وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

آلزایمر

آلزایمرم که بیدار می‌شود نمی‌دانم امروز، دیروز است! یا که دیروزم، فردا!!! به…

دوران خونین حفیظ‌الله امین و سرکوب رهبران حزب دموکراتیک خلق…

https://www.youtube.com/watch?v=pxhsNfqSXRE افغانستان پس از قیام ثور؛ دوران خونین حفیظ‌الله امین و…

افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست…

نصیب الله سیماب

*** له پښتو ژبې او پښتني فرهنګ تکړه شاعر، ادبپوه، څېړونکی،…

دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

«
»

د ناپاکې خولې پاکې خبري هم نا پاکي دي

هیڅوک حق نه لري، چې نور د ولسمشر غني، رئیس د اجرائیه عبدالله یا هم د هغوي معاوینونو پسي بد ووایی، بد ولیکي او یا هم دوی په فساد تورن کړي، ځکه موږ  پخپله چېرته پاک یو چې د پاکولو او د فساد د لمنځه وړلو خبري کوو. ایا همدا چارواکي موږ  نه دې انتخاب کړي.؟ زه کله کله حیرانیږم چې دا ځیني ځینې د تلویزیون په پرده ښکاره شي او بیا د فساد ضد خبري په داسې حال کې کوي چې دوی پخپله تر ویښتو پورې په فساد غرق دي.

بله دا چې دلته هر یو تر خپلي وسي پورې ظالم، او په فساد تورن دی، که راسره نه یې منئ نو زه لاندې څو مثلانونه چې په ډېره ټیټه سویه دي، تاسو ته وړاندې کوم.

اول: د دولت عادي مامورین:

فساد یوازې په دې معنی نه دی، چې د نامشروع لارې سړی پیسي پیدا کړي، بلکې فساد دا هم دی، چې څوک خپل مسوولیت په سمه توګه اجرا نه کړي، د دولت ډیری مامورین د سهاره تر مازدیګره پورې په دفتر کې ناست وي خو په پای کې که ورسره محاسبه وشي ټکی کار به یې نه وي کړي او که څوک ورته د خپل کار په اړه ووایی نو سل رقمه انی او بانی درته جوړوي د یو امضا لپاره به دې د لاټو په شان ښکته او پورته زغلوي. خوکه یوه اندازه پیسی  دې ورته مخته کېښود، نو د ورځو ورځو کار به دی په یوه لحظه کې ترسره کوي.

 

دوهم: برقیان، تیل او ګاز پلورونکي:

برقیان،  تیل او ګاز پلورونکي خو بیخي د خدای په قهر اخته دي، په دې مبارکه روژه کې سم چې د پیشنمي وخت شي برقیان د تیلو او ګازو پلورونکو د امر په اساس سم دلاسه برق قطعه کوي. تیل او ګاز پلورونکي برقیانو ته رشوت ورکوي، چې په اساسو وختونو کې برق قطعه کړي تر څو د دوی تیل او ګاز ډېر وپلورل شي. خانان خو ښه دي پیسي لري کش و پش لري د غریب سړي ګور وران دی.

دریم: ډاګټران:

دا ځیني ډاګتران خو دې خدای واخلي، دوی هم تر خپلي وسي پورې په اخلاقي او مالي فساد اخته دي. همدا ډاګټران دي، چې دواخانو سره ارتباط لري هم خپل فیس لوړ اخلي او هم ورته دوا ډېر لیکي. عجیبه خو داده چې د اصلي درمل پر ځای فرعي درملي ډېر ورکوي. ما داسې هم اوریدلي دي، چې ځیني ډاګټران خپلو مریضانو ته داسې درملي هم لیکي تر څو مریضان په درمل اخته شي او بیا بیا ورته مراجعه وکړي.

 

څلورم: قصابان:

د ځینو قصابانو خو دې لاس او پښه دواړه مات مات شي، چې زموږ پر بیچاره او غریب ولس چې وروسته له ډېره وخته د غوښې خوړولو موقع ورته پیدا شوي، دوی پرې خرابي خوښې خرڅوي. خدای خبر چې دوی په غوښو کې څومره نخري کوي. یو یې هم په غوښو کې اوبه پمپول دي. د خوسکي پر ځای د غټ مال غوښه په فریب او دوکه پلورل دي. د قیمتونو د پوښتنې لپاره خو هسې هم څوک نشته.

 

پنځم: ډوډی پلوورنکي یا نانویان:

ډوډی پلوورنکي هم دفساده خالي نه دي، دوی هم د  ۲۰ ګرامو په نامه ۱۵ ګرامه ډوډی پر خلکو خرڅوي. مطلب دا چې د حقیقي وزن څخه ډېر کم وزنه ډوډی پر خلکو پلوري. د نظافت او پاکي تمه خو بیخي له دوی څخه نه کېږي.

شپږم: دوکانداران:

ځیني دوکانداران بیا په فریب کاري او دوکه بازي کې ماسټران دي. د جنس یا مال څخه حد نه ډېر ګټه کول، د اکسپایر یا تاریخ تېرو اموالو خرڅول، د اصلي جنس پر ځای بدل جنس پلورل دېته ورته نور ډول ډول فساد کول دوی ته بیخي میراثي پاتي دي.

اووم: پولیس، عسکر جمع ترافیک:

زه فکر کوم، چې دوی بیخي په مشهودو فاسدو کارونو بوخت دي، ډېر یې نه اوږدم بس په لنډول همدومره وایم، چې د خلکو څخه د غیر قانوني کارونو په بدل کې رشوت اخېستل او کارته یې قانونې بڼه ورکول د دوی مسلک دی.

اتمه: معلمین او استادان:

ویل کېږي چې معلمین د متعلمینو راتلوونکي جوړوی خو په افغانستان کې بیا داسې ډېر کم وي، همدا معلمین او استادان دي، چې شخصیت وژنې کوي، حق حقدار ته نه سپاري. عقدوي برخورد کوي، او د شاګردانو او محصلینو په منځ کې تعصب  کوي.

ددې لیکنې هدف یوازې همدا دی، چې موږ پخپلو کې سره ښه پوهیږو چې څوک څومره په فساد غرق دی. د ملا څخه نیولي ان تر قاضي، ژورنالست، ملک، سپینږیري او ځوانه پورې په شکل د اشکالو په فساد کې اخته یو، که مستقیماً فساد نه کوو، خو غیري مستقیم د فساد ښه ناظرین یو. فساد دا هم دی، چې که یو شخص بل شخص په  فساد کولو وګوري منع یې نه کړي. دا چې زموږ خبري تاثیر نه لري، ځای نه نیسي او حالت مو تغیر نه کوي ټول زموږ د بدو اعمالو نتیجه ده، نور د خدای لپاره راځئ ددې مبارکې میاشتې په خاطر فساد بند او عدم فساد لپاره کار پیل کړو، تر څو الله (ج) او رسول له موږ څخه خوشاله او راتلوونکي مو روښانه شي.

د خپل ولس پر حالت مې ژړا راځي

د مثبت بدلون په تمه

صیام الدین پسرلی