عزم و ارادۀ سرد ایران
آیا آمریکا در رویارویی با جمهوری اسلامی به اقدامات افراطی دست خواهد زد؟
والری بورت (Valery BURT) – روزنامهنگار، مورخ، نویسنده
ا. م. شیری- کار وارونۀ دنیا حیرتانگیز است. دو کشور جعلی، غیر تاریخی، بیپی و ریشه ()، که به دنبال قتلعام، نسلکشی و تار ومار کردن جمعیت بومی در سرزمین دیگران تأسیس شدهاند، برای نابودی ایران باستانی سر از پا نمیشناسند. شوربختانه، نظام مستقر کنونی در میهن ما برای مقابله با چنین قصد پلید رژیمهای تروریست، مسیر «مذاکره» را در پیش گرفته است و حتی، بیتوجه به حملۀ تروریستی در حین مذاکره در خرداد ماه و تکرار آن در دی ماه سال جاری، بجای شکایت و درخواست غرامت از مهاجمان، باز هم به این مسیر آزمودهشده ادامه میدهد. آخرین دور مذاکرات نمایندگان آمریکا و ایران در مسقط در ١٧ بهمن و تصمیم به ادامۀ آن در آینده، این پرسش را در ذهن مطرح میکند، که مقامات ایران برای گرفتن چه امتیاز بزرگی از آمریکا تن به چنین ذلت و خواری میدهند؟
*-*-*
فراموش نکردهایم که مذاکرات بین دو کشور پس از حمله اسرائیل به ایران در ژوئن گذشته، به حالت تعلیق درآمد. تهران در آن زمان محکم پایداری کرد. رهبران جمهوری اسلامی اکنون قصد ندارند موضع خود را تغییر دهند. به نظر میرسد آنها فراموش کردهاند که تنها چند هفته پیش، رژیم زیر فشار معترضان میلرزید و خیابانها به معنای واقعی کلمه و به صورت مجازی شعلهور بودند.
سیاستمداران آمریکایی نباید انتظار داشته باشند که فرستادگان تهران ضعف نشان دهند. گاردین مینویسد: «دیپلماتهای ایرانی بسیار باتجربه هستند و هرگز ضعف نشان نمیدهند. آنها مایلند در مورد هر چیزی که قابل بحث باشد، گفتگو کنند. به گفتۀ وندی شرمن، مذاکرهکنندۀ ارشد توافق هستهای با ایالات متحده از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵، عبارت مورد علاقۀ ایرانیها «باز هم مسئلۀ دیگری هست»، بود. شرمن یادآوری میکند که تیم مذاکرهکنندۀ ایرانی از نظر حقوقی زیرک، مقاوم، آماده و سرسخت بود».
همچنین جا دارد سخنان دونالد ترامپ را به خاطر آوریم که در جریان آخرین تشدید روابط بین ایران و ایالات متحده در ژوئیۀ ۲۰۱۹ در توییتر نوشت: «فقط به یاد داشته باشید: ایرانیها هرگز در جنگی پیروز نشدهاند، اما هرگز در مذاکره شکست نخوردهاند»!
با این حال، ترامپ به سمت آنها بازگشت. منتها، در متن تشدید قدرتمند نظامی…
چند هفته پیش، در جریان اعتراضات گسترده علیه نظام حاکم، همه انتظار داشتند آمریکا به ایران حمله کند. به نظر میرسد رئیس جمهور ترامپ از قبل آماده بود ایران را به دلیل «سرکوب وحشیانۀ اعتراضات» و از سرگیری برنامۀ هستهای مجازات کند. اما، دلایلی برای مهار شور و شوق ارتش پیدا کرد. با این حال، این بدان معنی نیست که او کاملاً از برنامۀ خود صرف نظر کرده است.
شانس موفقیت مذاکرات چقدر است؟
نه زیاد. موانع بسیاری وجود دارد که به نظر میرسد هر دو طرف به حل آنها تمایل ندارند و صرفاً تشریفات دیپلماتیک را رعایت میکنند. اما این نیز قطعی نیست که در صورت شکست مذاکرات، آمریکا لزوماً به ایران حمله خواهد کرد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجۀ آمریکا، اخیراً اذعان کرد که ایالات متحده برنامۀ عملیاتی مشخصی در مورد ایران ندارد. کاملاً واضح است که ارتش کار خود را به روشی خواهد کرد که همه را از وحشت به لرزه خواهد انداخت.
اما بعد چه اتفاق خواهد افتاد؟ گزینهها فراواناند و همه ناامیدکننده. ایران تهدید کرده است که در پاسخ، با موشکهای بالستیک به اسرائیل و پایگاههای آمریکایی در منطقه حمله خواهد کرد. تقریباً هیچ تردیدی نیست که تهران در صورت تهاجم هوایی آمریکا دست به چنین اقدامی بزند. ایران توان نظامی کافی در اختیار دارد، شاید حتی بیش از زمان جنگ ۱۲روزه سال گذشته با اسرائیل. افزون بر این، فرماندهان ایرانی بیتردید در بارۀ یک راهبرد تازه نیز اندیشیدهاند.
اما آنها میتوانند برخی از ذخایر قدیمی خود را نجات دهند. به عنوان مثال، با استفاده از مین، قایق و پهپاد، تنگه هرمز را که روزانه ٢٠ میلیون بشکه نفت خام، میعانات گازی و محصولات پالایششده از آن عبور میکند، ببندند. این یک فاجعه برای صدها تاجر از کشورهای مختلف خواهد بود.
تلاش آمریکا، حتی اگر بیسابقه و قدرتمند باشد، اما برای سرکوب رژیم تهران و تضعیف ظرفیت نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به هزینهها و تلاشهای عظیمی نیاز خواهد داشت. با این حال، ممکن است حاکمیت تهران حفظ شود. ولی اگر سقوط کند، کشور در هرجومرج بیسابقه فروخواهد رفت و ممکن است سراسر خاورمیانه در میان شعلههای سوزان آتش گرفتار شود.
«محور مقاومت» – حزبالله، حماس و حوثیهای یمن را نیز نباید نادیده گرفت. اگرچه آنها در اثر حملات اسرائیل و تغییر رژیم در سوریه به شدت آسیب دیدهاند، اما بعید است بیکار بنشینند. البته، ممکن است گروههای اسلامی دیگری نیز دوباره ظهور کنند.
پس ترامپ چه باید بکند؟ عقبنشینی؟ یا پیشروی؟
نشریۀ «میدل ایست آی» دو سؤال بسیار جدی مطرح میکند: «آیا واقعاً کسی فکر میکند که انقلاب اسلامی که هشت سال جنگ، از جمله، حملات شیمیایی صدام حسین، تحریمها و تلاشهای ترور را پشت سر گذاشته، مانند خانۀ پوشالی در مواجهه با ترامپ فروخواهد ریخت»؟
آیا این فکر واقعاً ممکن است ایران از الگوی عراق پیروی کند؟ از تاریخ ۲۲ مه ۲۰۰۳ که جورج دبلیو بوش، رئیس جمهور وقت آمریکا یک فرمان اجرایی امضا کرد، تمام درآمدهای حاصل از فروش نفت عراق مستقیماً به حسابی در بانک فدرال رزرو نیویورک واریز میشود.
… در اسرائیل مشتاقانه منتظر تصمیمات ترامپ هستند. محافل نظامی این کشور معتقدند که جمهوری اسلامی برنامۀ موشکهای بالستیک خود را نوسازی کرده است. به گزارش جروزالم پست، سپهبد ایال زامی، رئیس ستاد کل نیروهای دفاعی اسرائیل، هشدار داد که ایران میتواند تولید موشکهای بالستیک را به ۳۰۰ فروند در ماه افزایش دهد و ظرف چند سال از سطح تولید قبلی خود فراتر رود.
تحلیلگران اسرائیلی نگرانند که اگر ایران در سالهای آینده، زمانی که ۶۰۰۰، ۸۰۰۰ و ۱۰۰۰۰ موشک در زرادخانۀ خود ذخیره کند، حتی ساختارهای دفاعی چندلایۀ اسرائیل نیز نتوانند با چنین حجم عظیم حمله مقابله کنند.
ارتش اسرائیل همچنین به عوامل خطرناک دیگری نیز توجه دارد. از اوایل ژوئن سال گذشته، ایران از بخشهایی از کشور به سمت اسرائیل موشک شلیک کرد که هواپیماهای اسرائیلی به آنها دسترسی نداشتند. علاوه بر این، جمهوری اسلامی از تاکتیکهای پرتاب سریعتر موشکهای بالستیک، از جمله از زیر زمین و از مهمات خوشهای برای وارد کردن حداکثر خسارت استفاده کرد.
این روزنامه یادآوری میکند که در ژوئن ۲۰۲۵، تنها ۳۶ موشک ایرانی به خطوط دفاعی ارتش اسرائیل نفوذ کرده و ویرانی گستردهای به بار آوردند. سپس پرسشی تکاندهنده مطرح میکند: «تصور کنید اگر نه ۳۶ موشک، ۳۶۰ موشک بود چه؟!»
یک پرسش مهم دیگر هم ذهن مقامات دولت یهود را به خود مشغول کرده است: آیا در صورت وقوع درگیری، آنها ناگزیر به آن وارد خواهند شد؟ البته، پاسخ این سؤال بلافاصله پس از به صدا درآمدن آژیرهای حمله هوایی در اسرائیل که از نزدیک شدن موشکهای ایرانی خبر دهند، آشکار خواهد شد.
ناگفته روشن است که تلآویو به حملۀ آمریکا به جمهوری اسلامی بشدت علاقهمند است تا بتواند توان نظامی آن را تا حد ممکن تضعیف کند. این یکی از اهداف اصلی اسرائیل است. هدف نهایی آن، نابودی رژیم حاکم است. بنابراین، اسرائیل با بیم و امید اوضاع را زیر نظر دارد.
٢١ بهمن- دلو ١۴٠۴
