امید حکومت مشارکت ملی قربانی تجربه های ناکامی حکومت وحدت…

نویسنده: مهرالدین مشید در این تردیدی نیست که در این جهان…

«نمی‌ خواهم که دیگر یک انسان باشم!» 

محمد عالم افتخار                   (مقدماتی بر تئوری های پسا کرونایی ـ 4) برخ…

عدم همکاری صادقانۀ اسلام آباد باکابل سبب نگرانی واشنگتن…

نویسنده: مهرالدین مشید زمان پیوستن کشور های همسایه به کاروان مصالحه…

عید درقرنطین

 نوشته : نذیرظفر ای یار در قر نطـــــــین عید شما مبارک ای…

رکود اقتصادی بزرگ‌تری در پیش است

نورئیل روبینی/ آمادور نویدی اگرچه هیچ‌گاه زمان خوبی برای یک بیماری مُسری…

عید در پهنه دود و آتش

در ا نتظار عید م ،   اما   نمی …

داستان «جلای وطن»

نویسنده «عبدالله حسین»؛ مترجم «علی ملایجردی» عبدالله حسین (-1931) زمانی که…

عید آزادی وطن

رسول پویان عیدسـت تا که دل بـه دل گفتگو کند یک بوسـه…

عید تنهایی

عید ما عید کرونایی بود  عید فکر و عید سودایی بود در…

شعار های ناهمزمان با مرحله رشد جامعه

بیژن باران  من به ویژه نسبت به هر فرد روسی…

سروده ای طنزی برای رهبران جهادی بنام!

امین الله مفکر مینی 2020-08-05 با این همه جد…

آیا سرمایه‌داری از پیامدهای پاندمی کووید ـ ۱۹ جان به‌در…

نویسنده: بهمن آزاد برگرفته از : شماره ویژهُ «مانیفست صلح» ارگان کمیتهٔ…

سخاوتمندان نابکار

نویسنده: میترا تهامی در سال ۲۰۱۵، به‌دنبال اعلام جرم پزشکان هندی علیه…

واکسن‌ها و بنیاد گیتس

برگرفته از : کانال تلگرام مجله «دانش و مردم» مدافعان جهانی سلامت…

جنگ، تداوم تراژیدی و فاجعه انسانی!

بنابر گفته دوستی، افغانستان تجربه گاه خونین کشور های مختلف…

اقتدار و زعامت ملی و حکومت داری خوب مشتی کوبنده…

نویسنده: مهرالدین مشید صلح خوب است و اما نه با طالبان اقتدار…

من متهم مى سازم! 

میر عبدالواحد سادات من جرم را تعريف و مجرم را معرفى…

فیصله امیر المؤمنین حضرت عمر به نفع یهودی

امین الدین «سعیدی ـ سعید افغانی » مالک از سعید بن…

برای طالبان، پاندمی یک نردبان است

این گروه اسلام‌گرا از بحران ویروس کرونا برای پروپاگندا -…

مثبت اندیشی مدیریتی

 هر چیزی در این گیتی طوری وجود دارد که حالت…

«
»

د سولې په اړه شتو اندېښنو ته ډونالډ ټرمپ څنګه ځواب ورکړ؟

په داسې حال کې چې په قطر کې د طالب او امريکايې استازو تر منځ د پنځم پړاو له خبرو وروسته دغې پروسې ته د افغان حکومت اندېښنې تر بل هر وخت زياتې شوي؛ آن دا چې تېره اونۍ د افغانستان د ملي امنيت د شورا سلاکار ښاغلي حمدالله محب پر زلمي خليلزاد تندې نيوکې وکړې او هغه يې د سولې خبرو تر شا د موقت حکومت په جوړولو تورن کړ؛ بلاخره ولسمشر ډونالډ ټرمپ دغو اندېښنو ته ځواب ورکړ.

په تازه کې سپینې ماڼۍ اعلان کړی چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د افغانستان د سولې هلوځلو ته لومړیتوب ورکړی او د ده ځانګړي استازي له طالبانو سره مخامخ خبرې پیل کړي خو د امریکا ولسمشر به د متحدو ایالتونو د تاریخ تر ټولو د اوږدې جګړې د پای ته رسولو پر سر بده معامله ونه مني. د سپینې ماڼۍ یوه چارواکي چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي ویلي، امریکا به د بشري حقونو- په ځانګړي ډول د ښځو حقونو په شمول د تېرو ۱۸ کلونو بریاوې قرباني نه کړي.

دا په داسې حال کې ده چې تېره اونۍ د افغانستان د ملي امنيت شورا سلاکار حمدالله محب پر زلمي خليلزاد تندې نيوکې وکړې او نوموړی يې د سولې په روانو خبرو کې د افغان حکومت په څنډې ته کولو او طالبانو ته په مشروعيت ورکولو تورن کړ. له هغې وړاندې په خپله ولسمشر غني هم په بار بار غير مستقيم د طالبانو او زلمي خليلزاد تر منځ د روانو خبرو په اړه اندېښنه ښودلې وه. ولسمشر غني د قطر خبرو ته په اشارې ويلي و چې دايمي سوله غواړي او نه غواړي چې د داکټر نجيب الله د وخت تېروتنې بيا تکرار شي. همدارنګه تيره ورځ په بلخ کې د نوروز جشن د نمانځلو پر مهال يې هم يو ځل بيا يادونه وکړه چې دايمي سوله غواړي، نه داسې سوله چې ترې د وينې بوی راشي.

د طالب مرکچیانو او زلمي خليلزاد د خبرو په اړه نه يواځې افغان حکومت اندېښمن بريښي بلکې افغان سياسيون، مدنې ټولنې، د ښځو حقونو فعالان، بهرني هيوادونه چې په يو نه يو ډول د افغانستان په سياست کې ځان ښکېل بولي او آن په خپله د ناټو غړي هيوادونه هم اندېښمن ول.

مدني ټولنې او د ښځو د حقونو فعالان له سولې وروسته په افغان حکومتي نظام کې د ښځو د ونډې او د ډیموکراسۍ د تطبيق د څرنګوالي له امله اندېښمن دي. د افغانستان په سياست کې ښکېل هيوادونه په ځانګړي ډول روسيه بيا د طالب سره په ګډه د راتلونکي افغان حکومتي نظام څخه اندېښمنه ده. دوی هڅه کوي چې له افغانستانه د امريکا په وتلو سره په راتلونکي نظام کې چې طالبان به يې هم يوه برخه وي؛ غوټ او قوي نفوذ ولري. روسيه غواړي چې د امريکا له وتلو دغه تشه په خپله روسان ډکه کړي.

افغان سياسيون په ځانګړې توګه هغوی چې د اوسني حکومت يوه برخه دي يا په تير کې برخه و؛ ځکه اندېښمن دي چې د طالب له راتګ وروسته به ممکن د دوی واک او ځواک د حکومت په چوکاټ کې راکم او طالبانو باندې به وويشل شي. دوی د خپلې سياسي بقا په اړه اندېښمن دي. خو په تازه کې د سپيني ماڼۍ يو چارواکي دغو ټولو اندېښنو ته ځواب ورکړ.

ټرمپ د افغان حکومت اندېښنې څنګه ځوابوي؟

دا چې د حمدالله محب د څرګندونو له امله په وروستيو کې د کابل او واشنګټن تر منځ اړیکو کې د احتمالي کړکيچ مخنيوی وشي او د سولې روان بهير يا له طالبانو سره د امريکا خبرې ناکامې نه شي؛ د امريکا ولسمشر هڅه کوي چې په دې اړه بيرته د افغان حکومت او سياسيونو اندېښنې خلاصې کړي. د امريکا متحده ایالات غواړي افغان حکومت په ځانګړې اشرف غني ډاډمن کړي چې د زلمي خليلزاد او طالبانو تر منځ په خبرو کې هيڅ ډول داسې معامله نه کيږي چې هغه دې د افغان حکومت له ګټو سره په ټکر کې وي؛ وروستۍ څرګندونې يې وکړې.

د سیمي هيوادونو اندېښنو ته ځواب

همدا اوس زلمی خليلزاد د سيمي هيوادونو ته په سفر تللی او داسې اټکل کيږي چې د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړی استازی ضمیر کابلوف، د چین په استازیتوب دینګ شیجون او د اروپایي ټولنې استازی رولاند کوبیا سره يې کتلي دي. دا هغه هيوادونه دي چې تر نورو ډير په قطر کې د امريکا او طالب استازو تر منځ د خبرو په اړه اندېښمن دي. اوس دغو هيوادونو ته په سفر کې زلمی خلیلزاد هڅه کوي چې د سولې روانو خبرو په اړه د دوی اندېښنو ته ځواب ووايي او په اړه يې ملاتړ خپل کړي.

پس په پای کې ويلی شو چې ان شاالله د سولې روانې خبرې سمې او په سيده لار روانې دي، فقط طالبان دې له افغان حکومت سره د مذاکراتو ميز ته حاضر شي، نور ان شالله چې د سولې په اړه سيمه ايزه او نړيواله اجماع رامنځته شوې ده. داسې هيلې هم شته چې د قطر په راتلونکې غونډه کې به د افغان حکومت استازي هم برخه ولري.

لیکنه : خوشحال آصفي