افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

«
»

دیدگاهای شاه امان الله و ظاهرشاه چه بود؟

تاریخ تحلیلی به مفهوم شتابِ عمل به‌سوی آینده‌نگری است. که در مقدمهٔ درک پدیده‌ها، قدرتِ دقت را به نتیجه مطلوب می‌رساند. شاه امان‌الله و ظاهرشاه از لحاظ فکری، متأثر از کمونیسم نبودند. در واقع، جهان هستی و نظم نوین سیاسی نیازمند پذیرش مدرنیته است؛ نیازمندی‌ای که در توان فقه سیاسی نیست. مترادف با اینکه فقه سیاسی در اسلام نمی‌تواند پاسخگوی مقتضیات عصر باشد، کمونیسم نیز در فلسفهٔ سیاسی عقیم است. هرچند کمونیسم در جامعه‌شناسی، حقوق کار و اقتصاد نظریه‌پردازی‌هایی دارد، اما در فلسفه سیاسی چنان تهی استکه در هر کشوری کمونیسم در سیاست شان جاری شد، نتیجه‌ای جز استبداد نداشته است.

الگوهای مطلوب تفکیک قوا در حقوق داخلی کشورهایی چون: انگلستان، آمریکا و فرانسه، به مفهوم حاکمیت قانون و آزادی‌های شهروندی تحقق یافته است. و تأثیرپذیری هر دو شاه افغانستان در باب پذیرش جمهوریت، ستودنی است.

در نتیجه و فردای افغانستان

بدون جمهوریت و اصل تفکیک قوا، نه کمونیسم و نه اسلام سیاسی٬ هر دو نمی‌تواند برای گذار افغانستان مطلوب باشد. برای بسترسازی جمهوریت و شهروندی، تلاش‌های نواندیشان دینی نیز ستودنی است؛ در حالی که حضور کمونیست‌های گذشته افغانستان، به شدت بر تداوم بحران و فاجعهٔ کنونی کشور می‌افزاید.

محمدآصف فقیری

۱۱ اوکتوبر ۲۰۲۶

کبک کانادا