هجرت و تمدن؛ از زایش تمدن‌ها تا زایش بحران‌ ها

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دوگانه هجرت؛ دیروز امید، امروز اضطراب هجرت به‌عنوان…

طالبان؛ اسطوره شکست ناپذیر با پاشنه اشیل

نویسنده: مهرالدین مشید توهم اقتدار پایدار؛ از فروپاشی امپراتوری‌ها تا شکست طالبان ظهور…

قربانی یاری شو!

امین الله مفکر امینی    2026-02-05! قربانی یاری شو که قربانــــت شـــــــــود     بوقتی سختی…

سلطنت مطلقه ؛ آنارشی جنگل گرگ ها

Hobbes , Thomas (1588-1679) آرام بختیاری هابس؛ فیلسوف سیاسی سلطنت مطلقه.  توماس هابس(1679-1588.م)،…

پایان یا بازتولید قدرت؛ طالبان در آستانه یک چرخش سرنوشت‌…

نویسنده: مهرالدین مشید حاکمیت طالبان و سناریو های آینده؛ تغییر از…

تکنولوژی یا تخیل؟ هارپ در میان واقعیت و توطئه 

از یوتیوب تا توهم خدایی: کالبدشکافی یک روایت خطرناک سلیمان کبیر…

بگذریـــد!

امین الله مفکر امینی          2026-27-04! بـگذرید زحرف وسخن های ممــلو ا زریـــــــــا نـــــدارد…

شب سیاه

رسول پویان شب سیاهی گریخته ماهی، شکـسته چنگی گـرفته نایی سحـر نیامد…

همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

«
»

امریکا سوله غواړی که جګړه؟

لیکنه: قاضي نجیب الله جامع 


د امریکا د دفاع وزیر لویډ آسټین په تازه څرګندونو کې ویلي چې په افغانستان کې جګړې شدیدې شوې دي او افغان پوځ یې پر وړاندې مقاومت کوي. دده په خبره د افغان پوځ تر ټولو مهمه دنده دا ده چې وکړی شي د سیمو د نیولو او فعالیتونو په برخه کې د طالبانو مخنیوی وکړي او ددغه ډلې هڅې او چټکتیا راکمه کړي. لویډ اسټین یو ځل بیا ټینګار کړی چې افغان پوځ د امریکا ملاتړ له ځان سره لري او دوی باید واک ته د رسېدو لپاره د طالبانو مخنیوی وکړي.دا په داسي حال کې دي چې په تیره یوه اونۍ کې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلینکین په ګډون په کابل کې د امریکا سفیر، د سپینې ماڼۍ ویاندې جین ساکي او ګڼو نورو امریکایی بنسټونو له طالبانو سره د دوحي د هوکړي د اساسي  مفاداتو په خلاف چې دوی حق نه لری د افغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه وکړي او یا پر افغانانو د خپلو استعمارې شرایطو د تپلو له لارې د افغانستان په کورنیو چارو کې د کوم چا، څه او  لوری ملاتړ وکړي.امریکایانو یوازی په دي هم بسنه ونه کړه بلکی د اوضاع د پیچلي کولو په موخه یې اروپايی ټولنه او ګڼ نور استعماری متحدین یې وړمه ورځ په روم کې راټول کړل او د سولې وروسته افغانستان په باب یې، چې په قوی او واقعی احتمال سره طالبان به یوځل بیا د ولس په غوښتنه د  یوازني مشروع او بالقوه افغان غاړې په توګه د سیاست او حکومت مسوولیت به خلي، داسي پینځه ګونې شرایط کیښودل چې له افغانانو د خپلي ملي آرادې د تمثیل او پخپله خوښه د   یوه سوچه اسلامي او افغاني نظام د رامنځته کولو فرصت غلاه  کوی  او د سیاسي او اقتصادي ګواښوونو له لارې په لوی  لاس د  یوې نوی نیابتي، کرایی او پردۍ جګړې امکانات ډیروی.
د بېلګي په توګه په دغه پینځه ګونو شرایطو کې یو هم د پراخي سیاسي مشرتابه تر عنوان لاندې له ډلو ـ ټپلو څخه لکه د مجاهدینو حکومت ته ورته یو ګډوله حکومت جوړول چې د بدنامو ټاکنو او سیاسي ـ ټولنیز نفاق له لارې به رامنځته  کیږی.هغه چاره چې په یو ډول د تیر ۲۰ کلن امریکایی استعمارې مزل دوام خوندی کوی او  په دویم او درېیم ګام کې شدیدی کورنۍ بی ثباتۍ او انارشیزم ته د لارې برابرولو  سره سم طالبان د خپلو  آرمانونو او ایډیالونو څخه راګرزوی، په ګوندی جنجالونو  کې یې ښکېلوی، بهرنۍ لاسوهنی حتمي کوی او طالبان ددې په ځای چې د یوه منظم، هدف محوره او ستراتیژیک افغاني ریفورم لاره لنډه کړې، د نږدی سلو کالو سیاسي نظام او حکومت  کاواکه او پیکه شتون جبران کړي او  په لویه کې بهرنۍ لاسوهني ختمي، افغانان په یوه ټغر راټول او د سیاسي ـ اقتصادی اصلاحاتو له لارې د ولس رضایت او د نظام پایښت خوندی کړای شي په بي مانا سرخوږیو  او ناپایه کښالو کې راګیروی.
ځکه هم  په تیرې اونۍ کې د ټولو د توقع خلاف په داسي حال کې چې په بین الافغاني خبرو کې طالبانو د بنبست ماتولو په پار د ښکېلو جهاتو سره د لویی  کچې مذاکرات وکړل، مګر امریکایانو په ځواب کې په کندهار او هلمند کې د خپل امپرالیستي عادت له مخې چې وحشت، فساد، فتنه، شرارت او  قتل عام دی بی رحمانه او وحشیانه بمبارې او چنګیزی جنایتونه وکړل. هغه وحشتونه چې اشرف غني وستایل او  له بایډن سره په وروستۍ ټیلفونی مکالمه کې یې د لا ډیرولو او افغان وژلو په پار وهڅول.د دې ټولو جګړه مارو، جګړه پالو او سولې ضد هڅو او منظمو امریکایی شرارتونو سربېره امریکا د اربکیانو، ملېشو او  پاټکونو جوړونکي جګړه ماران او هغوی چې دوی یې د خپلو رسمي منابعو او    ادرسونو له درکه جنګسالاران او د بشری حقونو ستر، مستند او  رسواه ناقضین ګڼي هم د کورنۍ جګړې له پاټک جوړولو راونه ګرزول، د هغوی په بدنامه پرون او ککړه نن یې سترګی پټي کړلی، او  حتا کله یې هم د دغه ډول ثبات او نظام ضد کړیو د فعالیتونو اړوند ساده اندېښنه هم ونه ښوده.اشرف غني د اختر په لومړۍ ورځ  په ارګ کې، په دویمه ورځ د کمانډو عسکرو  په مرکز کې او په درېیمه ورځ د اردو په یوه چوڼۍ کې د جګړې پرلپسي اعلانونه وکړل، د ۳ تر ۶ میاشتو  جګړه ایزه طرحه یې اعلان کړه او د ۳۵۰۰ طالبانو د وژلو ادعاوی  وکړي، مګر امریکایانو په دې اړه نه یوازی کوم  غبرګون  ونه ښوود، بلکي په سپین بولدک ولسوالۍ کې د حکومت هغو ریشخند او درواغو تبلغاتو څخه یې ملاتړ وکړل او په هغه اړوند یې شدید  دریځ ونیو  چې ګواګي د طالبانو تر واک لاندی سیمو کې مرګوني وژنې روانې دي.
همداوس لګیا دي د  طالبانو د بار ـ بار خبرداریو، غبرګونونو او د افغان  ولس د اندېښنو  په خلاف له تورکانو سره معاملي کړې، غواړی هغوی د افغانستان اشغال ته وهڅوی او په لویه کې د تورکانو په لباس کې په افغانستان،  سیمه او نیمه نړۍ کې د افغانستان له خاورې شریرانه لاسوهني وکړي،  خپلي کرغیړني لوبي مخته یوسي او له همدې لارې لکه د عراق او سوریه غوندې د افغانستان په کورنیو مسلو کې رول ولوبوی، ډلي ـ ټپلي حمایه کړې، افغانستان د بی ثباتۍ، کورني جګړې او حتا تجزیي تر درشل ورسوی.
کوم چې ښه بېلګه یې د خپل لاسپوڅي او ګړنګ په غاړه مفکر او ټامیانو د نامشروع، بدنام، لویدلي، منزوی او بلچارې حکومت سره د بایډن له اړخه د ۳،۳ ملیارډ ډالرو پیسو او وسلو مرستي ته د ټټر دربول دې.
زه په داسي شرایطو کې په افغان ولس غږ کووم چې د خپلي تاریخي داعیي سولې او اسلامي نظام څخه بشپړ ملاتړ ته دوام ورکړې، ولس پلوه او استعمار ضد سیاسي فعالان او ځوان کهول باید د ولس  ترڅنګ ودریږی، نور ونه غولیږی او د هېواد له تاریخي دریځ سولې او اسلامي نظامه چې د ګران افغانستان د سل کلن ثبات کیلي دی.
ورڅخه دې په نره او  جارر ملاتړ وکړی، خپل غبرګونونه دې په هېواد کې دننه او بهر کې تنظیم کړې، او که غواړي چې امریکا، متحدین او کرایي بړیڅان یې مختورن شي، نو له طالب ګټلي یون سره دې چې خپلواکي، آزادی، سوله او ثبات دی بي ریاء همکاری وکړي.