ؜های دست داشته تاریخ از جمله کتاب مستطاب «افغانستان در مسیر تاریخ» و کتاب ارزشمند «افغانستان در پنج قرن اخیر»، به جستجو پرداختم که با تأسف مطلبی را پیرامون این فرقه نیافتم. روی همین ملحوظ، خواستم تا با شریک ساختن محتوای این سند تاریخی از هموطنان عزیز و مورخین و جستجوگران تاریخ و سیاست وطن طالب کمک شده تا داشته ها و برداشت های خودرا درباره فرقه و سرنوشت اعضای آن بعد از سقوط دولت امانیه در اختیار مشتاقان تاریخ وطن قرار دهند تا گوشه تاریک از تاریخ سازمان های سیاسی وطن روشن گردد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

متن مکمل «مرامنامۀ اساسيۀ فرقۀ استقلال و تجدد»

(۱) فرقۀ استقلال و تجدد که موافق قانون جمعيت ها تشکیل شده يك جمعیت ملی و سیاسیست که مرکز آن کابل است.

(۲) فرقۀ استقلال و تجدد که ملت افغان؜ را بموقع ترقی و رفاه ارتقا می؜دهد، امکان هر قسم ادارۀ استبداد را مسدود می؜سازد و با كمال قناعت قلبيه و غايۀ سياسيه قبول و اعلان می؜نماید که حفاظت استقلال مملكت حالاً و آتیاً از هرگونه تهلكه و تعرضات وظيفۀ عاليۀ مليه و وطنيۀ هر فرد فرقه استقلال و تجدد است.

(۳) فرقه، خرافاتی را که به اساس دین اسلام مطابقت ندارد و در اثر اعتیادات جزو اعتقاد گرفته شده آن را از سیاست و اختلاطات متنوع سیاست تخلیص نموده قوانین سیاسی، اجتماعی، اقتصادی ملت را تشکیل و احتیاجات عمومیه را به اساسی که بمدنیت عصر حاضر و علوم و فنون تجربه شده اطمینان بخش تطبيق بشود، تامین می؜نماید.

(٤) فرقه تمام فعالیت و همت خود را برای آسایش و رفاهیت عامه و حاکمیت ملی افغان وقف می؜نماید، و در نظر قانون يك مساوات مطلق را برای تمام افراد قبول می؜کند، امتیازات هيچ يك عائله، هيچ يك صنف، هيچ يك جماعت، هيچ يك فرد را نمی؜شناسد.

رفع اجحاف و مظالم انسداد حق تلفی، رجحان لیاقت و اهليت را وظیفۀ وجدانيه و وطنیه خود می شمارد.

(٥) فرقه رابطه قوی وحدت قلبیه، حسیه و فکریه را در هموطنان خود تزریق و تخلیق نموده در تمام شعبات فعالیت این اساس را در موقع اعتبار و مرعیت می؜آرد، تطبيق حاكميت قوانين موضوعه را بالای هر فرد مملکت مفکورۀ قطعیۀ خود می؜شمارد.

(٦) فرقه کوشش می؜کند که توجه عامه ملت را در سایه مساعی جديانۀ خویش در راه ترقی و رفاه ملت طوری جلب نماید که ملت طبعاً افراد فرقه را بر غير فرقه بموقع انتخاب وکلای شورای ملی ترجیح بدهد.

(۷) تشكيل فرقه از مرکز آغاز و به سائر نقاط مهمۀ مملكت حتى قریه ؜ها و محله؜ ها وسعت می؜یابد .

(۸) اشخاصی كه داخل فرقۀ استقلال و تجدد می؜شوند سالانه مبلغی جزوى بخزينۀ فرقه جهت مصارف اداری، اجتماعات و مراكز فرقه می پردازند.

(۹) رئيس عمومی فرقه استقلال و تجدد و باني فرقه مذكور اعليحضرت غازی امان الله خان می؜باشد .

(۱۰) نظامنامۀ تشكيلات و وظائف و سائر امور مربوطه به فرقه و اجراآت مرام آن بعد از ملاحظه و صحۀ جمعیت مرکزی فرقه طبع و نشر می شود.

(۱۱) این اساسات عمومی ابداً تبدیل شده نمی؜تواند.