تابوی دوران بشکنیم

برخیز تا یکجا شویم  فرق لعینان بشکنیم  پای تجاوز…

تروريست څوک دی ؟                                                ******* *****                                       تروريست ته  ئې که …

سی وپنجمین « 35 » سالگرد وفات مولانا « سعید…

روز چهار شنبه  مورخ « هفت حوت 1398  خورشیدی…

مروری پیرامون آرای اندیشمندان مسلمان در مورد حکومت در اسلام

نویسنده: مهرالدین مشید در قرآن واژگان متعدد ناظر به موضوع حكومت،…

آگاهی، آزادی و عدالت در یک نظام مردم سالار یا…

نویسنده: مهرالدین مشید هر نظام سیاسی دارای ارکان است و آگاهی،…

رو به قرون وسطایی

نسبت سپردن سرزمین ما به طالبان آن نوکران اعراب و…

تیغ خون آشام

رسول پویان عشق را در چنبر دام سـیاست می کشند مهردل ها…

چالشها ی ارزشهای موکراسی وازادی درافغانستان وتمکین به این ارزشها

روند گزینش ریاست جمهوری جمهوری اسلامی افغانستان نشان داد  …

بیداری وفعالیت گسترده یی احزاب فاشیستی وراستگرا درالمان

ازانجایکه معلوم است حزب نازیستها درالمان غیر قانونی وفعالیتهای رسمی…

داستان حماسی چهل دختران

نوشته کریم پوپل بار دوم مورخ ۲۰ فبروری ۲۰۲۰ چهل دختران ،…

هرخماری عبدالعزیز نام ندارد؟

مورخ ۲۰ فبروری ۲۰۲۰ داستان کوتاه از کریم پوپل گویند در شهری مردی…

زندگی نامه منظور احمد پشتین

نوشته کریم پوپل ۲۰ فبروری ۲۰۲۰                      منظور احمد پښتین/  پشتین رهبر جنبش…

جنون قدرت

مرتضوی دهل زن ، تا که نماید اتن آنکه دگر بار…

نظم دجال- قسمت اول: شگفت از ذکر دجال

نویسنده: هدایت‌ الله‌ ذاهب رسول‌الله ﷺ همیشه از مسیح‌الدجال و فتنه‌های…

بمناسبت روز بین المللی زبان مادری

نوشته از ع. بصیر دهزاد فبروری را بحیث روز جهانی زبان…

افغانستان بازيچه قدرت مافيايي!

با يك نگاه گذرا به چگونگي شكل گيري ساختارقدرت در…

خاموشی

خفته در ویرانه ایم آن نای بیداری کجاست ؟بیخود و…

صلحِ امریکایی در راه است

                        نوشته ی : فروغی         من…

کاهش خشونت پاسخی به صلح یا بهانه ای برای خروج

نویسنده: مهرالدین مشید امضای توافقنامه با طالبان و افگندن توپ صلح…

۲۶ دلو نتیجۀ حماسۀ با شکوهی که دستاورد هایش…

نویسنده: مهرالدین مشید امروز ۲۶ دلو است، سی و یک سال…

«
»

جواز قانونی و استفاده از حق

نگارشی از سخی صمیم.

***

(جواز قانونی ضمان را نفی می کند، شخصی که از حق خود در حدود قانون استفاده می کند، مسئول خسارات ناشی از آن نمی باشد.) 

*** 

عنوان فوق هدایتی از کُد مدنی یا نظام حقوق افغانستان است: 

در هدایت اصل متذکره این مطالب اساس قرار می گیرد:

۱ ــ جواز قانونی:

۲ ــ  ضمان:

۳ــ استفاده از حق در حدود قانون: 

۴ ــ نفی ضمان در صورت داشتن جواز قانونی: 

۵ ــ عدم مسئولیت از خسارات وارده در صورت موجودیت حق قانونی: 

***** 

۱ ــ جواز قانونی:

داشتن جواز قانونی دایر براباحت عمل در حدود قانون حق مشروع بوده و به تصرف و اجرای عمل مشروعیت می بخشد و شخص فاعل در چنین حقی ضامن خسارات وارده ازعملکرد خویش نمی باشد.

*** 

۲ ــ ضمان: 

از دید لغوی ـ ضمان را میتوان: به ضمانت، پذیرفتن، تعهد کردن، ملزم بودن و سایر واژه هاییکه به همین مفهوم تعبیر شده اند شناخت ، ولی درموضوع تحت بحث ما «ضمان» رامی توان به معنی( التزام و ملزم بودن تعبیر نمود اگرچه این التزام اختیاری باشد و یا جبری). 

همانطوریکه در متن هدایت قانون«نفی ضمان» آمده است: 

این جمله به مفهوم اینست که: استفاده از حق در حدود احکام قانون مطابق شرح بالا متضمن جبران خساره نیست: 

*** 

 ۳ ــ استفاده از حق در حدود قانون: 

قید جملهٔ در «حدود قانون» تأکید برعمل قانونی در استفاده از حق و مشروعیت عمل است که قانون آن را مجاز دانسته و اجازه داده  باشد. درینصورت استفاده و استعمال آن جواز دارد. 

*** 

۴ــ نفی ضمان در صورت جواز قانونی:

 همانطوریکه قبلن عرض گردید زمانیکه حق ثابت و تصرفات ما لکانه موجود و عمل درآن مباح باشد: طبعن فاعل یا عامل: ضامن و جوابگوی خسارات وارده نمی باشد زیرا نامبرده از حق قانونی خود استفاده و ضامن خسارات وارده  یا ضرریکه ازین ناحیه وارد شده است پنداشته نمیشود . 

*** 

۵ ــ عدم مسئولیت از خسارات وارده در صورت موجودیت حق قانونی:

درمتن هدایت قانون مدنی وتوضیحات ارائه شده چند باری از ضمانت و مسئولیت تذکراتی به عمل آمده است که در حقیقت هردو واژه روی خسارات وارده و مسئولیت وارده ازعمل می چرخد: یعنی شخصیکه از حق ثابت و قانونی خویش در حدود قانون استفاده نماید و خساراتی ازین ناحیه بوجود آید آیا نامبرده مسئول پرداخت خساره می باشد و یا خیر؟ 

گرچه در شرح و بسط ذکر شده پاسخ ضمنی را میتوان ازآن گرفت ولی میخواهم با اندک توضیح اضافی موضوعرا دنبال نمایم: 

همانطوریکه من بار ها در نبشته های خود متذکر شده ام، یک بار دیگر بگونهٔ ذکر احسن یاد آور میشوم که: 

 مسئولیت همیشه به دو نوع تبارزمی کند:

۱ ــ مسئولیت کیفری: که مطابق احکام قوانین جزایی ایجاب کیفر و جزاء می نماید. 

۲ ــ مسئولیت مدنی و حقوقی: که مطابق قوانین مدنی و حقوقی مستوجب جبران خساره پنداشته میشود.  ولی هردو عنصر درنهایت با یک مفهوم واقعی + عنصری بنام مسئولیت بار می آورند که در نوعیت و طرز ادا با هم  فرق کلی و اساسی دارند. 

*** 

بهتراست برای وُرود ودرک بیشتر مطلب مثالی در زمینه ارائه گردد تا ابهامی اگرموجود باشد رفع گردد:

( بگونهٔ یک تصور اگر قبول کنیم که: «احمد» دریک محدوده وملکیت شخصی خود که درآن جواز قانونی و تصرفات مالکانه دارد، با استفاده از حق خویش در حدود احکام قانون چاهی حفرمی نماید و یا برای اعمار خانه و تعمیر تهداب و یا کندن کاری میکند ولی با پیش آمد ناگهانی یکی از مواشی «محمود» در ملکیت شخصی احمد داخل شده درآن گودال سقوط و تلف میشود درینصورت «احمد» مسئول و یا ضامن خسارات التزامی و جبری و یا اختیاری نبوده و قانونن مکلف به پرداخت خساره نمی باشد.        

***  

یاد داشت: من آنچه به اندازهٔ توان ذهن مینویسم فقط با الهام از هدایت و داشته های متن و احکام قانون است، ولی تطبیق قانون ویا  چرا های عدم تطبیق آن به مراجع مربوط ارتباط دارد. 

با حرمت سخی صمیم.