(ملات گاندی در مورد امام حسین

باسم تعالى در نخست ورود ماه محرم و عاشوراء حسينى را…

جهان بی روح پدیداری دولت مستبد

دولت محصولی از روابط مشترك المنافع اعضاء جامعه می باشد٬ که…

ضانوردان ناسا یک سال شبیه‌سازی زندگی در مریخ را به…

چهار فضانورد داوطلب ناسا پس از یک سال تحقیق برای…

پاسخی به نیاز های جدید یا پاسخی به مخالفان

نویسنده: مهرالدین مشید آغاز بحث بر سر اینکه قرآن حادث است و…

طالبان، پناهگاه امن تروریسم اسلامی

سیامک بهاری شورای امنیت سازمان ملل: ”افغانستان به پناهگاه امن القاعده و…

  نور خرد

 ازآن آقای دنیا بر سر ما سنگ باریده عدوی جان ما…

عرفان با 3 حوزه شناخت/ ذهن، منطق، غیب

دکتر بیژن باران با سلطه علم در سده 21،…

شکست مارکسیسم و ناپاسخگویی لیبرالیسم و آینده ی ناپیدای بشر

نویسنده: مهرالدین مشید حرکت جهان به سوی ناکجا آباد فروپاشی اتحاد جماهیر…

سوفیسم،- از روشنگری باستان، تا سفسطه گری در ایران.

sophism. آرام بختیاری دو معنی و دو مرحله متضاد سوفیسم یونانی در…

آموزگار خود در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی را دریابید!

محمد عالم افتخار اگر عزیزانی از این عنوان و پیام گرفتار…

مردم ما در دو راهۀ  استبداد طالبانی و بی اعتمادی…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان سرزمینی در پرتگاۀ ناکجاآباد تاریخ مردم افغانستان مخالف…

ترجمه‌ی شعرهابی از دریا هورامی

بانو "دریا هورامی" (به کُردی: دەریا هەورامی) شاعر، دوبلور و…

تلویزیون حقوق ناشر یک اندیشه ملی و روشنگری 

نوشته از بصیر دهزاد  تلویزیون حقوق در پنجشنبه آینده،  ۱۱ جولای، …

افراطیت دینی و دین ستیزی دو روی یک سکه ی…

نویسنده: مهرالدین مشید در حاشیه ی بحث های دگر اندیشان افراط گرایی…

د مدني ټولنې په اړه په ساده ژبه څو خبرې

 زموږ په ګران هېواد افغانستان کې دا ډیر کلونه او…

از پا افتادگان دور جمهوریت

در خارج چه میگویند ؟ انهاا طوری سخن میرانند که افغانستان…

آیا طالبان آمده اند ، تا ۳۴ ملیون شهروند افغانستان…

نوشته: دکتر حمیدالله مفید. بزرگترین دشواری که در برابر جهان اسلام…

 چند شعر کوتاه از لیلا_طیبی (صحرا) 

ذهنم، یوزپلنگی تیز پاست آه! بی‌هوده بود، دویدن‌هایم... آی‌ی‌ی        --غزال وحشی، کدام کنام…

بدیده ای مهر بنگرید!

امین الله مفکر امینی                         2024-01-07! بـــه دیده ای مهربنگرید بـــــه…

تشکیل امارت در آنسوی دیورند و تشدید تنش ها میان…

نویسنده: مهرالدین مشید بازی های جدید استخباراتی و احتمال وقوع رخداد…

«
»

سهيلا لکه سهېل

پوهاند دوکتورم.ا. زيار

 اکسفورډ، ۱۸ فېبروري ۲۰۱۴

د شعروادب پر هسک يوه تلځلانده  ستوريانۍ

ستا دښايست گلونه ډېر دي

ځولۍ مې تنگه، زه به کوم کوم ټولومه

تر دغې زړه راکښونې ټپې راته نور داسې ښايسته ښکلي گلوييونه پرلاس رانغلل چې په گلباران يې  د اغلې خوږ غاړې سهيلاجانې نمانځغونډه نوره هم پسې رنگينه او گلورينه کړای شم.

سهيلا په رښتينه مانا، لکه د سهېل ستوری  زموږ د ادب و فرهنگ پر اسمان  لومړی ځل هماغه مهال پر ځلېدو راغلې وه چې تورتم روڼو پلوشو يې لا د ډېرو دودپالو سترگې برېښولې او برنديې ورکتلای نه شول.

هغه داسې شپې ورځې وې چې ښځينه ښکلااو سا ندې سندرې  لاد کورکهاله د لوړو دېوالونو دننه غرېونيولې او زنداني وې او رابهر يې ليدا اورېدا يو پدل، يوه تابو گڼل کېده.

دېرش- دودېرش کاله پخوا اغلې سهيلاچې لومړۍ پلا له ښکلې پښتنې څېرې سره د هېواد پر کچ د لو

مړي لروينون (تلويز يون) پر پرده راوځلېده، ډېرې ځانساتې همزولې يې سيالۍ ته راوننگېدلې.

يوخدای پوهېده  چې هغه شپې ورځې د تگ راتگ په بهيرکې پخپله پردې باندې څه تېرېدل، او ترشا يې روښانده کورنۍ تر کوم بر يده د خپلو پردو د ستغو سپورو، تورونواو پېغورونو نښه او موخه گرځېدلې وه؟

دا لا د ژورنالېزم پو هنځي زده کړياله وه چې د خپلې روښا ندې کورنۍ اواستادانو په هڅونه يې د خپلې څانگپوهيزې راتلو نکې د رغاونې لپا ره دغې وينيزې-اوريزې رسنۍ ته  مخه وکړه. له ازماينې بر يالۍ را ووته، خو له يوه لنډ انانسري کړاو(مشق) سره د ويا ندۍ او وړاندېينې(پرېزنتېشن ) جوگه شوه.

هغه لنډمهالي کړاو ته تر هرڅه له مخه په دې پلمه اړېستل شوې وه چې گوندې پښتو يې گړدودي رنگ لري. په  نورو ټکو،د نورو پر خلاف يې پښتو له پارسي اغېزه لرې پاتې ده، دبېلگې په توگه: پلان ، پروژه… او ان سوچه پښتو(مرستيال) بې له کلستر  (ابتدأ پرساکن) څخه وايي.

داځکه چې دې د خپل خواخوږي پلار د پوځي دندې له بر برکته په يوه پښتني چاپېريال(کندهار)کې نړۍ ته سترگې غړولې، لومړنۍ زده کړې يې هم په گردېز او خوست کې په خپله مورنۍ-پلرنۍ پښتو بشپړې کړې اوهله يې بيا منځنۍ او لوړې په ((دوه ژبې)) پلازمېنه کې په پارسي ژبه سرته رسولې دي.

داسمه ده، چې گړنۍ پښتو يې د کوردننه او بهر زيا تره کرلاڼۍ پاتې شوې، خو د ليک لوست دايې د هېواد سراسري دوده پښتو پاتې شوې، او راروسته يې هم  زموږ د((يوې-کره ليکنۍ پښتو)) او ((نوي ازاد پښتو شعر)) غورځنگ  په سيوري کې پر لپسې کره کړې چې دهمدې له زېږون  سره سم  يې  پيلامه رانښلول شوې ده.

په دې توگه يې دغه دويمه ژبه هله راخپله کړې چې د ((پښتوپلار)) په خبره ، په هغه خوم کې لا نه وه غوپه شوې!

له نورو ډېرو پخوانو او هممهالو وياندانو او د ېکلېماتورانو سره  د اغلې سهيلايو غوره توپير دادی چې پخپله يې هم د يوې ليکوالې او شاعرې په توگه په پنځونه  او تيارونه کې برخه اخېستې ده.

له څانگپوهې(مسلک) او بيا ژبې، ادب وفرهنگ سره يې د بې کچې مينې او لېوالتيا څرگندو يي داچې يوخوا يې په جلاوطنۍ کې په ادبي-فر هنگي بنډار ونو کې کار نده برخه اخېستې او بلخوا يې د هېواد له ملي تلويز ون سره د همکارۍ له لارې  په کوډگر اواز کې خپلو جنگ و جهل ځپلو پرگنوته د سولې او پتمن انساني ژوندوژواک پيغام رسولی،  او ورسره ورسره بيا داچې د تنکي پښت په رسنيزه روزنه کې يې هم يوه په زړه پورې ونډه ترسره کړې ده.

د  خوږغږې وياندې، رسنوالی، ليکوالې او شاعرې اغلې سهيلا اصغري(نظيمي) د لا ډېرو ځلاوو او بر برېښناوو په هيله!

                   ستاسې د ټولو منندوی زيار