بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

دربارۀ «اصولنامۀ جزایی محاکم» اداره طالبان

اعلامیۀ انجمن سراسری حقوق؜دانان افغانستان بنام خداوند حق و عدالت انجمن سراسری…

هر که را مشکلی است!

امین الله مفکر امینی          2026-30-01 ! هر که را مشکلی باشد ناچار…

«
»

    د ملي یووالي حکومت د پاملرنې وړ!

            

بلاخره ویل کیږي دې ورځو کې د ملي یووالی د حکومت کابینه اعلانیږي. د کار اهل ته د کار سپارل او غوره کسانو د ګمارنې په موخه، طبیعي ده چې یو څه زیات وخت ته اړتیا لېدل کېده، خو اوس چې د وخت ستونزه هم حل ښکاري، هیله ده افغانان یو داسې منلې او ښاغلې کابینه ولري!

د کاري او فعالي کابینې د نورو ارونو او ځانګړنو ترڅنګ باید په کابینه کې د ولایتونو برخې او ونډې ته هم اړینه پاملرنه وشي.
په دولتي لوړو مقاماتو او په تېره بیا کابینه کې، له یوه ولایت او بیا په هغه ولایت کې له یوه تنظیمه د زیاتو کسانو مقررول، د نورو ولایتونو د وګړو، نورو سیاسي ډلو او ازادو خلکو له استحقاق او مدني حقوقو سره زیاتی او جفا ګڼل کیږي چې د ملي یووالي حکومت يي باید په کلکه مخه ونیسي!
د ملي یووالي حکومت یو ساده مفهوم هم دا دی چې په حکومت او دولتي واک کې بې له توپیره، د ولایتونو او سیمو د ټولو افغانانو ونډه او برخه بې غشه او په وړه توګه انځور شي. که په واک کې یوازې یوه ولایت ته د پاتې نیم افغانستان او یا د څو ولایتونو په اندازه ونډه ورکړل شي او نور ولایتونه بې برخې او یا يي ونډه لږه شي او دا ونډه يي بل ولایت ته سوغات او نذرانه شي، دغسې حکومت ته نه یوازې موږ د ملي یووالی حکومت نوم نه شو ورکولای، بلکې د ملي یووالي تر نوم لاندې به مو یو ولایت او یا که منطقي وویل شي د یوه ولایت یو څو تنه سیاسي سوداګر او لنډه غر، پر ټول افغانستان واکمن کړي وي!
موږ په موجوده دولت کې د پنجشیر په نوم له یوه وړوکي ولایت څخه چې هېواد کې د نفوسو، ساحې او بیت المال ته د عایداتو له مخې تر ټولو کوچني، کم نفوسه او بې ګټې ولایت دی، دوه تنه هر یو عبدالله عبدالله او ضیا مسعود په کابینه او لوړو څوکیو باندې تیار مقرر لرو .
له دې ولایت څخه نورو کسانو ته کابینه او یا په لوړو دولتي څوکیو کې ځای ورکول به، خامخا د نورو ولایتونو او نورو افغانانو له حق او اسحقاقه څخه ترسره کیږي چې دا به لکه د کرزي د تېر دولت پشان بیا د نورو ولایتونو د وګړو د حق خوړلو په معنی وي!
هیله ده، څنګه چې د حکومت نوم د ملي یووالی حکومت دی، دغسې په دې حکومت کې د ټولو ولایتونو استازیتوب وشي او بلخوا له دغو ولایتونو څخه هیواد ته ژمن، د کار وړ او اهل کسان پر لوړو دولتي او نورو څوکیو وګمارل شي.
پورته ټکو ته په پام او د داسې اشخاصو په استخدام سره، د حکومت د ملي یووالي نوم بیا د هغه له نوم او ملي منځپانګې سره اړخ لګولي شي.
افغانان په هیڅ صورت حکومت ته اجازه نه ورکوي چې د عبدالله عبدالله او ضیا مسعوده، اخوا نور اضافه پجشیریان په کابینه او یا نورو لوړو دولتي څوکیو مقرر وویني!
دا دوه کسان هم د پنجشیر د کوچني ولایت په استازیتوب اضافي او ددې ولایت له استحقاقه زیات دي او د دوی په ټاکنه هم د نورو ولایتونو حق خوړل شویدی، خو که د پنجشیر ولایت څخه کوم بل پنجشیری بیا هم په کابینه کې وټاکل شي او شمېر يي له دې زیات شي، افغانان به يي په هیڅ صورت ونه مني او خپل کلک غبرګون به وښۍ!

د ۲۰۱۴ کال د ډيسمبر ۲۰ مه

سرلوڅ مرادزی