پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم…

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی…

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت…

 اقلیت های کامران، طردشدگان گناهکار؛ و دفاع میشل فوکو.

Michel Foucault (1926- 1984 ) آرام بختیاری فلسفه فوکو؛ ضرورت انحلال زندان…

افغانستان؛ قلب آسیا — سرزمینی که دردش از مرزهایش عبور…

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Strategic &…

د فکر خونه یا (Think Tank) څه ته وایي؟

نور محمد غفوری د سیاسي، ټولنیزو، علمي او اقتصادي ډلو او…

افغانستان؛ سرزمینی میان جغرافیا و تاریخ

چرا راه‌ها همیشه سرنوشت ما را تعیین کرده‌اند؟ گاهی برای فهم…

از اصلاحات تا شورش؛ چه بر سر انقلاب ثور افغانستان…

https://www.youtube.com/watch?v=l0ow4OzGHJQ https://www.youtube.com/watch?v=Hyq-bga7Suc https://www.youtube.com/watch?v=tOXvTwiDiOM https://www.youtube.com/watch?v=H1Qje9nj1e0 https://www.youtube.com/watch?v=oaAMDDVRm44 دوم سپتامبر ۲۰۲۶، پنجمین جلسه از سلسله گفت‌وگوهای ما با…

وقتی دین و فلسفه به ایدئولوژی بدل می‌شوند

 نویسنده: مهرالدین مشید ایدئولوژیک شدن دین و فلسفه؛ آغاز فاجعه دین و…

انتقاد،اعتراض، پاڅون او بغاوت

عبدالصمد ازهر                 …

دل « قلب » چیست؟ 

برهان الدین « سعیدی » دل نباشد غیر آن  دریای نور…

افغانستان؛ کشوری که توسعه در آن چند بار متوقف شد

نگاهی تاریخی و فرهنگی به «آغازهای ناتمام»، از دولت‌سازی تا…

نــذر

سعید، ماشینش را جلوی در ورودی امامزاده پارک کرد. پیاده…

انشاء

خانم "میر"، معلم کلاس سوم "شهید شمسه"، رو به دانش‌آموزان…

«
»

ټرمپ؛ پاکستان ته د خطر زنګ

په داسې حال کې چې د امریکا نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ټاکنيزو کمپاینونو په لړ کې په د پاکستان خلاف سختې او توندې څرګندونې کولې؛ اوس د ولسمشرۍ څوکۍ ته د نوموړي له رسيدو سره سم له پاکستانه هم وار و پار خطا دی. داسې معلوميږي چې واک ته د ډونالډ ټرمپ رسېدل به پاکستان ته سخت تمام شي نو یاد هېواد سر له همدا اوسه هڅې پیل کړې، چې ټرمپ ته نیږدې شي.  پاکستان اوس د دې لپاره چې د امريکا نوی ولسمشر ټرمپ هم له خپل مکارتوب او مداريتوب لاندې راولي يا يې کم تر کمه له خطره ځان وژغوري؛ ورته سياسي چرخه نيسي. اوس پاکستان ويلي ، غواړي د امریکا له نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د شریکو ګټو پر بنسټ ولاړې ښې اړیکې ولري او په ګډه له ترهګرۍ سره مبارزې ته دوام ورکړي. د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند نفیس ذکریا ویلي، چې په سیمه کې له ترهګرۍ سره د مبارزې په برخه کې د امریکا او پاکستان اړیکې ډېرې مهمې دي. ذکریا ټینګار کړی، چې په ځينو مسایلو د دواړو هېوادونو ترمنځ اختلافات موجود دي، خو ښايي ژر حل شي.

د امريکا د نوي ولسمشر په توګه واک ته د ډونالډ ټرمپ رسيدل د پاکستان لپاره ستر سرخوږی جوړولی شي. ځکه ټرمپ هغه شخص دی چې د ديپلوماسۍ په پرتله زور ته لومړيتوب ورکوي. که څه هم په وروستيو کې د پاکستان او امريکا اړيکې ترينګلې شوې وې خو د ټرمپ په راتګ سره به په پاکستان نور هم فشار زيات شي. مخکې له دې چې ډونالډ ټرمپ ولسمشرۍ څوکۍ ته ورسيږي؛ نوموړي د ټاکنيزو کمپاينونو پر مهال پاکستان د ترهګرو په ملاتړ تورن کړی دی، ټرمپ همداراز ويلي چې پر پاکستان به خپلې نظامي او مالي مرستې بندې کړي، له دې نه پرته بله خطرناکه خبره يې دا کړې وه چې له پاکستانه به اټومې وسلې له دې امله واخلي چې پاکستان کې ترهګر پټن ځايونه لري او امکان لري چې دغو وسلو ته يې لاسرسی وشي. نوموړي ويلي له همدې امله بايد د  پاکستان اټومي وسله خنثی کړلی شي.

د ټرمپ له ولسمشرۍ نه افغانستان هم غير مستقيم ګټه پورته کولی شي. په دې معنا چې په امريکا کې د نويو ټاکنو په پايله کې ډونالډ ټرمپ په کانګرس او سنا مجلسونو کې ګڼې څوکۍ ګټلې دي. په دغه دواړو مجلسونو کې د ډيرو څوکيو ګټل؛ ټرمپ په دې توانولی شي چې د امريکا عمومي سياست او ستراتيژۍ ته بدلون ورکړي. لکه څنګه چې د امريکا په سنا او کانګرس کې جمهوري غوښتونکي له وړاندې نه پاکستان سره د امريکا په مرستو نيوکې کولې نو اوس چې يي ډیری څوکۍ ترلاسه کړي دي نو دا کار کولی شي چې پر پاکستان د امریکا د فشار د زياتيدو لامل شي. پاکستان به له ټرمپ څخه د ويرې چې د پاکستان اټومې وسلې ته يې هم ګواښ کړی دی؛ د ترهګرو له ملاتړه لاس واخلي او طالبان به بې سرنوشته پاتې شي. پر پاکستان د امريکا فشار ممکن له روسيې او سره د پاکستان د نيږدې کيدو سبب شي خو روسيې ته له پاکستانه د امريکا دوستي ډیر ارزښت لري او د دغو اړيکو له پاللو لپاره ټرمپ له وړاندې نه ويلي چې له روسيې سره به ښې اړيکې وپالي.

په ورته مهال د ټرمپ په ولسمشر کيدو سره د امريکا په ستراتيژۍ کې احتمالي بدلون کولی شي د افغانستان په جګړې هم اغيز ولري. ټرمپ لکه څنګه چې له وړاندې ويلي چې په افغانستان کې د زرګونو امریکایانو د وینو له بهېدو او د ملیاردونو ډالرو له مصرفېدو سره سره د افغانستان وضعیت ښه شوی نه دی؛ نو ډیر احتمال ددې شته چې له افغانستانه په تدريجي ډول د ناټو ځواکونه اوباسي او په افغانستان کې وسله طالبانو هم د سولې لپاره لومړنی شرط له افغانستانه د بهرنيو ځواکونو وتل ياد کړي دي. د ټرمپ له پاليسۍ داسې معلوميږي چې امريکا نه غواړي نور په نورو هيوادونو کې پوځي حضور ولري. ځکه ټرمپ له وړاندې نه ويلي چې د امريکا ولسمشر بايد د امريکا ولسمشر وي، نه دا چې د نړۍ ولسمشر.

لیکنه : خوشحال آصفي