بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

«
»

طبیب بګو مرض ام چه وچاره ام چیست؟ 

نوشته :الحاج سمیع الدین  سعید افغاني

سخن چند در مورد شخصیت علمي  کشور علامه مولانا دکتورمحمد سعید «سعیدافغاني» و نوشته   اجتماعي و تاریخي وی تحت عنوان « طبيب بګومرض من چه وچـاره ام چيست» ؟ 

خواننده ګان ګرامی!۰

فبل ازینکه به اصل موضوع بپردازیم علامه محمد سعید «سعید افغاني» را مختصرا به معرفي میګریم ۰

علامه  دکتور محمد سعید « سعید افغانی» 

« ۱۹۲۲ ــ ۱۹۸۵ میلادی » 

  دکتور محمد سعید « سعید افغانی»  در ده خیر آبـاد ، قـریه عمرزئی ولايت لغمـان در یک فامیل روحانی ، تصوفی و مدرس در سال « ۱۳۰۰ هجری شمسی » چشـم به جهـان گشـود او تعلیمات ابتدائی از نظم و نثر دری و مبادی فقه عبادات صرف و نحو و رساله های علم منطق و غیره را از والدامجد خود مولوی عبدالمجید آموخت و بنابراستعداد خا ص که داشت بعد از سپری نمودن امتحان فوق العاده در صنوف بالا تر مدرسه عالی دارالعلوم عربی کابل ، شامل شد و در سال ( ۱۳۲۸هجری) به حيث مدير مدرسه دارالعلوم نجم المدارس ولايت ننگرهار توظیف گردید . و همچنان جریده قلمی رابنام « النجـم » که بیشتر از نیم قرن قدامت تاریخی دارد ، با شعار« خدمت به مردم و وطن » تأسیس کرد۰

سعید افغانی درسال « ۱۳۴۲» هجری شمسی مطابق « ۱۹۶۴» ميلادی غرض تحصيلات عالی به پوهنتون « الازهر » مصر اعـزام گردید و در آنجا بر علاوه تحصیلات عالی ، به امورفرهنگی نیز مصروف شد و بحیث مسوول امور نشراتی « بخش افغانستان » در رادیو قاهره به صفت امــرشعبه نطاقان بخش پشتو و دری در رادیو قاهـره تؤظیف شد . سعید افغانی توانست در مدت کمتر از « پنج » سال اقامت خویش در کشور جمهوریه عربی مصر، برعلاوه لیسانس « اصول دیـن » ، دیپلوم « ماستری » و دیپلوم « دوکتورا» راموفقانه در رشته « فلسفه و الهیات » از پـوهنتون مشهور اسلامی جهان « جامعه ّالازهـر الشریف» بدست آورد و به صفت « استاد » در دارالمعلمین روښان « کابل » و بعدآ در پولتخنیک کابل به تدریس مضامین « تاریخ اسلام » پرداخت سعید افغانی با نوشتن بیشتر از « سی و هفت » جلد کتب و بيشتر از « دوهزار عنوان مقاله و مضمون » به زبانهای « پشتو ، دری و عربی » آرزو داشت تا بشریت را از درخشش حقایق آگاه سازد  سعید افغانی متاهل بود ، نه پسر و دو دختر داشت ، که فعلآ هفت فرزند شان در قیدحیات بوده و مصروف کار های فرهنگی وکلتوری بوده و از آنطریق در برابر وطن و مردم رسالت خویش را اداء مینمایند . 

وی به تاريخ « اول حوت ۱۳۶۳ هجری » مـریض شد و به بتاریخ « هفـت حوت ۱۳۶۳» مطابق «۲۵ فبروری سال ۱۹۸۵ ميلادی » ساعت دو بعـد از ظهر ، روز دوشنبه به عمـر شصت و سه « ۶۳ » سالگی ضربان قلب مهربانش در حالیکه پروف کتابش را اصلاح میکرد ، از حرکت باز ماند و درشفـاخانه اکادمی علوم طبی ، داعی اجل را لبیک گفت و بعالم جاودانی شتافـت. جنازه مرحوم سعید افغانی بتاریخ « هشتم فبروری۱۹۸۵» با مراسم خاص توام با اشتراک صدها تن « علما ، روحانیون ، دانشمندان ، بزرگان ، مخلصین ، شاگردان ، دوستان و اقارب » در مسجد جامع پل خشتی شهرکابل اداء گردید و در جوار مرقد حضرت تميـم الانصـار « رح » در شهـدای صالحین به خاک سپرده شـد . 

ا نالله و انا الیه را جعون

طوریکه یاد اوری شد مولاناسعید افغانی درسال « ۱۳۴۲» ه ش مطابق « ۱۹۶۴» ميلادی مصروف تحصيلات عالی در پوهنتون « الازهر » مصر بود ، در ان ایام  همزمان با تحصیلات اش  به امورفرهنگی نیز مصروف شد و بحیث مسوول امور نشراتی « بخش افغانستان » در رادیو قاهره به صفت امــرشعبه نطاقان بخش پشتو و دری در رادیو قاهـره تؤظیف شد۰

در انزمان  جمال عبدالناصر فقید ریس جمهور کشور مصر بود که جنګ  اسرایل با اعراب به وقوع پیوست، در انشب که طیارات اسرایلی اهداف نظامی جمهوری مصر را در شهر قاهره  بمبارد مینمود  ترس و هراس  مردم ملکي  را فراګرفت و پایتخت نشینان مصری  ناله وفغان پرپا کردند همه کارمندای رادیو قاهره به مناطق مصون پناه بردند و پرګرامهای رادیو قطع ګردید همزمان دکتور سعید افغاني که به لسان عربي مسلط بود  رادیو را دوباره فعال ساخته وتا به فردای همان شب  به اهالی اطمینان میداد که طیارات اسرایلي صرف اهداف نظامي را بمبارد مینماید و به مرد ملکي کاری ندارند  ، اهنګ های ملی وحماسي  مصری را پخش مینمود۰  فردای انشب تاریخي ریس رادیوای قاهره  همدردي سعید افغانی را با اهالی قاهره خدمت تاریخي  خواند و از این خدمتش جمال عبدالناصر ریس جمهور فقید مصر را باخبر ساخت۰ جمال عبدالناصر سعید افغانی رابه حضور پذیرفت واز این خدمت به موقع اش با اهالي قاهره  ستایش و تقدیر نمود ، که این خدمت مولانا دکتور محمد سعید سعید افغانني ثبت تاریخ کشور جمهوری مصر میباشد۰

  در مورد نوشته کتاب طبیب بګو مرض ام چه وچاره ام چیست؟ 

اګر بــه تاريخ کشور، افغانستان عـزيـز بـه دقـت بنګريـم درطـول ادوار مختلف در این خطه پاک افغان،فقـر،بدبختی و بیعدالتی بالای مردم ما توسط حاکمان و دست نشانده ګان اجنبی حکم فرمابوده،اګاهانه و ياهم غــيرمسولا نه مظالمی رابــالاې مــردم مـــا رواداشته انــدکــه اکثراين حاکمان وقـت خــوددرفساد،عياشی وخوش ګذرانی مصـروف وکمتر در فکر زنــدګی فلاکتبار مردم انديشيده اند ٠ 

بــه همين منوال درطول تــاریخ علما،فضلاودانشمندان کشوردرروشـن ســاختن اذهــان مــردم رنجدیده ودرمبارزه برضدظلم وبی عدالتی ازهيچ ګونه جدوجهددريغ نورزيده اند ٠ 

طبيب بګومرض من چه وچـاره ام چيست ؟ يکی ازنوشته های مولانا دکتورمحمد سعيدسعيد افغانی ميباشدکه درزمان وسالـهـای که بیعدالتی هاکمرمـلت رامی شکست، بـه رشته تــحریر درآمــده ودران اساس، بنيادوعوامل همه اين نابسامانی هاریشه یابی ګردیده است ٠ 

علامـــه دکتور محمد سعید سعيد افغانی يکی از دانشمنـدان شهير کشوربـوده که بيشتر از دوهزارمقاله ودرحدود ٣٢ جلــدکتب بــه رشته تحریردر آوردکــه درراه مساعی صلـح وتفـاهم بـاجايزه ابن سينا بلخی مفتخر ګردید است ٠

سعيد افغانی درين نوشته طبيب بګومرض من چه وچاره ام چيست؟ دردها،الام و نـا بسامانی   های جامعه رابامريضی مشابــه نموده که جسم ناتوانش رامــکروب هــای ګوناګــون بــانـابودی مواجه ساخته، برای نجات وپيداکــردن نسخه اي که بتوانداين مــريض مـزمن را تداوی نمايـد  جهت مشوره باطبيب وعــالـم کشور نشسته ودرســدد چاره  اساسی و بنيادی ميباشد ٠ 

به حق ګفته ميتوانيم که نــوشته طبيب بـګو مـرض من چــه وچاره ام چيست ؟ يک نمـونــه بارز و تصویــری دقـیق از مظالم ونا بسامانـی کشوربــوده که اينک خدمت شما خــواننده ګـان ګرامی بمثابه يک کتاب تقديم ميګردد٠

بايد ياد آور شدکه ده هانسخه ازنوشته های مولانا دکتور محمد سعيد سعيد افغانی که تاحال چاپ ويا درآنـزمان امکانات چاپش ميسر نبوده است ،خوشبختانه دردست رس ما قرارداردکه به ياری خداوندمتعال انرا اماده چاپ نموده ودرخدمت هموطنان ګـرامی قرارخواهيم ګذاشت ٠ 

ومــن الله الــتــوفــيــق