انگیزه ۲۲۸ سال نظامی‌گری آمریکا در جهان

حسن شکوهی‌نسب
انگیزه ۲۲۸ سال نظامی‌گری آمریکا در جهان

آمریکا در عمر ۲۴۴ ساله خود، تنها کمتر از دو دهه درگیر جنگ‌های مستقیم و نیابتی خارج از خانه نبوده‌است؛ سیاستی خصمانه و تهاجمی که در دولت «دونالد ترامپ» با هدف فروش جنگ‌افزار به کشورهای مختلف جهان به ویژه خاورمیانه تشدید شده‌است.

هر وقت صحبت از جنگ و نظامی‌گری در جهان می شود، بی درنگ نام آمریکا از ذهن می گذرد؛ کشوری که تقریبا تمامی عمر ۲۴۴ ساله خود را صرف جنگ و تهاجم در چهار گوشه این کره خاکی کرده است.

جالب اینکه مقامات کاخ سفید بی اعتنا به پیشینه و شرایط کنونی کشور خود، نوک پیکان اتهام را به سمت به سوی دیگر بازیگران از جمله ایران نشانه رفته و آنها را بانی ناآرامی ها معرفی می کنند. در همین ارتباط یک هفته پیش «برایان هوک» نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در گفت وگو با شبکه تلویزیونی «العربیه» عربستان تاکید کرد که «ایران ۱۶ میلیارد دلار برای کمک به شبه نظامیان در عراق و سوریه هزینه کرده است»

از طرفی «استیو منوچین» وزیر دارایی آمریکا نیز چند روز پیش در سفر خاورمیانه ای خود، تلاش کرد تا ائتلافی مشتمل بر هفت کشور (آمریکا و شش کشور عربی شامل بحرین، قطر، کویت، عمان، عربستان و امارات) علیه ایران ایجاد کند تا در کنار ائتلاف دریایی در خلیج فارس، گام های بلندتری در اعمال فشار حداکثری بر تهران بردارد.

بودجه نظامی چندصدمیلیارد دلاری و فروش های تسلیحاتی چشمگیر آمریکا در جهان بر کسی پوشیده نیست. در دولت ترامپ نیز توجه ویژه ای به فروش تسلیحات و جنگ افزارهای نظامی صورت گرفته است و چند ماه پیش خبرگزاری «رویترز» در این باره از افزایش حجم فروش تسلیحات آمریکا به کشورهای خارجی در سه ماهه اول سال جاری میلادی (۲۰۱۹) خبر داد که به بیش از ۴۴.۱۵ میلیارد دلار رسیده است. این در حالی است که سال ۲۰۱۸ نیز حجم معاملات تسلیحاتی آمریکا افزایشی ۳۳ درصدی داشت.

همچنین «انستیتو پژوهش‌های صلح» (سیپری) مستقر در استکهلم گزارشی از فروش جنگ افزارهای آمریکایی انتشار داده و تاکید کرده که آمریکا با فاصله چشمگیری در صدر کشورهای فروشنده تسلیحات در جهان قرار دارد. به گزارش این مؤسسه پژوهشی سوئدی، آمریکا در دوره پنج ساله منتهی به ۲۰۱۸ به تنهایی ۳۶ درصد از بازار فروش تسلیحات جهان را به خود اختصاص داده است.

خاورمیانه مقصد جنگ‌افروزی آمریکا

یرخی کشورهای عربی منطقه به ویژه عربستان نقش تعیین کننده‌ای در افزایش فروش تسلیحات آمریکایی داشته اند به طوری که ریاض با خرید ۱۲ درصد از جنگ افزارهای آمریکایی در صدر مشتریان واشنگتن قرار دارد. در دولت ترامپ بیش از پیش بر عربستان سعودی و ضرورت فروش تسلیحات به آن تاکید شده است که نگاهی آماری به توافقات تسلیحاتی بین ریاض و واشنگتن این واقعیت را منعکس می‌کند.

ترامپ همان ماه‌های نخست ریاست جمهوری خود، عربستان را به عنوان نخستین مقصد سفر خارجی خود برگزید و در ماه مه ۲۰۱۷ با سفر به ریاض، قراردادی تسلیحاتی به ارزش ۴۶۰ میلیون دلار با آل سعود به امضا رساند؛ توافقی که ۱۱۰ میلیون دلار از آن اجرایی شده و ۳۵۰ میلیارد دلار دیگر نیز قرار است در یک دهه آینده وارد فاز عملیاتی شود. بر پایه برخی گزارش‌ها که حجم توافقات تسلیحاتی واشنگتن- ریاض بین سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۷ تنها ۹ میلیارد دلار برآورد می‌شد، اینک به صدها میلیارد دلار رسیده است.

در چنین فضایی که آمریکا خاورمیانه را به انباری از باروت مبدل کرده، ظریف تیرماه امسال در قلب آمریکا نظامی گری این کشور را به چالش کشید. وی که با هدف شرکت در نشست شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل عازم نیویورک شده بود، سیاست تهاجمی و جنگ افروزانه کاخ سفید را زیر سوال برد.

وزیر امور خارجه کشورمان در جریان این سفر در مصاحبه با شبکه تلویزیونی «ان بی سی نیوز»، آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن را بانی آشوب‌ها در منطقه دانست و گفت: ایران سال گذشته در مجموع ۱۶ میلیارد دلار هزینه نظامی داشت. کشور ما ۸۲ میلیون نفر جمعیت دارد و حدود یک میلیون نیروی مسلح و تنها ۱۶ میلیارد دلار هزینه کردیم. امارات متحده عربی با یک میلیون جمعیت (بومی)، ۲۲ میلیارد دلار هزینه (بخش نظامی) کرد. عربستان سعودی با کمتر از نصف جمعیت ما ۶۷ میلیارد دلار هزینه کرد. بیشتر ان‌ها (تسلیحات خریداری شده) آمریکایی هستند. این تسلیحات آمریکایی هستند که وارد منطقه ما می‌شوند و منطقه ما را در استانه انفجار قرار می‌دهند. از این رو اگر ان‌ها می‌خواهند درباره موشک‌های ما حرف بزنند، اول باید فروش این تسلیحات از جمله موشک‌ها را متوقف کنند.

نگاه انتقادی آمریکایی‌ها به رویکرد تهاجمی ترامپ

نظامی گری های کاخ سفید و جنگ افروزی های دولت آمریکا هزاران کیلومتر دورتر از خاک آن کشور، از نگاه انتقادی بسیاری از نمایندگان کنگره و همچنین مقامات پیشین این کشور دور نمانده است. اعضای مجالس سنا و نمایندگان بارها با طرح هایی چون «انسداد فروش سلاح به عربستان» تلاش کرده اند تا از اجرای توافقات تسلیحاتی آمریکا با برخی بازیگران جنگ افروز خاورمیانه پیشگیری کنند همانند مخالفت کنگره با فروش هشت میلیارد دلاری سلاح به عربستان (۲۲ معامله تسلیحاتی) در روزهای پایانی خرداد ماه؛ تلاش هایی که تا کنون در مرحله عمل چندان موفق نبوده اند.

 برخی از مقامات پیشین این کشور نیز همچون «جیمی کارتر» به شدت نگران تداوم سیاست های تجاوزکارانه این کشور در دولت ترامپ است. وی فروردین پارسال در تماس تلفنی با ترامپ، با بیان اینکه از ۲۴۲ سال تاریخ آمریکا، ۲۲۶ سال در جنگ بوده‌ایم، گفت: آمریکا در طول ۲۴۲ سال تاریخ خود به جز ۱۶ سال، در بقیه زمان‌ها در جنگ به سر برده است.آمریکا به دلیل تمایلش برای تلاش به منظور مجبور کردن دیگران به در پیش گرفتن ارزش‌های آمریکایی، جنگ دوست‌ترین کشور جهان است.

اعتراف سی ونهمین رئیس‌جمهوری آمریکا به اینکه ایالات متحده جنگ افروز شماره یک جهان است، در حالی بیان می شود که هر ساله شاهد سیر صعودی هزینه ها و بودجه نظامی این کشور هستیم. آمریکا که در سال ۲۰۱۸ هزینه نظامی ۶۴۳ میلیارد دلاری برای خود پیش بینی کرده بود، در سال جاری (۲۰۱۹) بودجه نظامی ۷۱۶ میلیارد دلاری برای خود تعیین کرد. برآوردها نشان می دهد که بودجه نظامی این کشور در سال مالی ۲۰۲۰ به ۷۵۰ میلیارد دلار می رسد؛ بودجه ای که حامل پیام تداوم و تشدید سیاست های جنگ افروزانه کاخ سفید در سطح جهان دست کم طی یک سال آتی است.