افغانستان؛ از رؤیای دولت-ملت تا واقعیتِ گسست ملی

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ فاصله‌ای به درازای تاریخ تا دولت-ملت تأملی بر…

در غیبت ما چه گذشت؛ ادبیات مدرن غرب

Impressionism.  آرام بختیاری ایمپرسیونیسم ادبی؛ زشتی کلان شهر، زیبایی طبیعت. ایمپرسیونیست های ادبی…

ماتریالیسم دیالکتیکی و ماتریالیسم تاریخی

(بخش۳ و پایانی) ماتریالیسم تاریخی نوشته: جوزف استالین برگردان: آمادور نویدی ۳) ماتریالیسم تاریخی اکنون…

۶. د سیاسي سیستم اړیکې له اقتصادي، ټولنیز او کلتوري…

نور محمد غفوری (اوومه برخه)  سیاسي سیستم (یا سیاسي نظام) د ټولنې…

انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

«
»

حرفه‌کاران رسانه‌ها چه با حمله‌ها و انفجارها و چه با ویروس کرونا بر فهرست مرگ افزوده می‌شوند

روزنامه‌نگاران در افغانستان هفته‌ای مرگبار را پشت سر گذاشتند. دو کشته در انفجار ماین بر سر راه موتر کارمندان تلویزیون خورشید و مرگ دو تن دیگر پس از ابتلا به ویروس کرونا. گزارش‌گران بدون مرز (RSF) نگرانی خود را اعلام و خواهان حفاظت از حرفه‌کاران اطلاع‌رسانی در برابر خشونت و حمله‌ها و همه‌گیری ویروس کرونا است.

موتر حامل کارمندان تلویزیون خورشید در کابل با انفجار ماین هدف حمله‌ قرار گرفت. زمیر امیری خبرنگار و شفیق‌الله ذبیح کارمند بخش تکنیک این رسانه در این انفجار کشته شدند.  چهار همکار دیگر این رسانه از این میان مدینه مروت زخمی شدند. این خبرنگار می‌گوید :« دقایقی پس از حرکت موتر انفجار اتفاق افتاد. صدای وحشتناکی  که موتر را از جای خود بلند کرد. همه ما از چوکی‌هایم پرتاب شدیم. در یک لحظه همکارانم را خون آلود دیدم. دیگر چیزی نفهمیدم. آسیب گوش و چشمم همچنان ادامه دارند.» این انفجار در شام  ۱۰ جوزا ۱۳۹۹ در نزدیکی دفتر تلویزیون خورشید به وقوع پیوست و همان شب گروه دولت اسلامی – داعش مسولیت آنرا بر عهده گرفت.  

رضا معینی مسوول دفتر افغانستان و ایران RSF در این باره می‌گوید :« ما خواهان تحقیق و بررسی جدی در باره این حمله هستیم تا مسوولان آن شناسایی و به دست عدالت سپرده شده و مجازات شوند. دولت افغانستان باید به بی توجه‌ شدن نسبت به افزایش خشونت علیه خبرنگاران و رسانه‌ها و بخشودگی از مجازات که درندگان آزادی اطلاع‌رسانی از آن بهرمند می‌شوند، پایان دهد.»

این نخستین حمله به تلویزیون خورشید نیست به تاریخ ۱۳ اسد ۱۳۹۸ نیز موتر حامل کارکنان خورشید با انفجار ماین مغناطیسی جاسازی شده در یک بایسیکل، مورد حمله قرار گرفت که در نتیجه آن چند تن از همکاران این رسانه زخمی شدند.

با آنکه داعش مسوولیت این حمله را چون چندین حمله مرگبار دیگر به رسانه‌ها در چند سال گذشته برعهده گرفته است، اما به گفته بسیاری از ناظران نام داعش از سوی برخی شاخه‌های طالبان نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از مسوولان امنیت ملی که خواهان فاش شدن نامش نیست تایید می‌کند که : « نتیجه برخی از تحقیق‌ها نشان داده شد که حمله از سوی شاخه‌هایی از طالبان انجام شده است، اما داعش مسوولیت آنرا بر گردن گرفته است. علاوه بر این «مارک داعش» از سوی نیروهای داخلی و برخی از کشورهای خارجی بزرگنمایی می‌شود. امریکایی‌ها برای بی‌گناه نشان دادن طالبان و ایرانی ها برای نفوذ و حضورشان در افغانستان از آن استفاده می‌کنند.»

موافقتنامه صلح که به تاریخ ۲۹ فوریه میان طالبان و ایالات متحده امریکا امضا شد، با آنکه در کاهش حمله به رسانه‌ها نسبت به سال‌های گذشته تاثیر داشته است، اما به کم کردن خشونت‌ها علیه خبرنگاران پایان نداده است. از آغاز سال میلادی ۲۰۲۰ RSF دست‌کم ۲۷ مورد خشونت علیه خبرنگاران را در افغانستان شمارش کرده است.

دست کم ۷۰ خبرنگار و همکار رسانه‌ها دچار ویروس کرونا  

خبرنگاران و کارکنان رسانه‌ها در افغانستان تنها زیر آوار تروریسم و خشونت نیستند. شمار بسیاری از آن‌ها به ویروس کرونا نیز مبتلا شده‌اند.  بنا بر اطلاعات جمع‌آوری شده از سوی RSF از  ۸ حمل ۱۳۹۹ که همه‌گیری بیماری رسما تایید شد تا امروز دست‌کم ۷۰ تن از خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای به کوید نزده مبتلا شده‌اند. شمار بسیاری از آنها در سراسر کشور از به دلیل نداشتن امکانات مالی و پزشکی از درمان مناسب محروم هستند. از این میان سلیمان یوسفی راننده آریانا نیوز و نصیر احمد صاپی خبرنگار تلویزیون ملی در ننگر بر اثر این بیماری جان باخته‌اند.  افغانستان امروز در جهان بیشترین شمار کارمندان رسانه‌ای مبتلا به کرونا را دارد. تنها در کابل شمار دچار شدگان نزدیک به ۵۰ تن است.

یکی از این بیماران در کابل می‌گوید : « تا امروز هیچ نهادی کمک دریافت نکرده‌ایم. نه از دولت و نه از رسانه‌ها و نه نهادهای حمایت از خبرنگاران. بخش کلانی از کمک‌های دولتی با ناکارآمدی و فساد ضایع می‌شوند. رسانه‌ها امکان زیادی ندارند، حتا برخی از آن‌ها تونایی پرداخت حقوق ما را هم ندارند. و نهادهای حمایت از خبرنگاران می‌گویند بودجه ندارند. بودجه آن‌ها از پرداخت حق عضویت‌ها تامین می شود و خبرنگاران حق عضویت پرداخت نمی‌کنند. من امروز سه روز است که برای تست و یا دریافت ادویه به شفاخانه ها می‌روم اما می‌گویند ندارند! خودم هم امکان خرید ادویه و بستری شدن در بیمارستان را ندارم.»

« خبرنگاران و کارکنان رسانه‌ها در افغانستان در معرض آسیب‌های جدی هستند.شرایط برای انجام وظیفه‌شان بیش از پیش خطرناک شده است. پذیرفتنی نیست که حرفه‌کاران رسانه‌ها چه با حمله‌ها و انفجارها و چه با ویروس کرونا بر فهرست مرگ افزوده شوند. حکومت افغانستان، رسانه‌ها و نهادهای حامی خبرنگاران همگی مسوول هستیم و باید همه تلاش را برای حفاظت از روزنامه‌نگاران انجام دهیم.»

در رده بندی جهانی آزادی رسانه‌ها در سال ۲۰۲۰ افغانستان از میان ۱۸۰ کشور جهان در رده ۱۲۲ قرار دارد.