از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

«
»

جناب ریس صاحب جمهور سلام

من هم یک عمر در ادارات مختلف ، در زمانهای مختلف مثلا ( مرحوم ظاهر شاه
–  شهید داود خان – شهید نورمحمد ترکی –  حفظالله امین –  مرحوم ببرک
کارمل – دکتور شهید نجیب الله – جناب مجددی صاحب – برهان الدین ربانی –
طالبانو – حامد کرزۍ و فعلا شخص شما دکتور اشرف غنی احمد زۍ ) وظایف و
مسولیت های داشتم و ازهر کدام بسیار چیز ها اموخته ام که زیادتر شان در
کتاب هایم نوشته شده ویک جلد کتاب (( دافغانستان د خلکو بې ستر ي می تا
ته د پوستې له لاری لیږلۍ دی )) ډیر لنډ غواړم در ته څو شیان ولیکم ، دغه
شیان باید د تا او داکتر عبدالله له خوانه په نظر کی ونیول شي :::

۱ – یو پخوانۍ وزیر چې مسلک او رشته ېې نه وی او په دغو رشته کی تخصص –
تحصیل او تجربه ونه لرې ولو که تا ته او داکتر عبدالله ته یو ملیون راېې
راوړې وی بیرته په هغو وزارت مقرر نه کړې ، (( ترکاني د بیزو کار نه دی
)) مثلا وزارت انرژی ته اسماعیل خان اصلا جوړ نه وو ،، مثلا وزارت معارف
ته فاروق وردک جوړ نه وو ، مثلا وزارت دفاع ته بسم الله محمدی جوړ نه وو
،  مثلا وزارت داخله ته عمر داود زۍ جوړ نه وو ،وزارت خارجه ته هم ضرار
احمد هیڅ جوړ نه وو او د مخدره مواد وزارت فورا په وزارت داخله کی مدغم
کړه ، که د تنظیمو رهبرانو یا نورو کسانو لکه سید منصور اغا ویا معلم
عطایا ظاهر قدیر یا حضرت ولی شاړی یا ګل اغا شیرزي ، یا زلمی رسول  چې
هیڅ مسلک نه لری ، او د یوه کار تخصص نه لری ، دا چې دیوه هیواده ېې
تحصیلات اوتخصص په پیسو او تحایفو تر لاسه کړۍ یا اخیستۍ او بیدون له
ځانه ـ خپلوانو نه ، بل ېې یوه بیچاره سړی ته خدمت نه دی کړۍ ، لطفا ورنه
پوشتنه وکړه چې ( ۱،۵ ډیر دی که  ۱/۲ ) که ېې ځواب در کړو زه ملامت یم
،او دغه ننۍ سرمایه ېې له کومه کړه  درسته ده پیسې به ېې مصرف کړې وي –
منډې به ېې وهلې وی، خو دی ددوو خرو اوربشې نه شي بیلاولۍ ، مثلا په
نظامی برخو کی په ۱۰۰۰ هاوو جنرالان موجود دی او زه ورته د ( ترومچي
جنرالانو ) اصطلاح یادوم ، ما ته وظیفه را کړه چې زه ددوی نه په خریطه او
انداخت او مساحه کی یا تاکتیک کې درۍ پوشتنی وکړم که ېې ځواب را کړو
درسته ده ، مثلا ورته ووایه کوردینات تعریف کړه ، یا ( فراکسي وار ) یا
دکتورین نظامی تعریف کړه ، نو زما مقصد دادی چې دغه څلور ستاره والیان
دیوه سره خپلو رتبو ته بیرته را ټیټ کړه ، او د خدای روی دی نن سبا داسې
وزیران – او والیان تعین کړه چې اقلا د کابل پوهنتون لسانس  ، ماستری او
دکتورا ولری او سبا ته ور باندې خجالت نه وې ، وايی په خره سپریدل یو شرم
دی او دخره نه کوزیدل بل شرم دی ، هغو چې تاسې ته ډیر کار کړۍ او مصارف
ېې کړي او مقام غواړي په خاطر ددې چې بیرته هغه تاوانونه پوره کا او د
بلی خوانه هیڅوک ورته په بده سترګه ونه کوري ،وزیر معارف باید دکتور یا
ماستر په ادبیاتو – تاریخ – فیزیک – کمیا – بیالوژی – کمپیوتر – یا جامعه
شناسۍ – فلسفه یا علوم اجتماعی کی ولري ، وزیر معدن باید د جیالوجۍ –
معدن شناسۍ – منرال شناسي – هایدرولوجۍ ، زمین شناسۍ په برخه کی ولری ،
وزیر اب وبرق باید د فیزیک – برق- جنراتور –  ساختمان – ابو پیژندلو ـ
بندونو جوړولو – انجینر وی په ولتاج، کیلو واټ ، میګا واټ ، سیکل ، دورې
و سرکیټ – باندی پوه وی  او اقلا د نړیوالو مرستو د جذبولو له پاره اقلا
(( دریو برق بندو یعنی د کنړ – د کوکچی- د کمال خان )) دبندو کار د حمل
۱۳۹۴ کال کی پیل کړي ، په همدی ترتیب  دهر وزارت له پاره داسې کسان ضرورت
دی .

۲ – جنګ په کلیو – ولسوالیو – ولایاتو کې دی د امنیت د را وستلو له پاره
نوي ، تازه نفسه ، پاک ، تحصیل کرده ، مبتکر ، خلاق ، جامعه شناس ، مردم
داره ، او په اداره او منجمنت کی ماهر افسر ان وټاکۍ داسې  فکر وکړه چې
څو کاله مو نظامی حالت اعلان کړۍ او نظامی پخوانی (( ډګروالان – جنرالان
)) د والیانو په حیث وګمارۍ تر څو د امنیت او باز سازی او نوسازی مسایلو
ته ډیره پاملرنه وکړي ، نني والیان او د خاد او پولیسو امرین دیوه سره
دوه طرفه یعنی ( ډبل ګیم ) وهی هم د دشمنانو سره اړیکه لری او هم ددولت
سره ، دوی فقط ځانونه ملیاردران کړل دیوه سره د والیانو سرمایه او شته
منی و څیړه بیا به در ته زما رشتیا او درواغ معلوم شي .

۳ – سفیران باید اقلا په دوو رسمی ملی ژبو روانی خبری وکا – په دوو یا
دریو خارجی یعنی (( انګلیسی – روسي)) ژبو پوه وی او تحصیلات ېې د ماستر
یا دکتور نه کم نه وی او پاکه سابقه ولري ، تعصبات لسانی ونه لري ، او یو
قوی او جدی استخبارات غونته د وطن له پاره د تحصیل – کار – تجارت –
همکاریو – کمکونو جلبولو – افغانی فرهنګ او کلتور معرفی کولو ، ته ژمن کس
وي او د قاچاق او مالو وړلو او را وړلو وظیفه نوره بس کړی .