سیاست دوگانهء ترکیه در حوادث شرق میانه وآسیای مرکزی
ترکیه باموقعیت ژیوپولوتیکی و ژیواستراتیژیکی خویش در آسیا و اورپا از اهمیت مهم و ویژه ای در تشدید و یا کاهش بحران در شرق میانه وآسیای مرکزی برخوردار است ،ترکیه عضو فعال پیمان ناتو و عضویت اتحادیه کشورهای اسلامی را نیز دارست
جای شک نیست که ترکیه پوتنسیل و ظرفیت مهم از نگاه موقیعت جغرافیای در منطقه دارا بوده، با کشور های اروپائ واضلاع متحده امریکا منا سبات ویژهء دارد،.مسله فلسطین برای همه کشوراسلامی در صدر سیاست هال خارجی این کشور ها قرار دارد ُولی ترکیه با برداشتها و مواضع خاص خود دراین باره این معضل و مشکل جهان اسلام را به میتود جداگاانه تعقیب مینماید
ترکیه که دارای نیرو بزرگ نظامی در منطقه بوده ؛نظامیان در تعین استراتیژی سیاسی و نظامی کشور نقش تعین کننده را ایفا مینمایند، یکی از نقاط ضعیف ترکیه موجودیت یک اقلیت کرد در قلمرو این کشور ا ست، این معضل مهم و حل ناشده یک پرابلم و دشواری سیاسی در ترکیه میباشد .حزب کارگران کرد یعنی ( PKK )یک سازمان سیاسی و نظامی کرد ها بوده که بیش از نیم قرن است که برای براورده شدن حقوق حقه کرد ها در مبارزه است تلافات این جنگ داخلی برای کرد ها و ترک ها ابعاد گسترده ای را در برگرفته ، ضایعات جانی و مالی بزرگ را به همراه دارد، هیچ دولت در ترکیه بعد از فروپاشی خلافت عثمانی نتوانسته است یک راه حل منطقی را جهت فروکش این بحران ارایه دهد، مسله کرد ها تنها دامن گیر ترکیه نیست بلکه عراق سوریه و ایران نیز در منجلاب قیام کرد ها دست و پا میزنند و نمتوانند و یا نمیخواهند با تشکیل یک دولت مستقل کرد در منطقه گردن نهند . وخود را از این منجلاب بحران برهانند، رجب طیب اردوعان و حزب عدالت توسعه او در چنین شرایط دشوار در ترکیه به قدرت رسید این حزب و پیروان وی با احتیاط کامل در عرصه سیاسی گام برداشته نظریات و اندیشه های میانه ومعتدل اسلامی را جهت ساختار جامعه نوین در سرلوحه کارخویش قرار دادند و کوشیدند اصطکاک و برخورد ها سیاسی انها با نظریات و اندیشه های سکولار مصطفی کمال (اتا ترک )در تقابل قرار نگیرد، و نظامیان ترک را وادار نسازند که مجبور به مداخله گردند .گرچه این حزب یک بار از طرف دادگاه عالی غیر قانونی اعلام شد،و باز با اسم و رسم علیحده فعالیت های سیاسی خویش را اغاز نمود تا این که دو باره به قدرت تکیه زد،ولی رهبران حزب عدالت و توسعه نتواستند سیاست های عاقلانه را در شرایط بحرانی شرق میانه تعقیب نمایند، خاصتا بعد از بحران سوریه و مداخله کشور ها غربی جهت سقوط بشار اسد فاز جدید از بحران را در منطقه تشدید نمودو ترکیه با اشتباه در این راستا گام برداشت و تلاش نمود که دولت بشار اسد را با سقوط مواجه سازد ،سیاست تجاوزکارانه و لجام گسیخته اردوعان خاصتا کمک های نظامی به مخالفین بشاراسد فضا جدید را در منطقه به وجود اورد و سلاح های پیشرفته اردوی ترکیه در اختیار تند روان مذهبی از قبیل جبهه نصرت القاعده و داعش قرار داده شد، این عمل اردوعان یک اشتباه استراتیژیک برای ترک ها بود که بحران سوریه را عمیق تر ساخت، انتخابات اخیر پارلمانی ترکیه نوعی واکنش و جواب رد به اردوعان بود، حادثات اخیر تروریستی در ترکیه نشان داد که ترک ها تو سط حزب عدالت و توسعه به اصطلاح” باد کشتند و طوفان درو مینمایند” بحران عراق و سوریه به تدریج دامن گیر بزرگ ترین کشور اسلامی یعنی ترکیه گردید ،حملات تند روان به ترکیه و واکنش دولت ترکیه توسط قوای هوای ترک به پایگاه داعش و ( pkk ) نوع دو گانگی سیاست ترکیه را در این قضایای مغلق و پیچیده نشان داد ؛این حملات نشان داد که اتش بس با ( pkk ) به اتمام رسید و دولت ترکیه با حملات این گروه اقلیت بیست میلیونی کرد خود در تقابل قرار گرفته است، این حرکت نه تنها کرد ها ترکیه بلکه دولت اقلیم کردستان عراق کرد های سوریه وکرد های ایران هم با اعتراض شدید در عرصه سیاسی نظامی وا میدارد ، و دولت ترکیه فعلا میتواند این بحران عمیق را مدیریت نماید ؟ حقایق بعدی این امر را نشان خواهد داد. سیاست های ترکیه در مسایل غامض وپیچیده افغانستان نیز روش دوگانه است میانجیگری ترک ها بین افغانستان و پاکستان هیچ سودی را به میان نیاورد، مذاکرات سه جانبه بین این کشورها خاصتا به پاکستان نتوانست تفهیم نماید،که از مداخلات علنی وسری خود در کشور بلا کشیده ما دست بردارد،وبه یک معاهده عدم مداخله در امور افغانستان تن داده، و جهت آرامش منطقه همکاری صادقانه نماید،در صورت که بحران کشور ما با جزیات آن به دولت ترکیه آشکار وهویدا است ،بر عکس ترکها همان سیاست چند بعدی وچند پهلوی ناتو را جهت تضعف روسیه در آسیا مرکزی ملاک عمل خویش قرار داده ؛ودر این راستا عمل مینمایند.این سیاست های دوگانه به هیچ صورت مورد قبول کشورهای آسیای مرکزی نبوده،واعتراض شدید کشورهای اوزبکستان ،ترکمنستان ؛قرغیز ستان ؛قزاقستان وتاجکستان را به همراه دارد
عبالحی نزهت
