و من به دور‌دست‌ها نگاه می‌کنم تا روزنی برای فردای…

محمدعثمان نجیب بهار میمنت میمونی‌ست، اگر باشکوه‌تر شکوهنده‌گی داشته باشد. چیزی…

  بهار امید

               کاش بینم  همجا  فصل  بهاران  باشد  نور خورشید بهر روزنه  یکسان…

تخم مهر کاشت دربهار!

امین الله مفکر امینی            2025-21-03! هـــــزاران بهارآمــــــد وهم هـزارانِ دیگـرآیــــــد ولی بهارزنده گـــــــی…

دشمنی با زمامداران و سیاستگران خاین را قومی نسازید

نویسنده: مهرالدین مشید ارایۀ راهکار ها برای همگرایی بجای زهر پاشی…

سراسری انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان اعلامیه هیات اجراییه انجمن

سیزدهم مارچ ۲۰۲۵ مطابق ۲۳ حوت ۱۴۰۳ شمسی هیات اجراییه انجمن…

له ښاغلي (استاد پوهاند ډوکټور اجمل ښکلي) سره د سمبولیسم…

مرکوال: انجنیر عبدالقادر مسعود ادبي مکتبونه د هغو خوځښتونو، نورمونو، لیدتوګو…

صفای عشق 

رسول پویان  جلوۀ صـورت حـدیـث خـفـتۀ سـیرت کند  عقل ازسودای دل لرزان…

تبلیغات نفاق انگیز

تبلیغات نفاق انگیز گاهی اوج می‌گیرد و گاهی فروکش می‌کند،…

افغانستان در چرخه ی بازی های ژئوپلیتیک کشور های منطقه…

نویسنده: مهرالدین مشید برتری های ژئوپولیتیکی افغانستان و ناکارآمدی زمامداران و…

دزد گورستان شهر یا بهلول دانای دگر؟

در این سیاهه میان سپید‌سرایی و هیچ‌مه‌دان‌سرایی شناوری دارم.محمدعثمان نجیبآن…

دلدادن!

امین الله مفکر امینی          2025-08-03! دلــــدادن بــه هربیـــوفا لطمه برعشق اســــت هم آخـــــوشی…

هشتم مارچ و فریاد های در گلو شکسته شده ی…

نویسنده: مهرالدین مشید حماسه های شکوهمند و تاریخ ساز زنان افغانستان…

حدیث زن

 ای زن محبوب هستی مایه بالندگی  وی توی لطف خدایی در…

التماس یک گدا

شعر از خاک پای عالم : خلیل پوپل تورنتو - کانادا دوستان…

۸ مارچ؛ روز ایستادگی، مقاومت و مبارزه برای آزادی زنان…

پیام تبریکی جنبش آزادی بخش زنان به زنان مبارز و …

انگلس ؛ تئوریسن سوسیالیسم علمی

Friedrich Engels (1820-1895) آرام بختیاری انگلس، در نظر و در عمل؛ همرزم…

«منطق تاریخ در آموزه‌های کارل مارکس و در تاریخ واقعی…

ترجمه- رحیم کاکایی لئو سورنیکوف:  دیدگاه هایی که مارکس و انگلس هرگز…

نقش‌آفرینی چتر بزرگ ملی افغانستان در مسائل کشور

نور محمد غفوری چتر بزرگ ملی افغانستان که به حیث مجموعهٔ از ائتلاف‌های…

مشرب عشق و عاشقی!

امین الله مفکر مینی     2025-02-03! مشرب عشـق و عاشقی ز شمع و…

سیگون و کابل دیروز و کابل کیف امروز؛ چند قلویی…

نویسنده: مهرالدین مشید رفتن به پای مردم بیگانه در بهشت -…

«
»

پروسهٔ صلح بااشتراک اَطراف درگیرنتیجه نمی دهد

منْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا ۗ وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيد

 سوره فصلت آیهٔ (۴۶)ِ 

هرکس کارنیکی کند به نفع خود وهرکه بدکند برضررخویش می کند وخداهیچگاهی بر بندگان ستم نخواهد کرد.

عمل خوب وبد برعامل آن بر می گردد.

***

برمصداق فحوای اَصل متذکره: من که حدود بیست سال به سهم خویش درقوهٔ قضاء متصدی اینگونه مسایل بوده ام عرضه می دارم: 

آنچه را که حجم کوچک فکرواندیشه ی من ازدامن باعظمت قضاء دردرازنای مدت کار دیده وآموخته است ویا خود درآن (دعاوی وقضایای گوناگون) ـ ازمحکمه ابتدائیه تاعالی ترین مقام قضاء شریک مباشربوده است وسیله ی ستیزه گران با خصوصیات که تذکر یافت حل نمی شود:

 تا جاییکه تجارب حکم می کند: اکثریت مطلق منازعاتِ حاد، قضایا وکشیدگی های خُرد وبزرگ اگرصبغه ی کیفری داشته است ویا مدنی هیچگاهی وسیله ی اطراف درگیرویا شرکای عَملی آنها (کاری واجرایی) حل وفصل نشده ونمی شود.

 خِرد جمعی می پذیرد که راه آرامش ویا قطع چنین منازعات وجنگ وخونریزی وقتی قابل لمس ومشاهده است که یکی ازجانبین درگیرمغلوب وشکست را بپذیرند، ویا خود غالب میدان شوند ویا هم ترک منازعه کنند وبا نظام حاکم بپیوندند وبه دولت سرِاقتدارتسلیم وسلاح به زمین گذارند.

 واگرتمام این طرزسنجش کارآ نگردد وهردوجانب به مصالحه تمکین نکنند وبه جستجوی راه حل نباشند. 

دراین صورت بایست این ایدیال بگونه ی جدّی ولی صادقانه پیگیری وعملی گردد: 

اگرقرارباشد که درمیهن آغشته به خون ما همانطوریکه گفته آمدیم صلح پایدارایجاد وجنگ متوقف وقتل وکشتارخاتمه یابد: نباید کاری انجام شود که تجارب؛ عدم کارآیی آن را نشان داده است. 

 آنچه درجنگهای کُهنه وریشه داردیده می شود متخاصمین با اندیشه، اهدافِ متفاوت ومتضادیکه دارند خود وشرکای جنگی ایشان نمیتوانند صلح ایجاد کنند.

 وسازماندهی صلح هم برحضورووجود نمایندگانِ طرفین که به نوعی ازانواع درجنگ ذیدخل ویا شریک ودخیل بوده اند کاری را به سرحد مرام نمی رساند.

و یا جناح سوم که بطورمستقیم وغیرمستقیم با نیت سؤ درکنارآنها برای پیشبرداهداف خودها موجود باشند مأمول صلح برآورده نمی شود.  

برباورمن: دست یابی به صلحِ واقعی درین مقطع وشرایط خاص وقتی عملیست که: 

اگرلازم ومجازشمرده شود، ازمجرای تجویز قانون با بکاربستن مکانیزم لازم آن کمیسونی اختصاصی ومشروع با اعضای کاملن بیطرف ولی صلح طلب درزمینه طوری ایجاد گردد که طرفین جنگ، جامعهٔ افغانی وبین المللی تحت نظرملل متحد به آن موافق ومخالفتی موجود نباشد واین کمیسیون حل وفصل منازعه را طورکامل وبدون شرایط قبلی وبعدی حایزودارا گردد .

واین تفویضِ صلاحیت به این کمیسیون وقتی تحقق و واقعیت عمل می یابد که هردوجانب جنگ قبل ازایجاد به آن موافقه نمایند، اجرائات واعلان فیصله وتصمیم که همه بگونهٔ مَحرم ومَکتوم حفظ می شود بطورمطلق وقطعی بدون هیچگونه شرایط وایرادِ حال وآینده ــ  پذیرفتنی باشد.

 وایشان (جانبین) بحضورمردم وهمه ادارات ونهاد های ذیربط تضمین علنی دایربراینکه ازحکم صادره درآینده سرکشی نمیکنند ودرصورت تخلف ــ حکم صادره حکم نافذ وقابل اجراباشد سند با اعتبار ترتیب نمایند.

 واگر با وجود این همه احتیاط اجرائات وفیصله ی صادره ازطرف یک جناح ویا هردو جناح  پذیرفته نشود وازمفاد تصمیم که آن را قبلن قبول وضمانت داده اند سرکشی صورت گیرد، آنگاه مردم و جامعهٔ جهانی بگونهٔ الزامی وقاطعانه آن راعملی و پیاده سازند.

با حرمت سخی صمیم.