فصل جدید اختلافات در بروکسل بر سر روسیه
رسانه آمریکایی در مقالهای تحلیلی گزارش داد که چگونه «بارت دی وِوِر»، نخستوزیر بلژیک، به بازیگری تعیینکننده در مذاکرات اخیر اتحادیه اروپا بر سر تأمین مالی اوکراین تبدیل شده است.
به گزارش روزنامه «پالتیکو»، مقاومت وور در برابر طرح تصرف داراییهای روسیه که مدتها گزینه اصلی اتحادیه اروپا به شمار میرفت، نتیجه نشست اخیر بروکسل و همچنین موازنه قدرت سیاسی در داخل اتحادیه اروپا را تغییر داده است.
در این گزارش آمده است که هرچند رهبران اتحادیه اروپا پس از ۱۶ ساعت مذاکره فشرده سرانجام توافق کردند یک وام ۹۰ میلیارد یورویی به اوکراین اختصاص دهند، اما این توافق نشانهای از وحدت اروپا نیست و شکافهای عمیقتری را پنهان میکند. به نوشته پالتیکو، پیروزی وِوِر در متوقفکردن طرح استفاده از داراییهای منجمد دولت روسیه، آغاز «فصل سیاسی جدیدی» در اتحادیه اروپا است.
پالتیکو شرح داده است که طرح اولیه اتحادیه اروپا، یعنی استفاده از داراییهای مسدودشده روسیه برای اعطای وام به اوکراین، فروپاشیده است. این طرح ماهها تنها گزینه جدی روی میز بود، اما مخالفت مداوم وِوِر، که بر پیامدهای احتمالی این اقدام برای بلژیک تأکید داشت، آن را ناکام گذاشت.
این مقاله وِوِر را چهرهای ملیگرا توصیف کرده و نوشته است که او بیش از ۲ ماه با این طرح مخالفت کرد. بسیاری از دولتهای اروپایی تصور میکردند او در نهایت عقبنشینی خواهد کرد، اما چنین نشد. به گفته پالتیکو، پس از پایان نشست، دیپلماتهای اروپایی تأیید کردند که «او عملاً به همه خواستههایش رسیده است.»
پالتیکو نوشته است که ریشه اختلاف به نشست ماه اکتبر بازمیگردد، زمانی که رهبران اتحادیه اروپا امیدوار بودند درباره طرح داراییهای روسیه به توافق برسند. اما وِوِر در آن زمان با غافلگیری همتایان اروپایی خود با طرح مخالفت کرد و این مخالفت به آغاز ماهها دیدار، تماس و رایزنیهای دیپلماتیک منجر شد.
به نوشته این روزنامه، هرچه مذاکرات ادامه یافت، رهبران بیشتری به سمت موضع بلژیک متمایل شدند. مخالفت وِوِر همچنین در داخل بلژیک و میان کشورهای دیگری که نسبت به پیامدهای مالی و ژئوپلیتیکی طرح داراییهای روسیه نگران بودند، محبوبیت پیدا کرد.
پالتیکو گزارش داده است که بلژیک همراه با ایتالیا، بلغارستان و مالت با این طرح مخالفت کردند، زیرا بیم آن داشتند که این اقدام پاسخ تلافیجویانه روسیه را برانگیزد. مقاله یادآور شده است که وزن مخالفت بلژیک بهویژه به دلیل نقش شرکت مالی» یوروکلیر» بسیار بالا بود؛ شرکتی که بخش زیادی از داراییهای منجمد روسیه در اروپا را نگهداری میکند.
این مقاله افزوده است که وِوِر از دیگر کشورهای عضو خواست تضمینهای مالی نامحدود ارائه دهند تا در صورت شکایت یا اقدام تلافیجویانه روسیه، از بلژیک حمایت شود؛ درخواستی که پالتیکو آن را یک «نقطهعطف» در مذاکرات توصیف کرده، زیرا فوراً رد شد و راه را برای تغییر مسیر مذاکرات باز کرد.
در نتیجه، اتحادیه اروپا به سمت «طرح جایگزین» حرکت کرد: تأمین مالی از طریق طرح بدهی مشترک اتحادیه اروپا. این روش، اگرچه مورد مخالفت صدر اعظم آلمان و برخی کشورهای شمال اروپا بود، اما سرانجام تصویب شد و پالتیکو آن را پیروزی بزرگ وِوِر دانسته است.
در ادامه گزارش آمده است که ایستادگی نخستوزیر بلژیک محبوبیت او را در داخل بلژیک افزایش داده و نظرسنجیها نشان دادهاند که ۶۷ درصد از شهروندان از مخالفت او با طرح داراییهای روسیه حمایت کردهاند.
پالتیکو همچنین نوشته است که اختلافات در اوایل دسامبر بیشتر شد و تلاشهای برلین و کمیسیون اروپا برای متقاعدکردن وِوِر در بروکسل ناکام ماند. فشارهای سیاسی گستردهتر از سوی دیگر رهبران اتحادیه اروپا ــ از جمله هشدار به احتمال انزوای سیاسی بلژیک ــ نیز نتیجهای نداشت.
این روزنامه گفته است که رهبران اتحادیه اروپا موضوع تأمین مالی اوکراین را به ساعات پایانی نشست موکول کردند و مذاکرات پشت درهای بسته ادامه یافت. اما سند حقوقی که برای رفع نگرانیهای بلژیک ارائه شد با مخالفت ایتالیا روبهرو شد و بهسرعت دیگر رهبران نیز ایرادهای مشابهی مطرح کردند.
در نهایت، پالتیکو گزارش کرده است که سه کشور مجارستان، اسلواکی و جمهوری چک از مشارکت در این سازوکار مالی کنارهگیری کردند، امری که حاکی از شکاف بیشتری درون اتحادیه اروپا است. با این حال، توافق نهایی بهگونهای تنظیم شد که هر کشور بتواند آن را موفقیت سیاسی معرفی کند.
پالتیکو نوشته است آنچه رهبران اتحادیه اروپا را متحد کرد، اضطرار اوضاع اقتصادی اوکراین بود؛ زیرا بدون تأمین مالی، این کشور در ماههای آینده با بحران شدید روبهرو میشود. ولودیمیر زلنسکی که پیش از نشست به بروکسل سفر کرده بود، به رهبران اروپایی هشدار داد که بدون توافق، اوکراین مجبور خواهد شد هزینههای نظامی را کاهش دهد و این موضوع تلفات انسانی را افزایش خواهد داد.
در پایان، پالتیکو وِوِر را بزرگترین برنده سیاسی این نشست معرفی کرده است. هرچند هر رهبر اروپایی توافق را موفقیتآمیز جلوه میدهد، اما هیچکدام به اندازه نخستوزیر بلژیک از نتیجه کنونی بهرهمند نشدهاند.
با این حال، مقاله هشدار داده است که رویکرد تهاجمی او در اتحادیه اروپا فراموش نخواهد شد و ممکن است در آینده با مقاومت و بیاعتمادی سایر رهبران روبهرو شود.
